Գրանադա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Գրանդա
իսպ.՝ Granada
Դրոշ Զինանշան
Bandera de Granada2.svg Escudo de Granada2.svg

Granada collage1.jpg
Կոորդինատներ: 37°10′41″ հս․ լ. 3°36′3″ ամ. ե. / 37.17806° հս․. լ. 3.60083° ավ. ե. / 37.17806; 3.60083
Երկիր Իսպանիա Իսպանիա
Ենթարկում Քաղաք
Մակերես 88 020 000 քառակուսի մետր
ԲԾՄ 738±1 մետր
Բնակչություն 234 758 մարդ (2016)[1]
Ժամային գոտի UTC+1
Փոստային ինդեքսներ 18001–18015, 18182 և 18190
Պաշտոնական կայք granada.org
##Գրանադա (Իսպանիա)
Red pog.png

Գրանադա (/ɡrəˈnɑːdə/, իսպաներեն` [ɡɾaˈnaða], տեղական` [ɡɾaˈnaː]), քաղաք Հարավային Իսպանիայում, Սիերա-Նևադայի հյուսիսարևմտյան լանջին, Խենիլ և Գառո գետերի միախառնման տեղում։ Նա նստած է միջին բարձրության` 738 մ (2, 421 ոտնաչափ), ծովի մակարդակից ընդամենը մեկ ժամ հեռավորության վրա մեքենայով է Միջերկրական ծովի ափին, Կոստա-արևադարձային: Կողքին գտնվում է լեռնասառցայի կայանը Սերրիա Նևադա, որտեղ 1996թ-ի ընթացքում իրականացվել է աշխարհի լեռնադահուկային սպորտի առաջնությունը: Ըստ 2005 թ. ազգային մարդահամարի քաղաքի բնակչությունը կազմում է 236, 982, իսկ բնակչությունը ամբողջ քաղաքային տարածքի գնահատվում 472, 638, զբաղեցնելով 13-րդ ամենամեծ բնակավայր Իսպանիաում: Օգտվողի 3.3 տոկոսը չի պահել իսպանական քաղաքացիություն, ամենամեծ թվով մարդիկ (31%, կամ 1% -ը ընդհանուր բնակչության) գալիս են Հարավային Ամերիկա: Նրա մոտակա օդանավակայանը Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի Գրանադա-ջիանա օդանավակայան է:

Ալհամբրան, որը Մուռիշի միջնաբերդն է և պալատը, գտնվում է Գրանադայում: Այն հանդիսանում է առավել հայտնի շենքը՝ իսլամական պատմական ժառանգության համար, իր բազմաթիվ մշակութային և տեսարժան վայրերով: Իսպանիայում Գրանադան հայտնի է է որպես զբոսաշրջային քաղաք.: Ալմոհադի ճարտարապետությունը ազդեցություն է թողել նաև Գրանադաի հարևանությամբ գտնվող Ալացիումի վրա իր կերպարվեստի օրինակներով, Մուրիշի և Մուրիշցոի շինարարությունների վրա:

Գրանադա հայտնի է նաև իր համալսարանով, որն ունի մոտ 80 000 ուսանողներ, որոնք գտնվում են հինգ տարբեր մասնաճյուղերում:Նուռ (Իսպանիա, Գրանադա) հանդիսանում է Գրանադաի զինանշանագրության սարքը :

Պատմությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վաղ պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Շրջանը` որը հիմա Գրանադան է սկսել է բնակեցվել մ.թ.ա. 5500թ-ին, կրել է իր վրա հռոմեական և իրանական ազդեցություն:Հնագույն ավերակներ հայտնաբերվել են Պիրենեյան բնակավայրին պատկանող Լիթուրիր տարածաշրջանում հայտնի է որպես Բասթեթանիա: Այս քաղաքը ի վերջո փոխել է իր անունը Լիբերարիյի, և հետո Հռոմի կողմից նվաճված Լբերիա, որպեսզի Մոնիքեփիում ֆլորենցիում լիբերթանում:[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնադրումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սկսած մ.թ.ա. 711թ-ին Ումմայեդ նվաճել է Իսպանիան, նաև Պիրենեյան թերակղզու մեծ մասը, որը գտնվում էր Մուրիշի վերահսկողության տակ և հաստատվել են Ալ-Անդալուզիում:

Գրանադա պրովինցիայի վարչական կենտրոնն է, տրանսպորտային հանգույցը։ Ունի գյուղատնտեսական մթերքների վերամշակման արդյունաբերություն, լիկյորի, վուշի, բրդյա գործվածքեղենի, գորգերի արտադրություն, ցեմենտի և քիմիական ձեռնարկություններ։ Երկրի տուրիստական հիմնական կենտրոններից է։

Ալամբրա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալամբրա-դա Նասրիդ "քաղաքային պալատ". Նա 1984 թվականին հայտարարվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության :Դա, անշուշտ, առավել խորհրդանշական հուշարձան է Գրանադայի համար և մեկն է առավել այցելվողներց է Իսպանիայում: Այն բաղկացած է պաշտպանական գոտիներից Ալկասաբի հետ միասին, այլ բնակելի և պաշտոնական պետական խորհրդանիշներից, Նասրիդովի պալատներից և վերջապես այգիներից և բուսական այգիներց` Էլ-Խեներալիֆե:

Ալամբրան զբաղեցնում է փոքր սարահարթի հարավարևելյան սահմանը, քաղաքի նախալեռներում Սիերրա-նեվադան է ներկայացնում Ասսաբիկան: Որոշ շենքեր, հնարավոր է, գոյություն ունեին դեռևս նախքան մուրսերը:

11-րդ դարում ամրոցը Ալհամբրան մշակվել է որպես քաղաք-ամրոց, որը դարձել է ռազմական հենակետն ու գերակշռել է ամբողջ քաղաքը: Բայց դա եղել է 13-րդ դարում, հետ գալուստը առաջին միապետի դինաստիան` Նասրադովները, Մուհամեդ I ի Բ-ն Նասր (Մուհամեդ I, 1238-1273), որ հիմնադրվել է ցարական նստավայրը Ալգամբրե: Դա սկիզբ դրեց իր գագաթնակետ. Ալամբրան դարձել պալատ, միջնաբերդ և ամրոց:

1492 թվականին կաթոլիկ միապետեր Ֆերդինանդ և Իզաբելան, վերջնական վտարեցին մուրիշշներին Գրանադայից:

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 201 CC-BY-SA-icon-80x15.png
  1. Instituto Nacional de Estadística Padrón municipal de España 2016