Աբդուլ Ազիզ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox prétendant à un trône.png
Աբդուլ Ազիզ
Sultan Abdullaziz of the Ottoman Empire.jpg
Ծնվել է՝ փետրվարի 9 (21), 1830[1]
Ծննդավայր Ստամբուլ, Թուրքիա
Մահացել է՝ հունիսի 4, 1876({{padleft:1876|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:4|2|0}}) (46 տարեկանում) Մարդասպանություն
Վախճանի վայր Ստամբուլ, Թուրքիա
Ստամբուլ
Քաղաքացիություն Ottoman flag.svg Օսմանյան կայսրություն
Տոհմ Օսմանյան
քաղաքական գործիչ
Հայր Մահմուդ II
Մայր Պետրևինյալ սուլթանա
Երեխաներ Աբդուլմեջիդ II, Esma Sultan[2], Q17471937?, Nazime Sultan, Emine Sultan և Yusuf Izzettin Efendi
Կրոնական հավատքներ իսլամ
Պարգևներ
Ոսկե գեղմի շքանշանի ասպետ և Անդրեաս առաքյալի շքանշան
Ստորագրություն Tughra of Abdülaziz.JPG

Աբդուլ Ազիզ (օսմ. عبد العزيز‎ — Abd ül-Azîz, թուրք.՝ Abdülaziz) (փետրվարի 9 (21), 1830[1], Ստամբուլ, Թուրքիա - հունիսի 4, 1876({{padleft:1876|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:4|2|0}}), Ստամբուլ, Թուրքիա), Օսմանյան կայսրության սուլթան 1861 - 1876 թթ.։ Մահմուդ II-ի երկրորդ որդին է։

Սկզբում հարկադրված էր շարունակել Թանզիմաթի քաղաքականությունը։ Հաստատեց հայերի, հույների, հրեաների և բուլղարների ներքին կյանքը կարգավորող կանոնադրություններ (Ազգային սահմանադրություն)։ Սակայն հետագայում անցավ բացահայտ հետադիմական քաղաքականության, ի պատասխան որի ճնշված ժողովուրդները ազգային-ազատագրական պայքար ծավալեցին թուրքական բռնապետության դեմ։ Ապստամբություններ բռնկվեցին Բոսնիայում, Հերցեգովինայում, Բուլղարիայում, Ռումինիայում, Ալբանիայում, Կրետեում, 1862-ին՝ Զեյթունում (Զեյթունի ապստամբություն)։ Աբդուլ Ազիզի օրոք Օսմանյան կայսրության արտաքին փոխառությունները խիստ մեծացան, երկիրը կորցրեց ֆինանսական անկախությունը։ «Նոր օսմանների» կազմակերպած պալատական հեղաշրջումով Աբդուլ Ազիզը 1876-ի մայիսի 30-ին գահազրկվեց և հունիսի 4-ին ինքնասպան եղավ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png