Ահմեդ III

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ահմեդ III
III. Ahmet.jpg
Ծնվել է դեկտեմբերի 30, 1673({{padleft:1673|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})
Ծննդավայր Դոբրիչ
Մահացել է հուլիսի 1, 1736({{padleft:1736|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:1|2|0}}) (62 տարեկանում)
Մահվան վայր Կոստանդնուպոլիս կամ Ստամբուլ
Քաղաքացիություն Ottoman flag.svg Օսմանյան կայսրություն
Կրոն իսլամ
Մասնագիտություն քաղաքական գործիչ
Ամուսին Ռաբիա Սուլթան, Ամինա Միհրիշահ և Այիշա Խանում Սուլթան
Ծնողներ հայր՝ Մուհամեդ Դ, մայր՝ Էմեթուլլահ Գյունլուշ Սուլթան
Զբաղեցրած պաշտոններ Օսմանյան կայսրության սուլթան
Երեխաներ Մուստաֆա III, Աբդուլ Համիդ I, Հաթիս Սուլթան և Esma Sultan[1]
Ստորագրություն
Tughra of Ahmed III.JPG
Ahmed III Վիքիպահեստում
Ահմեդ III

Ահմեդ III (օսմ. آحمد ثالث‎ — Âhmed-i sâlis, թուրք.՝ Üçüncü Ahmet), (դեկտեմբերի 30 1673 - հունիսի 1 1736), Օսմանյան կայսրության սուլթան 1703 - 1730 թվականներին։ Մուհամմեդ IV-ի որդին և Մուստաֆա II-ի եղբայրն է։ Նրա մայրը Վալիդ սուլթանն էր, ում ծննդյան անունն էր Էվմանիա Վորիան, ով ազգությամբ հույն էր[2][3][4][5][6][7] Նա ծնվել է Դոբրուդջայի Հաջիոգլուպազարի քաղաքում: Նա գահին բարձրացավ 1703 թվականին, իր եղբորը` Մուստաֆա II-ին (1695–1703) գահընկեց անելուց հետո: Նևշեյիրլի Դամատ Իբրահիմ փաշան և նրա դուստր Հատիս սուլթան ղեկավարեցին կառավարությունը 1718-ից 1730 թվականները, այս ժամանակաշրջանը պատմության մեջ հայտնի է Վարդակակաչների ժամանակաշրջան:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ահմեդ III-ը լավ հարաբերություններ ուներ Ֆրանսիայի հետ, ի հակադրություն Ռուսաստանի, բացի այդ նրա երկու կանայք ֆրանսիացի էին: Նա ապաստան է տալիս շվեդ թագավոր Կառլոս XII (1682–1718), երբ շվեդները պարտություն կրեցին Պոլտավայի ճակատամարտում 1709 թվականին: 1710 թվականին Կառլոս XII-ը խորհուրդ տվեց Ահմեդ III-ին պատերազմ հայտարարել Ռուսաստանին, և օսմանյան բանակը Բալտացի Մեհմեդ փաշայի գլխավորությամբ հաղթանակ տարան Պրուտ գետի արշավանքում: Արդյունքում Ռուսաստանը վերադարձրեց Ազովը օսմանցիներին:

Ռուսաստանի հետ պատերազմը Ահմեդին բերեց այնպիսի հաջողության, ինչպիսին չէր ունեցել ոչ մի սուլթան իրենից առաջ և չի ունենա իրենից հետո, արդյունքում Ահմեդը կարողացավ իր կամքը թելադրել Մոսկվային: Այնուամենայնիվ սուլթանի այս պատերազմից օգտվեցին Սեֆյանները, ովքեր ներխուժեցին կայսրության տարածք, երբ օսմանցիները զբաղված էին Ռուսաստանի դեմ պատերազմով:

Սուլթան Ահմեդ III-ը ժողովրդականություն չէր վայելում, քանի որ իրնքը և իր շրջապատը վայելում էին չափից դուրս շռայլ կյանք, ինչը 1730 թվականի սեպտեմբերի 20-ին բերեց տասնյոթ ենիչարների ապստամբության, որը գլխավորում էր ալբանացի Պատրոնա Հալիլը, և ստիպեցին Ահմեդին հրաժարվել գահից:

Ամեդը կամովին հանձնեց գահը իր զարմիկ Մահմուդ I-ին (1730–54): Ահեմդը այնուհետև հեռացավ Կաֆաս, որը նվաճել էր Մահմուդը և մահացավ Տոպկապի պալատում գահից հրաժարվելուց վեց տարի հետո:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Esma Sultan Ստուգված է սեպտեմբերի 26-ին 2016:
  2. Freely, John (2001). The lost Messiah. Viking. էջ 132. ISBN 0-670-88675-0. «He set up his harem there, his favourite being Rabia Giilniis Ummetiillah, a Greek girl from Rethymnon on Crete» 
  3. Palmer, Alan (2009). The decline and fall of the Ottoman Empire. Barnes & Noble. էջ 27. ISBN 1-56619-847-X. «Unusually, the twenty-nine year old Ahmed III was a brother, rather than a half- brother, of his predecessor; their Greek mother, Rabia» 
  4. Bromley, J. S. (1957). The New Cambridge Modern History. University of California: University Press. էջ 554. ISBN 0-521-22128-5. «the mother of Mustafa II and Ahmed III was a Greek» 
  5. Sardo, Eugenio Lo (1999). Tra greci e turchi: fonti diplomatiche italiane sul Settecento ottomano. Consiglio nazionale delle ricerche. էջ 82. ISBN 88-8080-014-0. «Their mother, a Greek, lady named Rabia Gülnûş, continued to wield influence as the Valide Sultan - mother of the reigning sultan» 
  6. Library Information and Research Service (2005). The Middle East. Library Information and Research Service. էջ 91. «She was the daughter of a Greek family and she was the mother of Mustafa II (1664–1703), and Ahmed III (1673–1736).» 
  7. Baker, Anthony E - Freely, John (1993). The Bosphorus. Redhouse Press. էջ 146. ISBN 975-413-062-0. «The Valide Sultan was born Evmania Voria, daughter of a Greek priest in a village near Rethymnon on Crete. She was captured by the Turks when they took Rethymnon in 1645.»