Ազով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Ազով (այլ կիրառումներ)
Քաղաք
Ազով
Азов
Դրոշ Զինանշան
Flag of Azov.svg Coat of Arms of Azov.svg

Здание 2-й городской управы г.Азов.jpg
Թանգարան Ազովում
Կոորդինատներ: 47°06′00″ հս․ լ. 39°25′00″ ավ. ե. / 47.10000° հս․. լ. 39.41667° ավ. ե. / 47.10000; 39.41667
Երկիր Ռուսաստան Ռուսաստան
Հիմնադրված է 1067 թ.
Տվյալ կարգավիճակում 1708 թվականից
Մակերես 67,5 կմ²
ԲԾՄ 40 մետր
Բնակչություն 83 000 մարդ (2013)
Ժամային գոտի UTC+4, ամառը UTC+5
Հեռախոսային կոդ +7 86342
Փոստային ինդեքսներ 346780-346783, 346787, 346789, 346799
Ավտոմոբիլային կոդ 61, 161
Պաշտոնական կայք gorodazov.ru
##Ազով (Ռուսաստան)
Red pog.png

Ազով, քաղաք Ռուսաստանի Ռոստովի մարզում, նավահանգիստ Դոն գետի ափին։

Հիմնադրվել է հին հունական Տանաիս քաղաքի (մ.թ.ա. 3-րդ դար-մ.թ. 5-րդ դար) տեղում (այդ քաղաքը կոչվել է Տանաիս (այժմ՝ Դոն) գետի անունով)։ 10-րդ դարում մտել է Կիևյան Ռուսիայի կազմի մեջ։ 1067-ին զավթել են պոլիվցիները և անվանել Ազակ, որը ձևավորվելով դարձել է Ազով։ Ենթադրվում է, որ քաղաքը կոչվել է, այն գրավելու ժամանակ սպանված պոլովցի Ազում (Ազուֆ) իշխանի անունով։ 13-րդ դարից եղել է թաթարական, 1471-ին՝ թուրքական ամրոց. 1774-ից Ռուսաստանի կազմում է։[1]

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակակից Ազով` մարզայինային ենթակայության քաղաք է, որը գտնվում է Ռոստովի մարզի հարավ-արևմութքում, Դոն գետի ձախ ափին, Տագանրոգի ծոցից 12.5 կիլոմտրի հեռու: Մարզկենտրոնից` Դոնի Ռոստով քաղաքից 35 կիլոմերտ հեռու: Քաղաքի տարածքը 66.2 կմ2

Պատմությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամրոցի մնացորդներ
Ռուսական բանկի հուշադրամ, 2008 թ. 10 ռուբլի

Ազովը գտնվում է Դոնի և նրա վտակ Ազովկի գետի ափին, Ազովի ծովի Տագանրոգի ծոցից 15 կմ վրա: Դարերից ի վեր քաղաքը ստրատեգիական նշանակություն է ունեցել, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա պատմության վրա: Պատմությունից հայտնի է քաղաքի տարածքում բնակված այնպիսի ժողովրդների մասին ինչպես կիմմերներն են, սկյութները, սարմատները: Սկյութների ժամանակաշրջանում Հյուսիսային Մերձազովյան շրջաներում առաջացել են բազմաթիվ բնակավայրեր, որոնք հետագայում մեծ դեր են խաղացել շրջանի զարգացման և վերականգնման վրա: Դրանցից է նաև Տագանրոգի բանկավայրերը, Էլիզաբեթի ամրոցը, հունական Մեծ գաղութը, բոսպորյան Տանաիս քաղաքը և այլք: 1559 թվակյանին Ազովը պաշարել է Դմիտրի Վիշնեվեցկին: 1637 թվականի դոնի և զապարոժեի կազակները գրավել են Ազովը և զավթած է եղել մինչև 1642 թվականը(այսպես կոչված Ազովյան պաշարում): 1695-1695 թվականներին կազակները մասնակցել են Ազովյան արշավանքին, որի արդյունքում Ազովն անցել է Ռուսաստանին: 1709 թվականից Ազովը դարձել է նահանգային քաղաք: 1711 թվականի պրուտական արշավանքի ժամանակ, շրջափակման աևդյունքում հանձնվել է: Պրուտական խաղաղության կնքման արդյունքում Ռուսաստանը օսմանյան կայսրության է զիջում Ազովը: 1735-1739 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ 1736 թվականին ամրոցը գրավվում է գեներալ Լասսի կողմից: 1739 թվականին Բելգրադի պայմանագրի կրկին վերադարձվել է օսմանյան կայսրությանը, սակայն պայամանագրի համաձայն քանդվել է ողջ պաշտպանիչ ամրությունները: 1769 թվականի մարտին, ռուս-թուրքական պատերազմի սկզբին, քաղաքը կրկին գրավվել է Վոլոգոդյան գնդի և Դոնի կազակների կողմից` դրանից հետո քաղաքը ընդմիշտ մնաց Ռուսաստանի կազմում: 1775 թվականից Ազովը դարձավ Ազովյան նորաստեղծ վարչական մարզի կենտրոն: 1782 թվականից երբ վարչական կենտրոնը տղափախվեց Եկատիրինոսլավ, Ազովը կրկին դարձել է ամրոց, 1810 թվականի մարտի 31-ից դարձել է Եկատիրինոսլավի արվարձան, իսկ 1888 թվականից քաղաքը միացվել է Դաոնսկի Շրաջանի Բանակին և անցել է կազակների կառավարմանը: XIX դարի վերջին գյուղում եղել է չորս արական գիմնազիա, ինչպես նաև կանանց և տղամարդկանց ուսումնարան, առևտուրը զգալիորեն անկում է ապրել:

Կլիման[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կիլման չափավոր ցամաքային է: Հունվար ամսվա միջին ջերմաստիճանը -4°С է, հուլիսինը` +22°С +24°С՚: Տարեկան միջին տեղումները 400-650 մմ է՚ Բնորոշ է ջերմաստիճանի ավռավելոսւթյամբ, ղոնավության պակասով:

Ազովի կլիման[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցուցանիշ Հունվ Փետ Մարտ Ապրիլ Մայ Հուն Հուլ Օգոս Սեպ Հոկ Նոյ Դեկ Տարեկան
Միջին մաքսիմալ °C -0.9 0.3 6.2 16.3 22.8 26.5 28.7 27.9 22.5 14.6 7.5 2.5 14.6
Միջին մինիմում °C -7.2 -6.4 -1.3 6.4 12.3 16.3 18.1 16.8 11.9 5.8 1.4 -2.9 5.9
Տեղումների քանակը մմ 47 37 31 43 53 67 51 37 36 30 46 61 539
Ջրի ջերմաստիճամնը °C 1 0 3 9 19 23 25 24 18 12 5 2 12


Եղբայրական քաղաքներ և համագործակցող քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկիր Եղբայրական քաղաքներ Կապի հաստատման տարեթիվ
Կիպրոսի Հանրապետություն Կիպրոս Ագլանտզիա[2] 1990
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ Չիլլիկոտի[2] 1993
Թուրքիա Թուրքիա Անթալիա[3] 1995
Ռուսաստան Ռուսաստան Կիզլյար[2] 1997
Ռուսաստան /Ուկրաինա Ռուսաստան/Ուկրաինա Թեոդոսիա[2] 2007
Ռուսաստան Ռուսաստան Սալեխարդ[2] 2007
Ռուսաստան Ռուսաստան Լազարևյան շրջան քաղաք Սոչի [2] 2008


Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://meteoinfo.ru/climate/klimatgorod/1672-1246618396
  2. http://www.svali.ru/catalog/73/34723/index.htm