Կամիլ Պիսսարո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox artiste.png
Կամիլ Պիսսարո
ֆր.՝ Camille Pissarro
Camille Pissarro 040.jpg
Ի ծնե Jacob Camille Pissarro
Ծնվել է հուլիսի 10, 1830({{padleft:1830|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7]
Ծննդավայր Շարլոտե Ամալիե, Saint Thomas, Saint Thomas, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[2]
Վախճանվել է նոյեմբերի 13, 1903({{padleft:1903|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[1][2][5][6] (73 տարեկանում)
Մահվան վայր Փարիզ, Ֆրանսիա[2]
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա[8][9]
Flag of Denmark.svg Դանիա[10]
Կրթություն Շվեյցարական ակադեմիա[11]
Մասնագիտություն նկարիչ և արվեստների գործիչ
Ոճ իմպրեսիոնիզմ[11]
Ժանր բնանկար
Ուշագրավ աշխատանքներ View of the Village of Éragny, Boulevard Montmartre, soleil après-midi, Hoar-Frost at Ennery, Two Women Chatting by the Sea, St. Thomas, Jalais Hill, Pontoise և Q21328571?
Ուսուցիչ Ֆրանսուա Էդուար Պիկար[12], Isidore Dagnan[12] և Անրի Լեման[12]
Հայր Ֆրեդերիկ-Աբրահան-Գաբրիել Պիսսարո
Մայր ՌաշելՊիսսարո
Ամուսին Ժուլի Վելեյ[11]
Զավակներ Լուսյեն Պիսսարո, Ֆելիքս Պիսսարո, Ժորժ Անրի Մանզանա Պիսսարո, Պոլ-Էմիլ Պիսսարո, Լուդովիկ Ռոդո Պիսսարո[13] և Ժան Բոնին-Պիսսարո
ստորագրություն
Deux femmes causant au bord de la mer, Saint Thomas (Camille Pissarro) – NGA 1985.64.30 – Signature.jpg
Կամիլ Պիսսարո Վիքիքաղվածքում
Camille Pissarro Վիքիպահեստում

Կամիլ Ժակոբ Պիսսարո (ֆր.՝ Jacob Camille Pissarro) (հուլիսի 10, 1830({{padleft:1830|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7], Շարլոտե Ամալիե, Saint Thomas, Saint Thomas, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[2] - նոյեմբերի 13, 1903({{padleft:1903|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[1][2][5][6], Փարիզ, Ֆրանսիա[2]), ֆրանսիացի նկարիչ է, իմպրեսիոնիզմի ամենաառաջին և ամենահետևողական ներկայացուցիչներից մեկը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կամիլ Պիսսարոն ծնվել է 1830 թվականի հուլիսի 10-ին Վեստ Ինդիայի Սենտ Թոմաս կղզում, ազգությամբ հրեա-սաֆարդ Աբրահամ Պիսսարոյի և Ռաշել Մանսանո-Պոմիեի բուրժուական ընտանիքում: Մինչև 12 տարեկանը Կամիլ Պիսսարոն ապրել է Վեստ Ինդիայում: 25 տարեկանում Պիսսարոն ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվում է Փարիզ: Նա դպրոցն ավատրելուց հետո վերադառնում է Սենտ Թոմաս և Վենեսուելա, որտեղ Կարակասում իր ընկեր՝ Մելբուի հետ յուրացնում է գեղանկարչական արվեստի նրբությունները:

1855 թվականին Պիսսարոն վերջնականապես վերադառնում է Փարիզ: 1855-1861 թթ սովորել է Փարիզի գեղարվեստի դպրոցում և Սուիսի ակադեմիայում: Այդ տարիներին նրա ուսուցիչներն են եղել Կամիլ Կորոն, Գյուստավ Կուրբեն և Շառլ-Ֆրանսուա Դոբանին: Պիսսարոն մասնավոր դասեր է վերցրել Իսադոր Դանիանի մոտ, կրել է Ջոն Կոնստեբլի, Կամիլ Կորոյի, Ֆան Ֆրանսուա Միլլեյի ազդեցությունը։ Այս ժամանակաշրջանում նրա աշխատանքներում գերակշռում են գյուղական թեմատիկան և փարիզյան տեսարանները: 1870-1871 թվականներին ֆրանս-պրուսական պատերազմի ժամանակ Պիսսարոն տեղափոխվում է Լոնդոն: Այդ ընցացքում Պիսսարոյի նկարները ոչնչացվում են իր փարիզյան տանը բնակվող գերմանացի զինվորների կողմից: Այդ հավաքածուից պահպանվել է միան 40 նկար:

Լինելով անարխիստական գաղափարների կողմնակից՝ Պիսսարոն պարբերաբար ֆինանսական աջակցություն է ցուցաբերել Ֆրանսիայի և Բելգիայի անարխիստական հրատարակչատներին: Սակայն նրա քաղաքական անարխիստական հայացքները չեն արտահայտվում նրա արվեստում, անարխիզմը մեծ ազդեցություն չի թողել նաև նրա գործունեության վրա: Պիսսարոն իր ֆինանսական խնդիրները լուծելու նպատակով ժամանակ առ ժամանակ աջակցել է հորը կոմերցիոն գործարքներում:

Իր իսկ կողմից մշակած յուրահատուկ ոճով և մոտեցումներով Պիսսարոն մեծ ազդեցություն է ունեցել իմպրեսիոնիստական գեղանկարչության վրա: Պիսսարոյի մտերիմ ընկերներն են եղել Դեգան, Սեզանն ու Գոգենը: Նա միակ իմպրեսիոնիստն է, որ մասնակցել է իմպրեսիոնիստների 8 ցուցահանդեսներին:

Դեռ ակադեմիայում սովորելու տարիներին սկսվում է նկարչի սիրավեպը իր ծնողների սպասուհու՝ Ժյուլի Վալլեյի հետ: Սակայն երիտասարդները դարձան օրինական ամուսիններ միայն 10 տարի անց: Պիսսարոյի և Ժուլիի 8 զավակներից Ժորժն ու Լուսիենը դարձան հայտնի գեղանկարիչներ:

Արվեստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նկարչության մեջ Պիսսարոն իր առաջին քայլերը կատարել է որպես Կամիլ Կորոյի աշակերտ: Նկարիչն իր վաղ շրջանի նկարներում առանձնահատուկ ուշադրություն էր հատկացնում օդում լուսավորված իրերի պատկերմանը: Լույսն ու օդը հետագայում դարձան առաջնային թեմա նկարչի արվեստում:

Կորոյի ազդեցությունը Պիսսարոյի արվեստում ժամանակի ընթացքում նվազում է և նկարչի մոտ ձևավորվում է իր անհատական ոճն ու մոտեցումները: Սկսած 1866 թվականին Պիսսարոյի ներկապնակը դառնում է ավելի եթերային: Այս շրջանում նկարչի նկարներում գերակշռում է արևային լույսով լուսավորված տարածական թեմատիկան, և այլևս չեն արտահայտվում Պիսսարոյին բնորոշ գունային նեյտրալ երանգները:

Պիսսարոն 1890 թվականին ծանոթանում է Ժորժ-Պիեռ Սեռայի և սկսում է նկարել պուանտիլիզմի տեխնիկայով, սակայն այս աշխատանքները վաճառքում հաջողություն չունեցան և Պիսսարոն վերադարձավ իր առաջվա ոճին:

Չնայած կյանքի վերջին տարիներին տեսողության հետ ունեցած խնդիրներին, Պիսսարոն շարունակում էր աշխատել ստեղծելով փարիզյան տեսարանների շարքը՝ համակված հիասքանչ գեղարվեստական էմոցիաներով: Շարքի յուրահատկությունը կայանում է նրանում, որ նկարները նկարված են ոչ թե Փարիզի փողոցներում, այլ հյուրանոցային համարների պատուհաններից բացվող տեսարաններն են: Շարքը դարձավ իմպրեսիոնիզմի գլուխգործոցներից մեկը հատկապես լույսի, մթնոլորտային էֆֆեկտների փոխանցման և իր հանրահայտ այլ սիմվոլներով:

Իր ստեղծագործություններում Պիսսարոն բացահայտել է բնության, մարդու, երևույթների ներքին հմայքն ու բանաստեղծականությունը։ Ի տարբերություն իմպրեսիոնիստների մեծամասնության ձգտել է առավել ավարտուն և պարզ կոմպոզիցիաների։ 1880-ական թվականների երկրորդ կեսին կրել է նեոիմպրեսիոնիզմի ազդեցությունը։ Ստեղծել է նաև գծանկարներ, ջրաներկ աշխատանքներ, վիմագրություններ, օֆորտներ։ Մեծ դեր է կատարել իմպրեսիոնիստների միավորում ստեղծելու գործում։

Կամիլ Պիսսարոն մահացել է 1903 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ Փարիզում, 73 տարեկան հասակում:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118594672 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 Camille Jacob Pissarro
  4. 4,0 4,1 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Kunstindeks Danmark
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 SNAC
  7. 7,0 7,1 Enciclopédia Itaú Cultural
  8. https://www.kulturarv.dk/kid/VisKunstner.do?kunstnerId=1297
  9. Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
  10. http://www.denstoredanske.dk/Kunst_og_kultur/Billedkunst/Kunstnere,_udland/Kunstnere,_franske/Camille_Pissarro
  11. 11,0 11,1 11,2 Fahy E., Rosenberg P. Jacob Camille Pissarro // The Wrightsman Pictures Metropolitan Museum of Art, 2005. — P. 426. — ISBN 978-1-58839-144-5
  12. 12,0 12,1 12,2 https://www.kulturarv.dk/kid/VisWeilbach.do?kunstnerId=1297&wsektion=uddannelse
  13. Լուդովիկ Ռոդո Պիսսարո
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 304 CC-BY-SA-icon-80x15.png