Հարժիսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Հարժիս գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է ՀՀ կառավարության կողմից[1]։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 44 հուշարձան (16 միավոր)։


հուշարձան կառուցված վայր, հասցե կոորդ համարանիշ նշան. հավելյալ նշումներ պատկեր
Ամրոց Քարաբլուր մ.թ.ա. 1-ին հզ գյուղից 6 կմ հս, Երևան - Գորիս մայրուղուց Հարժիս թեքվող ճանապարհի սկզբնամասում, բլրագագաթին 9.56/1 Հ բեռնել պատկեր

Բնակատեղի մ.թ.ա. 1-ին հզ գյուղից մոտ 3.7 կմ հս-ամ, սարալանջին 9.56/2 Հ ավերված բեռնել պատկեր

Բնակատեղի մ.թ.ա. 1-ին հզ գյուղից մոտ 4.3 կմ հս-աե, հեղեղատի ձախ ափին 9.56/3 Հ ավերված բեռնել պատկեր

Բնակատեղի մ.թ.ա. 1-ին հզ - վաղ միջնա­դար գյուղի հվ մատույցներում, Որոտանի կիրճի եզրին 9.56/4 Հ արևելքից Որո­տան թափվող հեղեղատի և գե­տի միջև եղած հրվան­դանի վրա բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ մ.թ.ա. 1-ին հզ կեսեր բնակատեղիի հս կողմում 9.56/4.1 Հ բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 9-19 դդ. գյուղի հվ եզրին, հին Հարժիս տանող ճանապարհից ձախ 9.56/5 Հ ավերված բեռնել պատկեր

Խաչքար 9-10 դդ. ագուցված է գերեզմա­նոցի հվ-աե մասում գտնվող նորաշեն սրբա­տեղիի աե պատին, ներքուստ 9.56/5.1 Հ բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի 10-18 դդ. գյուղից մոտ 800 մ հս-աե, ջրբաժանի վրա 9.56/6 Հ գյուղատեղի Վերին Քրդեր, Վերին Քյուրդլար բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի 10-18 դդ. գյուղից մոտ 3 կմ հվ-ամ, Որոտանի ձախ ափին 9.56/7 Հ գյուղատեղի Ներքին Քրդեր, Ներքին Քյուրդլար բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 10-14 դդ. գյուղատեղիի ամ եզրին, եկեղեցու շուրջը 9.56/7.1 Հ ավերված բեռնել պատկեր

Խաչքար 9-10 դդ. գերեզմանոցի հս մասում 9.56/7.1.1 Հ տեղահանված է, կերտված է վիշապաքարի վրա բեռնել պատկեր

Եկեղեցի «Ալան թագավորի» 13-14 դդ. գյուղատեղիի ամ եզրին 9.56/7.2 Հ կիսավեր Church in Harjis.jpg բեռնել պատկեր

Գավիթ 13-14 դդ. կից է եկեղեցուն ամ-ից 9.56/7.2.1 Հ կիսավեր Church in Harjis.JPG բեռնել պատկեր

Խաչքար 13 դ. գավթում 9.56/7.2.1.1 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 13-14 դդ. գավթում 9.56/7.2.1.2 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 13-14 դդ. գավթում 9.56/7.2.1.3 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 13-14 դդ. գավթում 9.56/7.2.1.4 Հ բեռնել պատկեր

Տապանաքար 1326 թ. գավթում 9.56/7.2.1.5 Հ որսի տեսարանով բեռնել պատկեր

Խաչքար 13-14 դդ. գյուղատեղիի ավերակ­ներից մոտ 100 մ ամ, գոմերի մոտ 9.56/7.3 Հ բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի Հին Հարժիս 10-20 դդ. գյուղից մոտ 500 մ հվ, Որոտանի ձախ ափին 9.56/8 Հ այլ անվանում` Յայջի, ավեր­վել է 1931 թ. երկրաշար­ժից բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 9-17 դդ. գյուղատեղիի հվ-ամ եզրին, հեղեղատի աջ ափին 9.56/8.1 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 9 -10 դդ. 9.56/8.1.1 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 12-13 դդ. 9.56/8.1.2 Հ բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 16-20 դդ. գյուղատեղիի կենտ­րո­նում, եկեղեցու շուրջը 9.56/8.2 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 1606 թ. եկեղեցուց աե 9.56/8.2.1 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 17 դ. եկեղեցուց հվ 9.56/8.2.2 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 17 դ. եկեղեցուց հվ-աե 9.56/8.2.3 Հ արձանագիր է, կազմող` Վարդան բեռնել պատկեր

Խաչքար 17 դ. եկեղեցուց հվ 9.56/8.2.4 Հ բեռնել պատկեր

Տապանաքար 1588 թ. եկեղեցուց մոտ 25 մ ամ 9.56/8.2.5 Հ խոյաձև է բեռնել պատկեր

Տապանաքար 16 դ. եկեղեցուց հվ-ամ 9.56/8.2.6 Հ խնջույքի տեսարանով բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 19-20 դդ. Գյուղատեղիի ամ եզրին, հեղեղատի աջ ափին 9.56/8.3 Հ բեռնել պատկեր

Եկեղեցի Սբ. Մինաս 19 դ. 9.56/8.4 Հ եռանավ բազիլիկ բեռնել պատկեր

Տապանաքար 18 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ-աե ավանդատան մուտքից վերև 9.56/8.4.1 Հ կենցաղային պատկերներով բեռնել պատկեր

Տապանաքար 18 դ. ագուցված է եկեղեցու հս-աե ավանդատան մուտքի վերնամասում 9.56/8.4.2 Հ բեռնել պատկեր

Մատուռ 17-18 դդ. գյուղատեղիի կենտրոնում, եկեղեցուց 25 մ աե 9.56/8.5 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ մ.թ.ա. 2-1 հազ. գյուղի տարածքում 9.56/9 Հ հայտնաբերվել են արձան - կո­թողներ, եռադեմ մի քանդակ տեղափոխել են Գորիսի թանգարան բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ մ.թ.ա. 1 հզ գյուղից 1.6 կմ հս-ամ, գյուղից մայրուղի տանող ճանապարհի ձախ կողմում 9.56/10 Հ բեռնել պատկեր

Կամուրջ 16-17 դդ. գյուղից 3.5 կմ հվ-աե, Ներքին Քրդեր գյուղա­տեղիից մոտ 400 մ հվ-աե, Որոտան գետի վրա 9.56/11 Հ միաթռիչք բեռնել պատկեր

Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1966 թ. գյուղի հս-ամ եզրին, բլրի վրա 9.56/12 Տ բեռնել պատկեր

Մենաքար (Մենհիր) մ.թ.ա. 2 հզ վերջ - 1 հզ. գյուղից 4.5 կմ հս-աե, գյուղից մայրուղի տանող ճանապարհի աջ կողմում 9.56/13 Հ շինության կենտրոնում բեռնել պատկեր

Ուղեցույց քար «Ցից քար» 14 դ. գյուղից 4.3 կմ հս-ամ, քարավանատնից մոտ 850 մ ամ, Գորիս - Նախիջևան հին ճանապարհին 9.56/14 Հ բեռնել պատկեր

Ուղեցույց քար «Ցից քար» 14 դ. գյուղից 4.5 կմ հս-ամ, քարավանատնից մոտ 1 կմ ամ, Գորիս - Նախիջևան հին ճանապարհին 9.56/15 Հ բեռնել պատկեր

Քարվանատուն «Կոտրած» 1319 թ. գյուղից մոտ 3.5 կմ հս-ամ 9.56/16 Հ «Կոտրած քարվանսարա», ավերված բեռնել պատկեր

Ուղեցույց քար «Ցից քար» 14 դ. քարավանատնից մոտ 10 մ հս-ամ 9.56/16.1 Հ բեռնել պատկեր

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]