Թոմաս Աբտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Թոմաս Աբտ
Thomas Abbt.jpg
Ծնվել է նոյեմբերի 25, 1738({{padleft:1738|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1][2] Ուլմ, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[3][2][1][4]
Մահացել է նոյեմբերի 3, 1766({{padleft:1766|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:3|2|0}})[5][1][2] (27 տարեկանում) Bückeburg, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[3][2][4]
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս, գրող, փիլիսոփա և համալսարանի պրոֆեսոր
Ալմա մատեր Հալլե-Վիտենբերգի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին գերմաներեն[6]
Thomas Abbt Վիքիպահեստում

Թոմաս Աբտ (գերմ.՝ Thomas Abbt, նոյեմբերի 25, 1738({{padleft:1738|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1][2], Ուլմ, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[3][2][1][4] - նոյեմբերի 3, 1766({{padleft:1766|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:3|2|0}})[5][1][2], Bückeburg, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[3][2][4]) գերմանացի փիլիսոփա, գրող։ Թոմաս Աբտը ծնվել է կեղծամների վարպետի ընտանիքում։ Ուլմի գիմնազիայում սովորելուց հետո նա 1756 թվականին ընդունվում է Գալեի համալսարան, որտեղ ուսումնասիրում է փիլիսոփայություն և մաթեմատիկա։ 1760 թվականից Աբտը դասավանդում է փիլիսոփայություն Օդերի Ֆրանկֆուրտում, հետո մաթեմատիկա՝ Ռինտելնում, վերջապես, 1761 թվականից մինչև 1762 թվականը այս երկու առարկաներն էլ՝ Բեռլինում։

Բեռլինում դասավանդելու տարիներին Աբտը ծանոթանում է Քրիստոֆ Ֆրիդրիխ Նիկոլայի հետ և մտնում նրա «Բեռլինյան շրջան»-ը, ինչպես նաև մտերմանում է Մոզես Մենդելսոնի հետ, «Վ» կեղծանվամբ համագործակցում է «Նամակներ ժամանակակից գերմանական գրականության մասին» ամսագրի հետ։ Ֆրանսիայում համարյա մեկ տարի մնալուց հետո Աբտը Ժնևի Ֆերնեյում այցելում է Վոլտերին։

Նրան մեծ ճանաչում է բերում 1765 թվականին Բեռլինում հրատարակված «Արժանիքների մասին» («Vom Verdienst») աշխատությունը։ Նույն թվականին Աբտը ընդունվում է կոմս Վիլհելմ Շաումբուրգ Լիպսկիի պալատական խորհրդական դառնալու առաջարկությունը և շատ քիչ անց մահանում թութքից։

Մահվանից հետո նրա աշխատությունները հրատարակել է Ք. Ֆ. Նիկոլայը՝ «Vermischten Werke» (6-րդ հատոր 1768-81 թվականներ, 2-րդ հրատարակչություն 1790 թվական)։

Մատենագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Նիկոլայ, «Ehrengedächtnis Thomas A-s.» Բեռլին, 1767 թ.)
  • Հերդեր, «Ueber Thomas A-s Schriften» (Ռիգա, 1768 թ.)
  • Annie Bender՝ Thomas Abbt. Bonn, Cohen, 1922
  • Eva J. Engel՝ Moses Mendelssohns Briefwechsel mit Lessing, Abbt und Iselin. Leipzig, Rosa-Luxemburg-Verein 1994 ISBN 3-929994-30-5
  • Edmund Pentzhorn՝ Thomas Abbt. Giessen, Univ. Diss., 1884

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Аббт // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона ։ в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. (ռուս.)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Аббт, Фома // Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. АндреевскийСПб.: Брокгауз—Ефрон, 1890. — Т. I. — С. 19.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 Abbt, Thomas // Allgemeine Deutsche Biographie L: 1875. — Vol. 1. — S. 2–4.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118500074 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Аббтъ // Энциклопедический лексикон СПб.: 1835. — Т. 1. — С. 20.
  5. 5,0 5,1 5,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  6. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb125347464