Ջոն Սինգեր Սարջենթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջոն Սինգեր Սարջենթ
անգլ.՝ John Singer Sargent
Sargent, John SInger (1856-1925) - Self-Portrait 1907 b.jpg
Ծնվել էհունվարի 12, 1856(1856-01-12)[1][2][3]
ԾննդավայրՖլորենցիա, Իտալիա[4]
Վախճանվել էապրիլի 15, 1925(1925-04-15)[1][4][2][3][5] (69 տարեկանում) կամ ապրիլի 14, 1925(1925-04-14)[6] (69 տարեկանում)
Մահվան վայրԼոնդոն, Միացյալ Թագավորություն[4]
ՔաղաքացիությունԱՄՆ
Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն[7]
ԿրթությունԺյուլիանի ակադեմիա և Փարիզի Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոց
Մասնագիտություննկարիչ
Ոճիմպրեսիոնիզմ
Ժանրդիմանկար և դիմապատկեր
Թեմաներգեղանկարչություն
Ուշագրավ աշխատանքներՄադամ X-ի դիմանկար, El Jaleo?, Էդվարդ Դարլի Բոյթի դուստրերը, Մեխակ, շուշան, շուշան, վարդ, Գազից թունավորում, The Misses Vickers?, Փողոց Վենետիկում, Drapery Study for Luxemburg? և Vernon Lee?
ՈւսուցիչԿարոլյուս Դյուրան
ԱշակերտներHarrington Fitzgerald?
ՊարգևներԱրվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան
ԱնդամակցությունԹագավորական գեղարվեստական ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիա
ՄայրMary Newbold Sargent?
John Singer Sargent Վիքիպահեստում

Ջոն Սինգեր Սարջենթ (անգլ.՝ John Singer Sargent, հունվարի 12, 1856(1856-01-12)[1][2][3], Ֆլորենցիա, Իտալիա[4] - ապրիլի 15, 1925(1925-04-15)[1][4][2][3][5] կամ ապրիլի 14, 1925(1925-04-14)[6], Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն[4]), ամերիկացի նկարիչ, նշանավոր բուսաբան Չարլզ Սարջենթի զարմիկը, հիասքանչ դարաշրջանի առավել հաջողակ ներկայացուցիչներից մեկը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1856 թվականին Ֆլորենցիայում, բժշկի ընտանիքում: Սովորել է Իտալիայում, Գերմանիայում և Ֆրանսիայում, որտեղ աշակերտել է Էմիլ Օգյուստ Կարոլյուս-Դյուրանին: Նկարչի վաղ շրջանի գործերը բարձր է գնահատել Հենրի Ջեյմսը: Ֆրանսիայում Սարջենթը մտերմանում է իմպրեսիոնիստների, ամենից ավելի` Կլոդ Մոնեի հետ (հայտնի է Սարջենթի` Մոնեին նվիրված նկարը` «Անտառի բացատում աշխատող Կլոդ Մոնեն»): Բարեկամական կապով կապված է եղել Ռոբեր դե Մոնտեսքյուի, Պոլ Էլյոյի հետ: Հիմնականում ապրել է Ֆրանսիայում և Մեծ Բրիտանիայում, շատ է ճանապարհորդել Եվրոպայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, Մերձավոր Արևելքում, հաճախ եղել է Իտալիայում, մի քանի անգամ` ԱՄՆ-ում:

Սարջենթը ազդեցություն է ունեցել բրիտանացի նկարիչ Մարկ Լանսելոտ Սիմոնսի և 20-րդ դարասկզբի երիտասարդ այլ նկարիչների գեղարվեստական ոճի ձևավորման վրա:

Թաղված է Բրուքվուդում` Սուրեյ կոմսությունում:

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջովանի Բոլդինի, Ջոն Սարջենթի դիմանկարը

Սարջենթը մեկն է ամերիկյան առաջին ապատրիդներից (որևէ քաղաքացիություն չունեցող ֆիզիկական անձ), դարավերջի դենդիներից և նկարիչ կոսմոպոլիտներից: Նրա ստեղծագործությունները հաճախ վերագրում են իմպրեսիոնիզմին, սակայն նրա համար օրինակելի են համարվել Վելասկեսի, Թոմաս Գեյնսբորոյի, Վան Դեյքի գործերը: Սարջենթն առավել հայտնի է իր դիմանկարներով, որոնց համար բնորդներ են եղել դերասանուհիներ Էլեն Արիս Տերրին, Էլեոնորա Դուզեն, գրող Ժյուդիթ Գոթյեն, բնորդուհի Ռոզինա Ֆերարան, լուսանկարչուհի, հավաքորդ, մեկենաս Սառա Սիրսը: Տղամարդկանց դիմանկարներից հայտնի են Թեոդոր Ռուզվելտի, Վուդրո Վիլսոնի, Հենրի Ջեյմսի, Ռոբերտ Լուիս Սթիվենսոնի, Ուիլյամ Բաթլերի դիմանկարները: Զբաղվել է նաև որմնանկաչությամբ (Բոստոնի հանրային գրադարան)[8]:

Ժառանգություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նկարիչ իմպրեսիոնիստները (օրինակ` Կամիլ Պիսսարո) հաճախ թերահավատությամբ են արտահայտվել Սարջենթի հասցեին: 1883 թվականին նրա` «Էդվարդ Դարլի Բոյթի դուստրերը» նկարը բուռն քննարկումների տեղիք տվեց ինչպես մասնագետների, այնպես էլ սովորական հանդիսատեսների շրջանում: Սակայն 1960-ական թվականներին Սարջենթը լայն ճանաչում է ստանում. նրա աշխատանքները ցուցադրվում են Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի թանգարաններում:

Նկարիչը ստեղծել է շուրջ 900 կտավ յուղաներկով, 2000 գործ ջրաներկով և բազմաթիվ գրաֆիկական աշխատանքներ: Նրա մի շարք գործեր պահվում են ամերիկյան թանգարաներում, հատկապես Բրուքլինի թանգարանում: 2003 թվականին մեծ հաջողություն է ունեցել «Ջոն Սարջենթի կանայք» ցուցահանդեսը:

Կերպարն արվեստում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջոն Սարջենթի «Անծանոթուհու դիմանկարը» կտավի հիման վրա 2016 թվականին բեմադրվել է «Առանց ուսակապի» բալետը (խորեոգրաֆ` Քրիստոֆեր Ուիլդոն): Նկարչի դերում հանդես է եկել Էդվարդ Ուոթսոնը, իսկ նկարչի բնորդուհի Վիրշինա Գոտրոյի դերում` Նատալյա Օսիպովան (Լոնդոն, Թագավորական բալետ):

Ջոն Սարջենթ և շախմատ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջոն Սարջենթը շախմատի մոլի սիրահար է եղել: Իր երկարատև ուղևորությունների ընթացքում նա միշտ իր հետ վերցրել է շախմատ: Գոյություն ունի Ռեյմոնդ Կրոսբիի չթվագրված նկարը, որտեղ պատկերված է շախմատի խաղատախտակին թեքված Ջոն Սարջենթը[9]: Նկարչի երեք աշխատանքներում ներկայացված է իր սիրելի խաղը` «Քաղցր անգործություն», «Շախմատ», «Շախմատ» (մատիտով ուրվանկար)[10]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 John Singer Sargent
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 Сарджент Джон Сингер // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 5,2 Encyclopædia Britannica
  6. 6,0 6,1 6,2 Library of Congress AuthoritiesLibrary of Congress.
  7. LIBRIS — 2012.
  8. The Sargent Murals at the Boston Public Library (անգլ.)
  9. Hale, Mary Newbold Patterson The Sargent I Knew(անգլ.) // The World Today : Журнал. — 1927. — С. 2, 4.
  10. Wallace, Natasha։ «The Chess Game» (անգլերեն)։ John Singer Sargent — American painter։ Վերցված է 2016-09-22 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Mount C.M. John Singer Sargent, a biography. New York: W.W. Norton, 1955
  • Prettejohn E. Interpreting Sargent New York: Stewart, Tabori & Chang, 1998.
  • Fairbrother T. John Singer Sargent: The Sensualist . Seattle: Seattle Art Museum; New Haven: Yale UP, 2000
  • Kreiter E. John Singer Sargent: the life of an artist. Berkeley Heights: Enslow Publishers, 2002

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]