Աբդուլ Ազիզ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox prétendant à un trône.png
Աբդուլ Ազիզ
Sultan Abdullaziz of the Ottoman Empire.jpg
Ծնվել է՝ փետրվարի 9 (21), 1830[1]
Ծննդավայր Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն
Մահացել է՝ հունիսի 4, 1876({{padleft:1876|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:4|2|0}}) (46 տարեկանում) Մարդասպանություն
Վախճանի վայր Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն
Ստամբուլ
Քաղաքացիություն Ottoman flag.svg Օսմանյան կայսրություն
Տոհմ Օսմանյան
կառավարիչ
Հայր Մահմուդ II
Մայր Պետրևինյալ սուլթանա
Երեխաներ Աբդուլմեջիդ II, Esma Sultan, Q17471937?, Nazime Sultan, Emine Sultan և Yusuf Izzettin Efendi
Կրոնական հավատքներ իսլամ
Պարգևներ Ոսկե գեղմի շքանշանի ասպետ և Անդրեաս առաքյալի շքանշան
Ստորագրություն Tughra of Abdülaziz.JPG

Աբդուլ Ազիզ (օսմ. عبد العزيز‎ — Abd ül-Azîz, թուրք.՝ Abdülaziz) (փետրվարի 9 (21), 1830[1], Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - հունիսի 4, 1876({{padleft:1876|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:4|2|0}}), Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն), Օսմանյան կայսրության սուլթան 1861 - 1876 թթ.։ Մահմուդ II-ի երկրորդ որդին է։

Սկզբում հարկադրված էր շարունակել Թանզիմաթի քաղաքականությունը։ Հաստատեց հայերի, հույների, հրեաների և բուլղարների ներքին կյանքը կարգավորող կանոնադրություններ (Ազգային սահմանադրություն)։ Սակայն հետագայում անցավ բացահայտ հետադիմական քաղաքականության, ի պատասխան որի ճնշված ժողովուրդները ազգային-ազատագրական պայքար ծավալեցին թուրքական բռնապետության դեմ։ Ապստամբություններ բռնկվեցին Բոսնիայում, Հերցեգովինայում, Բուլղարիայում, Ռումինիայում, Ալբանիայում, Կրետեում, 1862-ին՝ Զեյթունում (Զեյթունի ապստամբություն)։ Աբդուլ Ազիզի օրոք Օսմանյան կայսրության արտաքին փոխառությունները խիստ մեծացան, երկիրը կորցրեց ֆինանսական անկախությունը։ «Նոր օսմանների» կազմակերպած պալատական հեղաշրջումով Աբդուլ Ազիզը 1876-ի մայիսի 30-ին գահազրկվեց և հունիսի 4-ին ինքնասպան եղավ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png