Գյուստավ Կուրբե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox artiste.png
Գյուստավ Կուրբե
Gustave Courbet
Gustave Courbet - Le Désespéré.JPG
Ծնվել է հունիսի 10, 1819({{padleft:1819|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7][8]
Ծննդավայր Օռնան[9]
Վախճանվել է դեկտեմբերի 31, 1877({{padleft:1877|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:31|2|0}})[1][2][4][5][6][7][8] (58 տարեկանում)
Մահվան վայր Լա Տուր դե Պեյլց[9]
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա[10]
Կրթություն Շվեյցարական ակադեմիա
Մասնագիտություն նկարիչ, քանդակագործ և communard
Ոճ ռեալիզմ
Ուշագրավ աշխատանքներ Լեռնային գետակի աղբյուր, Աշխարհի ծագումը, Աղբյուր և Թաղումը Օրնանում
Ուսուցիչ Charles-Antoine Flajoulot, Charles de Steuben և Nicolas-Auguste Hesse
Պարգևներ
Անդամակցություն Համայնքի խորհուրդ
ստորագրություն
Courbet autograph.svg
Gustave Courbet Վիքիպահեստում

Ժան Դեզիրե Գյուստավ Կուրբե ( ֆր.՝ Gustave Courbet, հունիսի 10, 1819({{padleft:1819|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7][8], Օռնան[9] - դեկտեմբերի 31, 1877({{padleft:1877|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:31|2|0}})[1][2][4][5][6][7][8], Լա Տուր դե Պեյլց[9]), ֆրանսիացի նկարիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1837 թվականից հաճախել է Շ.Ա. Ֆլաժուլոյի նկարչական դպրոցը (Բեզանսոն)։ Գեղարվեստական կանոնավոր կրթություն չի ստացել։ Կրել է 17-րդ դարի իսպանական և հոլանդական գեղանկարչության ազդեցությունը։ 1848 թվականի հեղափոխությունը մեծապես կանխորոշել է Կուրբեի արվեստի դեմոկրատական ուղղվածությունը։ Հակադրվելով ռոմանտիզմին և ակադեմիական կլասիցիզմին՝ Կուրբեն առաջադրել է նոր տիպի «պոզիտիվ» (Կուրբի արտահայտությունն է) արվեստ, որն արտացոլում է կյանքն իր ընթացքի մեջ, հաստատում աշխարհի նյութական նշանակալիությունը և ժխտում գեղարվեստական այն արժեքը, ինչ հնարավոր չէ մարմնավորել առարկայորեն շոշափելի։ Ձգտելով բացահայտել Ֆրանսիայի բնության և առօրեական կյանքի բանաստեղծականությունը՝ Կուրբեն ստեղծել է ռեալիստական պաթոսով տոգորված մոնումենտալ կտավներ («Թաղումը Օռնանում», 1849, էուվր, Փարիզ)։ Այդ շրջանի կոմպոզիցիաներն առանձնանում են տարածական սահմանափակվածությամբ, կայուն հավասարակշռությամբ, մեղմ գունաշարով։ Մեծ հետաքրքրություն ցուցաբերելով աշխատանքի թեմայի նկատմամբ՝ Կուրբեն ստեղծել է հերոսականացված, պլաստիկորեն արտահայտիչ, ընդգծված բնավորություններով կերպարներ («Քար ջարդողները», 1849, նկարը ոչնչացել է, նախկինում եղել է Դրեզդենի պատկերասրահում), ճշմարտացիությամբ է պատկերել հասարակ ժողովըրդի կանանց («Լողացող կանայք», 1853, Ֆաբրի թանգարան, Մոնպելիե)՝ համարձակորեն համադրելով մերկ մարմինները ռեալիստական բնապատկերին։ Իր՝ դարաշրջանի դեմոկրատական իդեալներին հավատարիմ՝ Կուրբեն շեշտել է սոցիալական մոտիվները՝ մերձենալով գրոտեսկին (1863 թվականի հակակղերական սյուժեներով գծանկարներ)։ Արվեստի հասարակական հնչեղությունը կարևորվել է «Հանդիպում» («Բարե ձեզ, պարոն Կուրբե», 1854, Ֆաբրի թանգարան, Մոնպելիե) և «Արվեստանոց» (1855, Լուվր, Փարիզ) այլաբանական կոմպոզիցիաներում, որոնցում իրեն պատկերել է իր պերսոնաժների ու բարեկամների միջավայրում՝ տեսական ելույթներ ունենալիս («Ռեալիզմ» դեկլարացիան, 1855, «ճառ՝ նկարիչների համագումարում», 1861, Անտվերպեն)։ 1860-ական թվականներին աշխատելով բնության գրկում՝ Կուրբեյի երփնագիրը դարձել է լուսառատ։ Նրա բնանկար ներին և նատյուրմորտ ներին բնորոշ են առարկայական հստակությունը և դիտողականությունը («Ձմեռային բնանկար», 1867, Լուվր, «Մրգեր», 1871, Տանհաուզերի պատկերասրահ, Նյու Յորք)։ Ուշ շրջանի աշխատանքներում ի հայտ են եկել տարփամոլության և սալոնայնության նշաններ։ 1871 թվականի Փարիզ ի կոմունայի ակտիվ մասնակից Կուրբեն մեղադրվել է Վանդոմյան սյուն ը տապալելու համար, հետապնդվել է և վտարանդվել Շվեյցարիա։ Կուրբենյի ազդեցությունը նկատելի է Ստեփան Աղաջանյան ի արվեստում։ Կուրբենյի «Աղջկա դիմանկար»-ը Հայաստանի ազգային պատկերասրահին է նվիրաբերել ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ Երվանդ Քոչարը։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Gustave Courbet
  3. 3,0 3,1 Gustave Courbet ministère de la Culture.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Jean Désiré Gustave Courbet
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Gustave Courbet — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Encyclopædia Britannica
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 SNAC
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Enciclopédia Itaú Cultural
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118522450 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  10. Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
  11. Base Léonore ministère de la Culture.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 27 CC-BY-SA-icon-80x15.png