Սուրբ Ղազար կղզի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Venice San Lazzaro degli Armeni.jpg

Սուրբ Ղազարոս Կղզի (իտալ.՝ San Lazzaro degli Armeni, անգլ.՝ Saint Lazarus Island) փոքր կղզի է Վենետիկի ծոցի մերձավոր ջրերում, հյուսիսային Իտալիա, Լիդո կղզուց անմիջապես դեպի արևմուտք; ամբողջությամբ զբաղեցված է հայկական կաթոլիկ եկեղեցու կողմից, որը Մխիթարեան Կարգի մայր աթոռն է, կղզին աշխարհասփյուռ հայկական մշակութային կենտրոններից մեկն է։

Ընդհանուր տեղեկություններ[խմբագրել]

Կղզյակի մեկուսացումը, որոշ հեռավորության վրա գտնվելը Վենետիկ քաղաքը կազմող հիմնական կղզիներից, այն իդեալական վայր է դարձրել բորոտ գաղութ կարանտինի կայարանում, այն հիմնադրվել է տասներկուերորդ դարում, ստանալով իր անունը սուրբ Ղազար, հովանավոր սուրբ և բորոտավարակների. Լքված տասնվեցերորդ դարում, իսկ 1717 Վենետիկի իշխող խորհրդի կողմից այն տրվել է մի խումբ հայ Վարդապետների։ Մխիթարը և նրա տասնյոթ Վարդապետները կառուցել են վանքը, վերականգնել հին եկեղեցին, և ընդլայնել կղզին իր ներկա 30,000 քմ, մոտ չորս անգամ ավել իր նախնական տարածքից։

Հիմնադիրների եռանդի և բարեգործության շնորհիվ հիմնվում է Մխիթարեան Կարգը Արևելագիտական ուսումնասիրությունների համար. եկեղեցին հրատարակում է Հայկական պատմական, բանասիրական և գրականագիտական աշխատություններ և դրանց վերաբերող նյութեր, որոնք հայտնի էին ինչպես իրեց գիտական մակարդակով և ճշգրտությամբ, այնպես և բազմալեզու հրատարակությունների գեղարվեստական արժեքով։ Տպագրատունը փակվեց 1991թ, սակայն 18 դարի տպագրական մեքենան այժմ էլ կարելի է տեսնել։ Սուրբ Ղազար կղզու եկեղեցու պահոցներում կարելի է գտնել շուրջ 150,000 անուն գիրք, ինչպես նաև 4,000 ավել Հայկական ձեռագրերով, վարդապետների կողմից հավաքած և նվեր ստացած Արաբական, հնդկական և Եգիպտական արվեստի փաստաթղթերով լի թանգարան։ Եկեղեցի և նրա պարտեզներ , որոնք հայտնի են իրենց սիրամարգերով, կարելի է հասնել վապորետոով (#20 Ս. Զաքարիայիցf, Սան Մարկո հրապարակի մոտ) ։ Այցելուների խմբերը կարող են մասնավոր տուր խնդրել համապատասխան ժամանակացույցով։ Հայր Վրթանեսը և այլ հոգևորականներ ուղեկցում են և բացատրում տարբեր լեզուներով։ Այն գիտնականների և ուսանողների հյուրընկալելու երկարաժամկետ ավանդույթ ունի։ Սուրբ Ղազար կղզում հյուրընկալվել է Լորդ Բայրոնը, ով 1816թ ընթացքում հայերեն էր ուսումնասիրում, որը հիշատակվում է մշտական ցուցադրությամբ։

Մշակութային[խմբագրել]

Հովհաննես Շիրազը կղզու մասին պոեմ ունի.

Aquote1.png

Օտար ջրերում հայացեալ Կղզի
Հայոց հին լույսն է քեզնով նորանում...
Գիտեմ տքնում ես, այս է դարեց-դար,
Հայրենիքից դուրս՝ հայրենեաց համար։

Aquote2.png


Արտաքին հղումներ[խմբագրել]