Հովհաննես Այվազովսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից


Picto infobox artiste.png
Հովհաննես Այվազովսկի
Aivazovsky portrait by Tyranov.jpg
Այվազովսկու դիմանկարը
Ընդհանուր տեղեկություններ
Ի ծնե Հովհաննես Կոստանդինի Այվազովսկի
Ծնվել է 1817 թ., հուլիսի 29 (1817-07-29)
Ծննդավայր Ռուսական կայսրություն Ռուսական կայսրություն Թեոդոսիա (Ղրիմ)
Մահացել է մայիսի 5, 1900 (82 տարեկան)
Մահվան վայր Ռուսական կայսրություն Ռուսական կայսրություն Թեոդոսիա (Ղրիմ)
Ազգություն հայ
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն Ռուսական կայսրություն
Ոճ Ռոմանտիզմ
Ժանր Ծովանկարիչ
Կրթությունը Կայսերական Գեղարվեստի Ակադեմիա
Աշխատանքները «9-րդ ալիք», «Փոթորիկ»
Պարգևներ «Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկու շքանշան» «Սպիտակ Արծիվ շքանշան» (Ռուսական կայսրության) II աստիճանի «Սուրբ Վլադիմիրի շքանշան» II աստիճանի «Սուրբ Աննայի շքանշան» «Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ» I աստիճանի «Մեջիդի շքանշան» II աստիճանի «Օսմանի շքանշան»
Պորտալ Nuvola apps kcoloredit.svg Արվեստ

Հովհաննես Կոստանդինի Այվազովսկի (ռուս.՝ Иван Константинович Айвазовский), (Հուլիս 29, 1817 - Մայիս 5, 1900) հայազգի հանճարեղ նկարիչ Ռուսական կայսրությունում, Ռուսական կայսրության պատվավոր ծովակալ, Ռուսաստանի կայսերական ակադեմիայի անդամ, [1][2][3][4] համաշխարհային համբավ ունեցող նկարիչ, ապրում և աշխատում էր Ղրիմում, առավել հայտնի իր ծովանկարներով, որոնք կազմում են նրա գործերից կեսից ավելին։ Այվազովսկին համարվում է բոլոր ժամանակների ամենամեծ ծովանկարիչներից մեկը։ [5][6][7]

Կենսագրություն[խմբագրել]

«Փոթորիկ»՝ գործ Հովհաննես Այվազովսկու, 1854 թվական

Նա ծնվել է Թեոդոսիա քաղաքում, Ղրիմում, աղքատ հայ ընտանիքում։ Իր ընտանիքի ազգանունն Այվազյան էր։ Նկարչի նկարներից մի քանիսը կրում են այս ստորագրությունը, հայերեն՝ «Հովհաննես Այվազյան» (ռուսերեն՝ Ованес Айвазян)։ Նրա որպես նկարչի տաղանդը, իր համար ճանապարհ բացեց դեպի Սիմֆերոպոլ քաղաքի գիմնազիա, իսկ հետագայում՝ դեպի Սանկտ Պետերբուրգի Գեղարվեստի Ակադեմիա, որը Հովհաննես Այվազովսկին ավարտեց ոսկե մեդալով։

Պարգևների արժանանալով իր վաղ շրջանի բնանկարների ու ծովանկարների համար, նա սկսեց նկարել Ղրիմի ծովափնյա քաղաքների պատկերների շարքը։ Այնուհետև Այվազովսկին մեկնեց Եվրոպայի երկրներ։ Կյանքի հետագա շրջանում նրա ծովանկարների և նավանկարների շարքերը նրան արժանացրին Ռուսաստանյան նավատորմի մշտական ծառայողը լինելու պատվին։ Նա մի քանի պատկեր է նկարել նաև Օսմանյան սուլթանի համար, որոնք ներկայումս թուրքական թանգարաններում են։ Թուրքական սուլթանը շքանշանով պարգևատրել է Այվազովսկուն, սակայն երբ Թուրքիայում 1890-ական թթ. տեղի ունեցան հայերի կոտորածները, Այվազովսկին թուրքական շքանշանը կապեց իր շան վզին, իսկ հետո տարավ և շպրտեց ծովը։ Երկարատև ստեղծագործական կյանք ապրելով, նա դարձավ ժամանակի առավել հայտնի ռուսական նկարիչը։ Նա թողել է 6000-ից ավելի ստեղծագործություն։ Վախճանվեց 1900 թվականին։ Իր հաջողակ ստեղծագործական գործունեության ընթացքում վաստակած զգալի գումարներով Այվազովսկին բացել է արվեստի դպրոց և պատկերասրահ իր հարազատ Թեոդոսիա քաղաքում։

Այվազովսկին ստեղծել Է շուրջ 6000 կտավ։ Աշխատել Է շատ արագ, տեսողական վիթխարի հիշողությամբ։ Պատկերել Է ծովը՝ օրվա տարբեր ժամերին, տարվա բոլոր եղանակներին։ խորապես զգացել և վերարտադրել Է ծովային տարերքի անընդգրկելի վեհությունը, հրավառ արևածագն ու արևամուտը, կեսօրյա անդորրը, ալիքների ռիթմն ու նրանց վրա խայտացող լուսնի լույսը։ Նրա պատկերները երբեմն նուրբ քնարական են, երբեմն՝ պաթետիկ։ Բնությունն արտացոլել Է մշտական շարժման և փոփոխության մեջ։ Ունեցել Է տիեզերական երևույթներ պատկերելու մշտական ձգտում

Այվազովսկու գործերը աճուրդով վաճառվել են մինչև $2 միլիոն 125 հազար ամերիկյան դոլարով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են