Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողով
Council of Europe Palais de l'Europe.JPG

Եվրոպայի խորհրդի անդամ-երկրները
Տեսակparliamentary assembly
Հիմնադրվածմայիսի 5, 1949
Գլխադասային գրասենյակPalace of Europe
Պաշտ. լեզու(ներ)անգլերեն և ֆրանսերեն
Գլխավոր քարտուղարLiliane Maury Pasquier
Կայքassembly.coe.int

Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողով (այսուհետ՝ ԵԽԽՎ), Եվրոպայի խորհրդի (այսուհետ՝ ԵԽ) խորհրդարանական ձևաչափն է, Նստավայրը Ստրասբուրգում է:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեհաժողովը ձևավորվել է 1949 թվականի մայիսի 5-ին Լոնդոնում ստորագրված Եվրոպայի խորհրդի կանոնադրությամբ: Վերջինիս 22-րդ հոդվածով սահմանվում է, որ Վեհաժողովը ԵԽ-ի խորհրդակցական մարմինն է: 1974 թվականից սկսած՝ խորհրդակցական վեհաժողովն անվանում են Խորհրդարանական վեհաժողով: Առաջին նիստը գումարվել է 1949 թվականի օգոստոսի 10-ին և համարվում է ժողովրդավարական ընթացակարգով ընտրված պատգամավորներից կազմված միջազգային ամենահին բազմակարծությամբ խորհրդանական վեհաժողովը:

Գործունեության ձև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԵԽԽՎ-ն է սահմանում իր օրակարգը: Քննարկում է եվրոպական ու միջազգային իրադարձությունները և հրատապ թեմաներ ու խնդիրներ, որոնք մտահոգում են եվրոպական երկրներին: Հիմնական կարևոր թեմաներն են՝ մարդու իրավունքները, ժողովրդավարությունը, փոքրամասնությունների ու իրավական պետության պաշտպանությունը:

ԵԽԽՎ-ի նիստերը գումարվում են տարին չորս անգամ՝ Ստրասբուրգում, Եվրոպայի պալատում, մեկշաբաթյա տևողությամբ: Իսկ ութ գլխավոր հանձնաժողովների նիստերը գումարվում են ողջ տարվա ընթացքում՝ զեկույցների պատրաստման և իրենց բնագավառներին ու իրավասություններին պատկանող բանաձևերի նախագծերի ու հանձնարարականների ընդունման նպատակով:

ԵԽԽՎ-ն օրենսդրական մարմին չէ: Այն քննարկումների անցկացման մարմին է՝ բաղկացած յուրաքանչյուր պետությունից որոշակի քանակով ներկայացուցիչների թվից, որոնք ազգայի նխորհրդարանների անդամ են և վերջիններիս կողմից ԵԽԽՎ անդամ են նշանակվել :

ԵԽԽՎ նիստերի կիսաշրջանաձև դահլիճը

Կազմ և տարբեր կառուցվածքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԵԽԽՎ-ի անդամների ընդհանուր թիվը 648 է, որոնցից 324-ը՝ ներկայացուցիչներն են, իսկ 324-ը՝ նրանց փոխարինողները: Ներկայացուցիչներն իրենց հերթին յուրաքանչյուր անդամ-պետության խորհրդարանի անդամ են: Հավասարապես պատվիրակներ կան նաև Ղրղզստանի ու Մարոկկոյի խորհրդարաններից, ինչպես նաև Պաղեստինի Օրենսդրական խորհրդից, որոնք ԵԽԽՎ-ում Գործընկեր ժողովրդավարության համար կարգավիճակ ունեն: Կանադայի, Իսրայելի ու Մեքսիկայի խորհրդարանների ներկայացուցիչները դիտորդի կարգավիճակ ունեն: Բելառուսի հատուկ հրավիրյալի կարգավիճակը դադարեցվել է 1997 թվականին: Յուրաքանչյուր երկրի մեծությունից կախված՝ որոշվում է վերջինիս ներկայացուցիչների ու քվեների թիվը: Դրա փոխարեն, Նախարարների կոմիտեի կազմում յուրաքանչյուր երկիր մեկ ձայն ունի: Յուրաքանչյուր խորհրդարան ընտրում է ԵԽԽՎ-ում իր ներկայացուցիչների նշանակման ձևը: Բացի այդ, յուրանքաչյուր ազգային պատվիրակության քաղաքական կազմը պետք է արտացոլի տվյալ խորհրդարանի տարբեր կուսակցությունների ներկայացվածությունը:

ԵԽԽՎ-ի նախկին անդամներ են եղել.[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

• Դիք Մարտին (Շվեյցարիա). նշանակվել է 2005 թվականի վերջին՝ որպես ՀԴԲ-ի արտակարգ փոխհատուցումների վեճի գործով քննության զեկուցող և
• Մարչելո Դել՛Ուտրին (Իտալիա). Վերաքննիչ դատարանի դատավճռով 2010 թվականին դատապարտվել է 7 տարվա ազատազրկման՝ մաֆիոզական միավորմանը հանցակցության համար.

Ըստ երկրի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ երկրի՝ խորհրդարանական պատվիրակության ներկայացուցիչների թիվը.

Երկիրը Նստատեղերի թիվը Անդամակցման տարեթիվը
Ալբանիա Ալբանիա 4 1995
Գերմանիա Գերմանիա 18 1951
Անդորա Անդորա 2 1994
Հայաստան Հայաստան 4 2001
Ավստրիա Ավստրիա 6 1956
Ադրբեջան Ադրբեջան 6 2001
Բելգիա Բելգիա 7 1949
Բոսնիա և Հերցեգովինա Բոսնիա և Հերցեգովինա 5 2002
Բուլղարիա Բուլղարիա 6 1992
Կիպրոսի Հանրապետություն Կիպրոս 3 1961
Խորվաթիա Խորվաթիա 5 1996
Դանիա Դանիա 5 1949
Իսպանիա Իսպանիա 12 1977
Էստոնիա Էստոնիա 3 1993
Ֆինլանդիա Ֆինլանդիա 5 1989
Ֆրանսիա Ֆրանսիա 18 1949
Վրաստան Վրաստան 5 1999
Հունաստան Հունաստան 7 1949
Հունգարիա Հունգարիա 7 1990
Իռլանդիա Իռլանդիա 4 1949
Իսլանդիա Իսլանդիա 3 1959
Իտալիա Իտալիա 18 1949
Լատվիա Լատվիա 3 1995
Լիխտենշտայն Լիխտենշտայն 2 1978
Լիտվա Լիտվա 4 1993
Լյուքսեմբուրգ Լյուքսեմբուրգ 3 1949
Հյուսիսային Մակեդոնիա Հյուսիսային Մակեդոնիա 3 1995
Մալթա Մալթա 3 1965
Մոլդովա Մոլդովա 5 1995
Մոնակո Մոնակո 2 2004
Չեռնոգորիա Չեռնոգորիա 3 2008
Նորվեգիա Նորվեգիա 5 1949
Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ 7 1949
Լեհաստան Լեհաստան 12 1991
Պորտուգալիա Պորտուգալիա 7 1976
Չեխիա Չեխիա 7 1991/1993
Ռումինիա Ռումինիա 10 1993
Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա 18 1949
Ռուսաստան Ռուսաստան 18 1996
Սան Մարինո Սան Մարինո 2 1988
Սերբիա Սերբիա 7 2003
Սլովակիա Սլովակիա 5 1991/1993
Սլովենիա Սլովենիա 3 1993
Շվեդիա Շվեդիա 6 1949
Շվեյցարիա Շվեյցարիա 6 1963
Թուրքիա Թուրքիա 18 1949
Ուկրաինա Ուկրաինա 12 1995

Ըստ խորհրդարանական խմբի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԵԽԽՎ-ն նաև ունի հետևյալ խորհրդանարական խմբերը.

• Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության խումբը. ունի 202 անդամ, նախագահն է Աքսել Ֆիշերը,

• Սոցիալիստների խումբը. ունի 194 անդամ, նախագահն է Անդրեաս Գրոսը,

• Եվրոպական պահպանողականների խումբը. ունի 66 անդամ, նախագահն է Քրիսթոֆեր Չոփը,

• Եվրոպայի ժողովրդավարների և ազատականների միություն. ունի 73 անդամ, նախագահն է Խորդի ԽուսիաԿոստան,

• Եվրոպական միացյալ ձախերի խումբը. ունի 37 անդամ, նախագահն է Թինի Քոքսը և
• Որևէ խմբակցության չհարող անդամները, որոնք թվով 53-ն են:

Յուրանքանչյուր ներկայացվածություն պետք է արտացոլի ԵԽԽՎ-ում գործող տարբեր քաղաքական կուսակցությունների ներկայացվածությունը: ԵԽԽՎ-ն կազմվում է ազգային պատվիրակություններից և անդրազգային խմբերից: Վերջիններիս ներկայացվածությունը խրախուսվում է: 1960-ական թվականների կեսին խրախուսվեց քաղաքական խմբերի ստեղծումը, որոնք հանձն առան հարգել ժողովրդավարական արժեքները: Խորհրդարանական խմբի ձևավորման համար անհրաժեշտ է առնվազն 6 երկրից ընդհանուր թվով 20 խորհրդարանական:

Լեզուներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եվրոպայի խորհրդի պաշտոնական լեզուներն են անգլերենն ու ֆրանսերենը, բայց ԵԽԽՎ-ն միջաժամանակ որպես աշխատանքային լեզուներ է օգտագործում գերմաներենը, իտալերենն ու ռուսերենը: Յուրաքանչյուր խորհրդարանական ունի անհատական ականջակալներ ու ստեղնաշարով վահանակ, որով կարող է ընտրել նիստերի լեզուն: Այն դեպքում, երբ ելույթ ունեցողներն օտարերկացիներ են և թվարկած լեզուներից ոչ մեկով չեն խոսում, այդ պարագայում պետք է կամ խոսեն պաշտոնական լեզուներից որևէ մեկով կամ էլ ելույթ ունենան իրենց անձնական բանավոր թարգմանչի օգնությամբ: Չնայած ըստ էության հարաբերականորեն ծախսատար այս գործելաոճին՝ ակնհայտ է, որ ԵԽԽՎ-ում ելույթների մեծամասնությունն անգլերեն են:

Ծանոթագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]