Ահմեդ III

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ահմեդ III
III. Ahmet.jpg
Ծնվել է դեկտեմբերի 30, 1673({{padleft:1673|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})
Ծննդավայր Դոբրիչ
Մահացել է հուլիսի 1, 1736({{padleft:1736|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:1|2|0}}) (62 տարեկանում)
Մահվան վայր Կոստանդնուպոլիս կամ Ստամբուլ
Քաղաքացիություն Ottoman flag.svg Օսմանյան կայսրություն
Կրոն իսլամ
Մասնագիտություն քաղաքական գործիչ
Ամուսին Ռաբիա Սուլթան, Ամինա Միհրիշահ և Այիշա Խանում Սուլթան
Ծնողներ հայր՝ Մուհամեդ Դ, մայր՝ Էմեթուլլահ Գյունլուշ Սուլթան
Զբաղեցրած պաշտոններ Օսմանյան կայսրության սուլթան
Հարազատներ քույր՝ Խադիջե Սուլթան, եղբայր՝ Մուստաֆա II
Երեխաներ Մուստաֆա III, Աբդուլ Համիդ I, Հաթիս Սուլթան և Esma Sultan[1]
Ստորագրություն Tughra of Ahmed III.JPG
Ahmed III Վիքիպահեստում
Ահմեդ III

Ահմեդ III (օսմ. آحمد ثالث‎ — Âhmed-i sâlis, թուրք.՝ Üçüncü Ahmet), (դեկտեմբերի 30 1673  - հունիսի 1 1736), Օսմանյան կայսրության սուլթան 1703 - 1730 թվականներին։ Մուհամմեդ IV-ի որդին և Մուստաֆա II-ի եղբայրն է։ Նրա մայրը Վալիդ սուլթանն էր, ում ծննդյան անունն էր Էվմանիա Վորիան, ով ազգությամբ հույն էր[2][3][4][5][6][7] Նա ծնվել է Դոբրուդջայի Հաջիոգլուպազարի քաղաքում: Նա գահին բարձրացավ 1703 թվականին, իր եղբորը` Մուստաֆա II-ին (1695–1703) գահընկեց անելուց հետո: Նևշեյիրլի Դամատ Իբրահիմ փաշան և նրա դուստր Հատիս սուլթան ղեկավարեցին կառավարությունը 1718-ից 1730 թվականները, այս ժամանակաշրջանը պատմության մեջ հայտնի է Վարդակակաչների ժամանակաշրջան:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ահմեդ III-ը լավ հարաբերություններ ուներ Ֆրանսիայի հետ, ի հակադրություն Ռուսաստանի, բացի այդ նրա երկու կանայք ֆրանսիացի էին: Նա ապաստան է տալիս շվեդ թագավոր Կառլոս XII (1682–1718), երբ շվեդները պարտություն կրեցին Պոլտավայի ճակատամարտում 1709 թվականին: 1710 թվականին Կառլոս XII-ը խորհուրդ տվեց Ահմեդ III-ին պատերազմ հայտարարել Ռուսաստանին, և օսմանյան բանակը Բալտացի Մեհմեդ փաշայի գլխավորությամբ հաղթանակ տարան Պրուտ գետի արշավանքում: Արդյունքում Ռուսաստանը վերադարձրեց Ազովը օսմանցիներին:

Ռուսաստանի հետ պատերազմը Ահմեդին բերեց այնպիսի հաջողության, ինչպիսին չէր ունեցել ոչ մի սուլթան իրենից առաջ և չի ունենա իրենից հետո, արդյունքում Ահմեդը կարողացավ իր կամքը թելադրել Մոսկվային: Այնուամենայնիվ սուլթանի այս պատերազմից օգտվեցին Սեֆյանները, ովքեր ներխուժեցին կայսրության տարածք, երբ օսմանցիները զբաղված էին Ռուսաստանի դեմ պատերազմով:

Սուլթան Ահմեդ III-ը ժողովրդականություն չէր վայելում, քանի որ իրնքը և իր շրջապատը վայելում էին չափից դուրս շռայլ կյանք, ինչը 1730 թվականի սեպտեմբերի 20-ին բերեց տասնյոթ ենիչարների ապստամբության, որը գլխավորում էր ալբանացի Պատրոնա Հալիլը, և ստիպեցին Ահմեդին հրաժարվել գահից:

Ամեդը կամովին հանձնեց գահը իր զարմիկ Մահմուդ I-ին (1730–54): Ահեմդը այնուհետև հեռացավ Կաֆաս, որը նվաճել էր Մահմուդը և մահացավ Տոպկապի պալատում գահից հրաժարվելուց վեց տարի հետո:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Esma Sultan Ստուգված է սեպտեմբերի 26-ին 2016:
  2. Freely, John (2001). The lost Messiah. Viking. էջ 132. ISBN 0-670-88675-0. «He set up his harem there, his favourite being Rabia Giilniis Ummetiillah, a Greek girl from Rethymnon on Crete» 
  3. Palmer, Alan (2009). The decline and fall of the Ottoman Empire. Barnes & Noble. էջ 27. ISBN 1-56619-847-X. «Unusually, the twenty-nine year old Ahmed III was a brother, rather than a half- brother, of his predecessor; their Greek mother, Rabia» 
  4. Bromley, J. S. (1957). The New Cambridge Modern History. University of California: University Press. էջ 554. ISBN 0-521-22128-5. «the mother of Mustafa II and Ahmed III was a Greek» 
  5. Sardo, Eugenio Lo (1999). Tra greci e turchi: fonti diplomatiche italiane sul Settecento ottomano. Consiglio nazionale delle ricerche. էջ 82. ISBN 88-8080-014-0. «Their mother, a Greek, lady named Rabia Gülnûş, continued to wield influence as the Valide Sultan - mother of the reigning sultan» 
  6. Library Information and Research Service (2005). The Middle East. Library Information and Research Service. էջ 91. «She was the daughter of a Greek family and she was the mother of Mustafa II (1664–1703), and Ahmed III (1673–1736).» 
  7. Baker, Anthony E - Freely, John (1993). The Bosphorus. Redhouse Press. էջ 146. ISBN 975-413-062-0. «The Valide Sultan was born Evmania Voria, daughter of a Greek priest in a village near Rethymnon on Crete. She was captured by the Turks when they took Rethymnon in 1645.»