Աբդուլ Մեջիդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox prétendant à un trône.png
Աբդուլ Մեջիդ
Սուլթան
Sultan Abdülmecid - Google Art Project.jpg
Աբդուլ Մեջիդ
Իշխանություն հուլիսի 2, 1839հունիսի 2, 1861
Ծնվել է՝ ապրիլի 251823[1][2]
Ծննդավայր անուն ևՎիքիհղում
Մահացել է՝ հունիսի 25, 1861 (38 տարեկանում)
Վախճանի վայր Կոստանդնուպոլիս
Ստամբուլ
Քաղաքացիություն Ottoman flag.svg Օսմանյան կայսրություն
Նախորդ Մահմուդ II
Հաջորդող Աբդուլ Ազիզ
Տոհմ Q193383?
Հայր Մահմուդ II
Մայր Q623135?
Երեխաներ Մուհամմեդ V, Աբդուլ Համիդ Բ, Մուհամմեդ VI, Մուրադ V, Q6022826? և Q18715887?
Եղբայր(ներ) Աբդուլ Ազիզ
Քույր(եր) Q4682828?
Կրոնական հավատքներ Սուննիիսլամ
Պարգևներ Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան
Ստորագրություն Tughra of Abdülmecid I.JPG

Աբդուլ Մեջիդ I (օսմ. عبد المجيد اول‎ — Abd ül-Mecîd-i evvel, թուրք.՝ Birinci Abdülmecit) (ապրիլի 23 1823  - հունիսի 25 1861), Օսմանյան կայսրության սուլթան 1839 - 1861 թվականներին։ Մահմուդ II-ի առաջին որդին է։ Իշխանության գլուխ անցավ, երբ Եգիպտոսի փոխարքա Մուհամմեդ Ալիի ապստամբ զորքերը ծանր պարտության էին մատնել թուրքական բանակին։ Լիբերալ շրջանների և եվրոպական դիվանագիտության դրդմամբ 1839նոյեմբերի 3-ին Աբդուլ Մեջիդը վավերացրեց Մուստաֆա Ռեշիդ փաշայի բարեփոխումների ծրագիրը՝ Հաթթը Շերիֆը, որով սկսվեց այսպես կոչված Թանզիմաթի շրջանը, ապա 1856փետրվարի 18-ին՝ Հաթթը Հումայունը։ Այդ «բարեփոխումները», սակայն, չշոշափեցին ֆեոդալական Թուրքիայի բռնակալական վարչակարգի բուն էությունը։ Ոչ մուսուլման բնակչության իրավազրկությունը պահպանվեց, հպատակ ժողովուրդների, մասնավորապես՝ արևմտահայության վիճակը չբարելավվեց։ Արտաքին քաղաքականության մեջ Աբդուլ Մեջիդը հակված էր դեպի Անգլիան և Ֆրանսիան, որոնք պաշտպանում էին Օսմանյան կայսրությանն ընդդեմ Ռուսաստանի։ Հետևանքը եղավ երեք երկրների դաշինքը և պատերազմը Ռուսաստանի դեմ (Ղրիմի պատերազմՓարիզի հաշտության պայմանագիրը (1856) ամրապնդեց եվրոպական տերությունների դիրքերը Օսմանյան կայսրությունում։ Փարիզի հաշտության պայմանագիրը (1856) ի արտաքին փոխառությունները, պալատական ծախսերը, անձնական շվայտությունը, առևտրական ստրկական պայմանագրերը և օտարերկրյա կապիտալի գերիշխանությունը երկիրը հասցրին քայքայման։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Hoiberg, Dale H., ed։ (2010). «Abdulmecid I». Encyclopedia Britannica. I: A-ak Bayes (15th տպ.). Chicago, IL: Encyclopedia Britannica Inc.. pp. 22. ISBN 978-1-59339-837-8. 
  2. Որոշ աղբյուրներում ծնվել է ապրիլի 23-ին
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png