Jump to content

Հրեական սփյուռք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Հրեական սփյուռքը (եբր.` גלות) հանդիսանում է աշխարհի ամենահին և ամենաուսումնասիրված սփյուռքերից։ Հրեաների սփռումը այլ երկրներում սկիզբ է առել Ք.ա. VIII դարում[1][2], Իսրայելական թագավորության անկումից հետո, հետագայում շարունակվել 5-րդ դարում Բաբելոնյան կալանքից հետո[3], ավելացել է հելլինիստական դարաշրջանում, և վերջապես մասսայական բնույթ է ստացել Հռոմեական կայսրության ժամանակ։

Հրեական սփյուռքի գլխավոր առանձնահատկությունը այն է, որ իր պատմության երկար ժամանակաշրջանի ընթացքում հրեաների ճնշող մեծամասնությունը կտրված են եղել իրենց պատմական հայրենիք` Պաղեստինից, որտեղ արաբական նվաճումների տարիներին բնակություն էին հաստատում արաբները և իսլամացվում եր։ Այս կերպ, ի տարբերություն հույների և հայերի, բոլոր հրեաները հստակ ժամանակում դարձան սփյուռքի ներկայացուցիչներ՝ փաստացիորեն կորցնելով ոչ միայն հսկողությունը իրենք հայրենիքի վրա, այլ նաև կապը Պաղեստինի հետ երկար հարյուրամյակների ընթացքում։

Հրեական էթնիկական հիմքը Պաղեստինում վերականգնվեց միայն 20-րդ դարի կեսերին։

Հրեաները Հայաստանում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հրեական բնակչությունը ըստ երկրների

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
№
Երկիր
Քանակություն
(բնակչության ընդլայնված քանակը)
Հիմնական հրեական բնակչությունը
Աղբյուրներ
1  Իսրայել
6,042,000
 [4]
2 ԱՄՆ-ի դրոշը ԱՄՆ
5,425,000
 [5] 6,600,000[6]
[7][8] մինչ 6,721,680[9][10][11]
3 {{{2}}} Ֆրանսիա
483,500
600,000[12][13]
4  Կանադա
315,120
[14]
5 {{{2}}} Մեծ Բրիտանիա
263,346
[15] 350,000
6  Ռուսաստան
205,000
400,000[16]
7 {{{2}}} Արգենտինա
182,300
250,000
8 {{{2}}} Գերմանիա
119,000
300,000-400,000
9 {{{2}}} Բրազիլիա
107,329
[17] 200.000
10 {{{2}}} Ավստրալիա
97,000
[18] 100,000[19][20][20]
11 {{{2}}} Ուկրաինա
71,000
142,276
12 Հարավային ԱֆրիկաՀարավային Աֆրիկա
70,800
88,688
13 {{{2}}} Մեքսիկա
39,400
53,101
14 Բելգիա Բելգիա
30,300
51,821
15 ՆիդերլանդներՆիդերլանդներ
30,000
32,814
16 {{{2}}} Իտալիա
28,400
30,213
17 ՉիլիՉիլի
20,500
25,375
18 {{{2}}} Շվեյցարիա
17,600
19 {{{2}}} Թուրքիա
17,600
20  Ուրուգվայ
17,500
30,743
21 {{{2}}} Բելառուս
16,500
72,103
22 {{{2}}} Շվեդիա
15,000
18,003
23 {{{2}}} Իսպանիա
12,000
48,409
24 {{{2}}} Վենեսուելա
12,000
20,900
25 {{{2}}} Հունգարիա
10,965
[21] 120,000[22][23]
26 {{{2}}} Լատվիա
9,700
27 {{{2}}} Ռումինիա
9,700
28  Ավստրիա
9,000
29 ԻրանԻրան
8,756
[24] 20,405
30  Ֆինլանդիա
1,500
[25]
31 ՀայաստանՀայաստան
600
1,000

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ http://jhist.org/code/ettinger2_09.htm
  2. ↑ «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունիսի 14-ին.
  3. ↑ «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունիսի 14-ին.
  4. ↑ http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4367878,00.html
  5. ↑ http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/US-Israel/usjewpop.html
  6. ↑ Jewish Population of the United States, by State (2011)(անգլ.)
  7. ↑ Jewish Population in the United States, 2011(անգլ.)
  8. ↑ Naomi Zeveloff (2012 թ․ հունվարի 17). «U.S. Jewish Population Pegged at 6 Million». Forward. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 5-ին.
  9. ↑ American Jewish Year Book 2012 - Google Books
  10. ↑ US Jewish Population is Anywhere Between 5.425 Million and 6.722 Million - Gestetner Updates Արխիվացված 2013-02-20 Wayback Machine(անգլ.)
  11. ↑ Unity of Nobility - News for White Europeans » Israel says 6.722 million Jews in America, they love 6,000,000 Արխիվացված 2013-06-14 Wayback Machine(անգլ.)
  12. ↑ John Irish and Guillaume Serries (2012 թ․ մարտ). «Gunman attacks Jewish school in France, four killed». Reuters. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 5-ին.
  13. ↑ Jim Maceda (2012 թ․ մարտի 19). «Four shot dead at Jewish school in France; gun used in earlier attacks». http://worldnews.nbcnews.com/_news/2012/03/19/10753032-four-shot-dead-at-jewish-school-in-france-gun-used-in-earlier-attacks?lite. NBC News. {{cite web}}: External link in |work= (օգնություն); Missing or empty |url= (օգնություն)
  14. ↑ «Ethnocultural Portrait of Canada - Data table». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ դեկտեմբերի 11-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունիսի 14-ին.
  15. ↑ According to the results of the 2011 census published, 263,346 people answered “Jewish” to the voluntary question on religion
  16. ↑ «Արխիվացված պատճենը» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ փետրվարի 1-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունիսի 14-ին.
  17. ↑ ftp://ftp.ibge.gov.br/Censos/Censo_Demografico_2010/Caracteristicas_Gerais_Religiao_Deficiencia/tab1_4.pdf
  18. ↑ «Australian Jewish News - Census shows Jews are on the move». Արխիվացված է օրիգինալից 2021-08-13-ին. Վերցված է 2013-06-14-ին.
  19. ↑ Australia's Jewish population continues to rise
  20. ↑ 20,0 20,1 Jews in Australia are on the rise, but for how long? - Israel News | Haaretz Daily Newspaper
  21. ↑ «A népesség vallás, felekezet és nemek szerint (Religion in the 2011 Hungarian Cenzus)». Hungarian Statistic Bureau (KSH). 2012 թ․ մարտի 28. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 6-ին.
  22. ↑ «Jewish Life Takes to the Streets at Hungary's Celebrated Judafest». Jewish Federation of North America. 2012 թ․ մայիսի 9. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 16-ին. Վերցված է 2013 թ․ մարտի 4-ին.
  23. ↑ Myles, Robert (2013 թ․ փետրվարի 9). «Hungary: A new synagogue for Budapest but anti-Semitism on rise». Digital Journal. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հունվարի 7-ին. Վերցված է 2013 թ․ մարտի 4-ին.
  24. ↑ «AFP: Iran young, urbanised and educated: census». Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 3-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 3-ին.
  25. ↑ http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Finland.html(անգլ.)
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Հրեական_սփյուռք&oldid=10546428» էջից