Գևորգ Բաշինջաղյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox artiste.png
Գևորգ Բաշինջաղյան
Башинджагян Геворк Захарович.jpg
'
Ընդհանուր տեղեկություններ
Ծնվել է 1857 հոկտեմբերի 28
Ծննդավայր Սղնախ, Թիֆլիսիգուբերնիա
Մահացել է 1925, հոկտեմբերի 4
Մահվան վայր Թբիլիսի, Վրաստանի ԽՍՀ
Ազգություն հայ
Քաղաքացիություն Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ժանր Նկարչություն
Կրթությունը Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիա
Գործունեություն նկարիչ
Պորտալ Nuvola apps kcoloredit.svg Արվեստ


Գևորգ Բաշինջաղյան (1857 հոկտեմբերի 28, Սղնախ, Թիֆլիսի գուբերնիա - 1925, հոկտեմբերի 4, Թբիլիսի, Վրաստանի ԽՍՀ), հայ նկարիչ, գրող, հասարակական գործիչ, ազգային ռեալիստական բնանկարչության հիմնադիր։

Տնտեսագետ Զաքար և լեզվաբան Լևոն Բաշինջաղյանների հայրն է, այգեգործ, գինեգործ Սերգեյ Բաշինջաղյանի եղբայրը։

Կենսագրություն[խմբագրել]

1876-1978 թթ. սովորել է Թբիլիսիի գեղանկարչության և քանդակագործության դպրոցում, 1879-1883 թթ.՝ Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում, աշակերտել նշանավոր գեղանկարիչ Մ.Պ. Կլոդտին։ 1884 թվականին մեկնել է Իտալիա, ծանոթացել Վերածննդի և հետագա շրջանների եվրոպական արվեստին, ճանապարհորդել Շվեյցարիայում[1]։

Ստեղծագործական գործունեություն[խմբագրել]

Բաշինջաղյանի նկարների (շուրջ 1000) մեծ մասը հայկական բնապատկերներ են, որոնց բնորոշ են բնության մանրազնին պատկերումը՝ ակադեմիզմի որոշ տարրերով («Արարատ», 1883, «Խաչատուր Աբովյանի տունը Քանաքեռում», 18841890-ական թթ. ստեղծել է վառ անհատականությամբ բնորոշվող հայրենասիրական կտավներ («Արարատ», 1895, «Դիլիջանի ճանապարհը», 1895, «Սևան», 1896, «Սևան։ Անձրևային օր», 1899)։ Բաշինջաղյանի նկարներն աչքի են ընկնում քնարերգականությամբ։ Իր կյանքի ընթացքում ստեղծել է մոտ 2000 կտավ։

Բնանկարչությունը ինքնուրույն ժանրի նշանակություն է ստացել Բաշինջաղյանի էպիկական և մոնումենտալ գործերում, որոնցում գեղարվեստական մեծ ընդհանրացումներով, համոզչականությամբ է վերարտադրված հայրենի բնությունը («Արարատ», 1912, «Վաղ գարուն»)։

Բաշինջաղյանը նաև պատմվածքների, նորավեպերի, ակնարկների, ուղեգրությունների, պիեսնեիի, հոդվածների հեղինակ է։ Զբաղվել է Սայաթ-Նովայի տաղերի հավաքման ու հրատարակման, հայկական ճարտարապետական կոթողների նորոգման խնդիրներով։

Բաշինջաղյանի գործերի մեծ մասը պահվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

Մրցանակներ[խմբագրել]

«Կեչիների պուրակ» ( 1883) նկարի համար արժանացել է Սանկտ Պետերբուրգի ակադեմիայի արծաթե մեդալի։

Ցուցահանդեսներ[խմբագրել]

Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Թիֆլիսում (1883), նաև Ռուսաստանի հայաբնակ քաղաքներում, Փարիզում (1899, 1900) և այլուր։

Պատկերասրահ[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։ 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]