Բջջային հեռախոս (վեպ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox book.png
Բջջային հեռախոս
Cell first cover.jpg
Հեղինակ Սթիվեն Քինգ
Տեսակ գիրք
Ժանր սարսափ և վեպ
Բնօրինակ լեզու անգլերեն
Նկարագրում է Բոստոն
Երկիր Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Հրատարակիչ Charles Scribner's Sons
Հրատարակման տարեթիվ հունվարի 24, 2006
ԳՄՍՀ 0-7432-9233-2
OCLC 237954798 և 440674171

«Բջջային հեռախոս» (անգլ.՝ Cell), ամերիկացի գրող Սթիվեն Քինգի վեպը, որը գրված է գիտական ֆանտաստիկայի պոստապոկալիպտիկայի ժանրով՝ սարսափի տարրերով: Առաջին անգամ հրատարակվել է 2006 թվականին «Scribner» հրատարակչության կողմից: Համաձայն Իմպուլսի հիմնական սյուժեի, փոխանցվելով բջջային հեռախոսներով, վնասում է ուղեղը, որի հետևանքով մարդիկ դառնում են ագրեսիվ, տարվում հեռախոսներով: Գլխավոր հերոսը կոմիքսների նկարիչ Քլայթոն Ռիդելն է, որը գլուխ է կանգնած ողջ մնացածներին: Վերջիններս չեն օգտագործում բջջային հեռախոսներ: Քլայթոնը փորձում է հասնել Մեն նահանգին, որպեսզի փրկի իր տղային: Մարդու կերպարանքը կորցրած մոբիլոիդները սկսում են ցուցաբերել խմբային մտածելակերպի նախանշաններ, ինչպես նաև սկսում են օգտագործել հեռազգացությունը, տելեկինեզը, հիպնոսը և լևիտացիան:

Վեպի միտքը Քինգի մոտ առաջացել է, երբ նա քայլում էր Նյու Յորքի փողոցներով և հետևում էր մարդկանց, ովքեր խոսում էին բջջային հեռախոսներով: Որպես բջջայինի օգտագործման հակառակորդ, Քինգը վեպում անդրադառնում է տեխնովախին: Հեղինակը գրքի երկրորդական հերոսներից մեկին հանում է աճուրդի: Նա վաճառվել էր ավելի քան 20 հազար դոլարով: Գրական քննադատները նշում են Ռիչարդ Մեթսոնի և Ջորջ Ռոմերի ստեղծագործությունների զգալի ազդեցությունը, որոնց էլ նվիրված է վեպը: Նրանցից շատերը գովաբանում են այս շարքը, սակայն նշում, որ հեղինակի վերադարձը նրա նախկին ստեղծագործություններին առաջացրեց պատմությունների կեղծ մելոդրամատիզմ և կերպարների սխեմատիկություն: Բջջային հեռախոսը էկրանավորվել է Թոդ Ուիլիամի կողմից: Գլխավոր դերերում եղել են Ջոն Քյուսաքը և Սեմյուել Լ. Ջեքսոնը:

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երիտասարդ նկարիչ Քլայթոն Ռիդելը դառնում է վկա այն բանի, որ մեկ րոպեի ընթացքում խելագարվում են մարդիկ, ովքեր հեռախոսով էին խոսում: Ագրեսիվ խելագարները հարձակվում են շրջապատի վրա՝ տարածելով մահ և ավերածություններ: Տեսնելով, որ նրանք, ովքեր հեռախոսով չէին խոսում, մնացել են նորմալ, Քլայը հասկանում է, որ խելագարությունը տարածվում է բջջային կապով[1]: Քանի որ յուրաքանչյուր ժամանակակից մարդու արձագանքը որևէ իրադարձության հեռախոս հանելն ու զանգահարելն է, ապա մոբիլոիդների թիվը գնալով աճում է: Բոստոնը պատվում է քաոսով: Փախչելով մոբիլոիդներից՝ Քլայը փրկում է պատահական անցորդ Թոմաս Մաքքորտի կյանքը: Միասին նրանք որոշում են գնալ հյուրանոց, որտեղ Քլայը մնում էր: Հյուրանոցում նրանց է միանում աղջնակ Ալիսա Մաքսվելլը, ում մայրը դարձել էր մոբիլոիդ իր աչքերի առաջ[2]:

Քլայն անհանգստանում է իր կնոջ և իր տղա Ջոնիի համար, վերջինս նույնպես ունի բջջային հեռախոս: Որպեսզի իմանա, թե ինչ է նրանց հետ կատարվել, Քլայը և նրա ընկերները որոշում են գնալ հյուսիս: Փոքր քաղաք Գեյթենում նրանք հանդիպում են միակ կենդանի մնացածներին՝ Գեյթենյան համալսարանի ուսանող Ջորդանին և նրա ծեր տնօրեն Չարլզ Արդային: Հետևելով մոբիլոիդներին՝ նրանք հայտնաբերում են, որ նրանց վարքը նմանվել է կենդանիների վարքին, ինչպիսիք են մեղուները, կամ մրջյունները, դրա հետ մեկտեղ նրանց խմբային ուղեղն օժտված է գերբնական կարողություններով՝ հեռազգացություն, մասնակի տելեկինեզ, հիպնոս: Ցերեկային ժամերին ակտիվ մոբիլոիդները մութն ընկնելուն պես հավաքվում են «հոտի նման»[2] և խաղացող երաժշտության ներքո ընկնում են թմրության մեջ:

Գիտակցելով, որ գիշերները մոբիլոիդները իրենցից դժվարություն չեն ներկայացնում, Քլայը և մյուս «նորմալները», ինչպես նրանք սկսեցին իրենց կոչել[3], որոշում են վերացնել «գեյթենյան հոտը»: Տանելով երկու բենզինատար այն մարզադաշտ, որտեղ գիշերները մնում էին մոբիլոիդները, նրանք դրանք պայթեցնում են «հոտի» հետ: Կատաղության մեջ մոբիլոիդները սպանում են բոլոր նորմալներին, ովքեր թաքնվել էին Գեյթենի տներում: Մոբիլոիդների առաջնորդը՝ ոմն Պարվատիյ[2] հեռազգացության շնորհիվ Քլային, Թոմին, Ալիսային և Ջորդանին անվանում է խենթեր: Դրանից հետո նրանք սկսում են տեսնել երազներ ապագայի մասին, որը պատրաստել էր նրանց համար Առաջնորդը. նրանց չորսին և ևս երկու այդպիսիններին, ինչպես նրանք են՝ խենթ տղամարդուն և հղի կնոջը գլխատում են հրապարակում: Առաջնորդի հիպնոսի ազդեցության տակ Չարլզ Արդայը ինքնասպան է լինում, որպեսզի խումբն ավելի արագ առաջ ընթանա: Դրանից հետո նրանք հանդիպում են Պուշկարի հետ: Նրանց միջև կոնֆլիկտ է ծագում, և Պուշկարը որոշում է վրեժ լուծել: Գիշերը նա դարան է կազմակերպում և նետում է Ալիսային խարամաբլոկ, որը կոտրում է աղջկա գանգուղեղը, և Ալիսան մահանում է հոգեվարքի մեջ: Արդյունքում պարզվում է, որ Պարվատիյի խումբը գլխատել է Պուշկարին, քանի-որ սպանածների խումբը կրում էր անձեռնամխելի անվանումը:

Դրանից քիչ հետո խումբը հանդիպում է իր երազից երեք հոգու, ովքեր նույնպես վերացրել էին հոտը, և գնում են միասին առաջ: Քլայը, իր որդու նամակներից իմանում է, որ իր կինը դարձել է մոբիլոիդ, իսկ Ջոնին թաքնվել է քաղաքապետարանում: Նրանք գտնում են Ջոնի նամակն այն մասին, որ վերջիններս գնում են Կաշվակ. այն տեղը, որտեղ չկա բջջային կապ: Պարվատիյը կոչ է անում բոլոր «նորմալներին» գնալ Կաշվակ քաղաք, և սկզբում խումբը կարծում է, որ այնտեղ կարելի է թաքնվել համաճարակից[2]: Սակայն երազում Քլայը տեսնում է, որ Ջոնին, ինչպես և շատ ուրիշները, դառնում են Հեռախոսի բինգոյի զոհեր, որն անցկացրել էր Պարվատին: Կաշվակի մուտքի մոտ բոլոր մարդկանց պարտադրում են զանգահարել հեռախոսներով, որն էլ նրանց վերածում էր նոր մոբիլոիդների: Ճանապարհին Ռեյն ինքնասպան է լինում՝ մահվանից առաջ տալով Քլային թվերով նամակ: Երբ նրանք վերջապես հասնում են Կաշվակ, գիշերը խումբը կազմակերպում է փախուստ: Այն ավտոբուսի ներսում, որով նրանք եկել էին, Քլայը գտնում է պայթուցիչ նյութ, և հասկանում է, որ համարին զանգահարելը ակտիվացնում է դետոնատորը: Ռեյի մահն անհրաժեշտ էր նրա համար, որպեսզի Առաջնորդը չիմանա մտածվածի մասին:

Հոտի վերացումից հետո Քլայը որոշում է փնտրել որդուն: Ջորդանն ասում է նրան, որ հնարավոր է, այն ծրագիրը, որն անվանվել էր Իմպուլս, պարունակում է որդ, որը սկսել է փոփոխել ծրագիրը: Դրա հետևանքով ի հայտ են եկել կողմնակի երևույթներ՝ լևիտացիա, հեռազգացություն: Այս ամենի հետևանքով վերջին նորմալները, ովքեր Իմպուլս են ստացել, հնարավոր է չկարողանան քնել գիշերները: Բայց դրա հետ մեկտեղ պահպանվել են այն հիշողությունների պահեստային կրկնօրինակները, որոնք մարդիկ ունեին մինչ Իմպուլսը: Որպեսզի ամեն ինչ վերադարձվի իր նախկին դիրքին, պետք է Ջոնիին տալ ևս մեկ Իմպուլս, և այդ ժամանակ ծրագրում երկու որդերը միգուցե խժռեն միմյանց, և Ջոնին կկարողանա դառնալ ինչպես նախկինում էր[4]: Բայց Քլայը վախենում է դա անել, քանի-որ վտանգը մեծ է: Քլայը գնում և խորհրուրդ է տալիս իր ընկերներին հեռանալ կապի տարածքից և ձմեռելու տեղ գտնել, որովհետև ձմեռը կսպանի բոլոր ողջ մնացած մոբիլոիդներին, ովքեր ընդունակ չեն թաքնվելու ցրտից կամ ուտելիք գնտել: Քլայը գտնում է որդուն, որը դարձել էր մոբիլոիդ, և նրանք միասին գնում են ընկերների մոտ: Օրեցօր Ջոնիի վիճակն ավելի է վատանում: Եզրափակիչ դրվագում Քլայը զանգահարում է հեռախոսով (№ 911-ին) և մոտեցնում է հեռախոսն իր որդու ականջին[5]:

Ստեղծում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գաղափար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեպի գաղափարն առաջացել է հեղինակի մոտ, երբ նա քայլում էր Նյու Յորքի փողոցներով[6]: Հյուրանոցից դուրս գալուց գրողը հանդիպում է մի կնոջ, որը բջջային հեռախոսով էր խոսում: Քինգը մտածում է, որ կինը կարող է ստանալ հաղորդագրություն հեռախոսով, և, դիմադրելու ուժ չունենալով, սկսի սպանել մարդկանց, մինչև ինքն էլ չմահանա: «Բոլոր հնարավոր տարբերակները սկսեցին ցատկոտել իմ գլխում, ինչպես պինբոլում: Եթե բոլորն էլ ստանան այդպիսի նամակներ, ապա բջջային հեռախոսով բոլոր մարդիկ կխելագարվեն: Նորմալ մարդիկ դա կտեսնեն, և առաջինը, որ նրանք կանեն, կզանգահարեն իրենց ընկերներին և ընտանիքներին: Այդպես համաճարակը կտարածվի, ինչպես թունավոր բաղեղ»[7][8]: Հետո Սթիվենը տեսնում է մի տղամարդու՝ գործնական կոստյումով, և, թվում էր, թե նա խոսում է ինքն իրեն: Քինգին թվաց, որ այդպիսի խոսակցությունը հասարակական վայրում խոսացողի համար ստեղծում է այլ իրականություն, որն ավելի լավն է նորմայից, որից էլ հեղինակը խուսափում էր: Միայն մոտենալով Քինգը հասկացավ, որ տղամարդը բջջային հեռախոսով խոսում էր ականջակալի օգնությամբ: Դա մարդու դիսոնանսն է. կտրված իրականությունից, սակայն գործնական կոստյում հագած, որն էլ ներշնչեց ստեղծագործության հայեցակարգին[6]. Այդ ժամանակ հեղինակը հասկացավ, որ իրոք ցանկանում է այդ պատմությունը գրել[7]:

Գրքի գրման նախապատրաստությանը Քինգը շատ գրականություն էր կարդացել բջջային բիզնեսի մասին և սկսել էր ուշադրություն դարձնել կապի աշտարակներին: Սթիվենը համարում էր գիրքն արդիական, որը կենտրոնացած է այն բանի վրա, թե ինչպես են մարդիկ զրուցում միմյանց հետ: Կոնյունկտուրային լինելու պատճառով վեպը որոշ ճամանակ անց կարող էր համարվել հնացած, բայց դա նրան չէր անհանգստացնում: «Նույնիսկ անտիկ իրերն ունեն որոշակի նշանակություն»: Երկրպագուները հաճախ Քինգին ուղարկում էին զայրալից նամակներ, որոնք կապված էին գրքի եզրափակիչ բաց դրվագների հետ: Այդպես էլ եղավ «Բջջային հեռախոսի» հետ: Վերջիվերջո Քինգն իր պաշտոնական կայքում գրեց, որ Քլայի որդու հետ ամեն ինչ լավ է վերջանում. «Իրականում, ես երբեք չէի պատկերացրել, որ Ջոնիի հետ կարող է մի բան նորմալ չլինել»։ Հեղինակը նշել է, որ նա ուներ ազատ ժամանակ գրքի վերամշակման համար, քանի-որ այն պետք էր հանձնել տպագրման: Այդ պատճառով նա համեմատեց գիրքը չպլանավորած հղիության հետ, իսկ գրելու ընթացքը՝ զվարճության[7]: Քինգը, համարելով իրեն տեխնոֆոբ, չի թաքցրել իր արհամարհանքը դեպի բջջային հեռախոսները[9]: Նա անվանում էր նրանց XXI դարի «շղթայված գերիներ» և նշել էր, որ բջջայինի առկայության դեպքում մարդուն միշտ կարելի է գտնել[10]. Քինգը չի օգտագործում բջջային հեռախոսներ[3]:

Ստեղծագործությունը գրվել է համակարգչով 2004 թվականի դեկտեմբերի 30-ից 2005 թվականի հոկտեմբերի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում, հիմնականում Մեն նահանգի Սենտր-Լոուվելլում: Գրողը մի քանի անգամ վերընթերցել է գիրքը, որպեսզի կատարի անհրաժեշտ ուղղումները[7]: Քինգի կինը՝ Թաբիթան գովաբանում է վեպի սևագրային տարբերակը: «Բջջային հեռախոսի» առաջին տարբերակը գրվել է ընդամենը չորս ամսում: Ինչպես գրեթե բոլոր ստեղծագործությունների դեպքում, գրքի խմբագիրն է եղել Չակ Վերրիլլը: Ըստ Սթիվենի խոսքերի, Չակը «լավ գործ է արել», հաշվի առնելով այն, որ արագ գրված վեպը «կիսաֆաբրիկատի» էր նման: Ռոբերտ Ֆիննը հավաքում էր բջջային հեռախոսների և հոգեբանության հիմքի թեորեմների մասին տարբեր ինֆորմացիաներ: Բոլոր նրանց հեղինակը շնորհակալություն է հայտնել «Շնորհակալություններ» բաժնում: Վեպը նվիրված է Ռիչարդ Մեթսոնին և Ջորջ Ռոմերոյին:

Վեպի կազմի համար ընտրված էր Մարկ Սթաթզմենի գործը: Նկարում պատկերված էր, թե ինչպես է արյան լճակի մեջ դրված ծալվող հեռախոս, սուրճի բաժակ և արտացոլվում է «սարսափելի կերպար»: Չարլզ Արդայը (անգլ.՝ Charles Ardai) անվանվել էր «Կոլորադոյի երեխան» գքրի խմբագիր: Գրքում մոբիլոիդներից մեկը քթի տակ ասում էր «աբբալաբաբբալա», որը, միգուցե, հանդիսանում է ակնարկ «Կարմիր թագավորին»[11]: Այնտեղ էլ հանդիպում են նաև այլ ակնարկները ցիկլին: Հիմնականում «Մուգ օտարականը» կոմիքսի և նրա հերոսների նկարագրությունը հիշեցնում են «Մուգ Աշտարակ» կոմիքսը, իսկ դրվագներից մեկում հիշատակվում է մանկական գիրքը Չարլի Չու-Չու գնացքով, որն էլ հանդիսանում է երրորդ գրքի՝ Ամայի երկրների ակնարկը[12]:

Աճուրդ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սթիվեն Քինգը eBay-ում աճուրդի դրեց մարդասպան զոմբիներից մեկին՝ 6559998991 համարի ներքո: Նա հայտարարեց, որ կհայտնի հաղթողի անունը, ով կվճարի ամենամեծ գումարը իր հերոսներից մեկի համար: Սկզբում աճուրդը մտածված էր որպես First Amendment Project կազմակերպության համար ստեղծագործական ճանապարհով գումարի հավաքման միջոց[13][14]: Այդ կազմակերպությունը իրավական ծառայություններ էր մատուցում ազատության խոսքի պաշտպանման համար[15]: Աճուրդը շատ արագ դարձավ կայքի ամենահայտնի ծառայությունը[13]:

Aquote1.png Մեկ (և միայն մեկ) հերոս՝ նշված վեպում, ով անվանվում է ՀԵՌԱԽՈՍ, հիմա աշխատում է և կհայտնվի կա՛մ 2006 թվականին, կա՛մ՝ 2007: Գնորդը պետք է իմանա, որ ՀԵՌԱԽՈՍԸ դաժան գործ է, որը լցված է զոմբիներով, որոնք էլ քայքայում են ուղեղը: Ինչպես էժանագին վիսկին, նա շատ տհաճ է և բացառապես թունդ է: Կերպարը կարող է լինել և՛ տղամարդ, և՛ կին, սակայն գնորդը, ով ցանկանում է մահանալ, պետք է այդ իրավիճակում լինի կին: ԱՄեն դեպքում, ես խնդրում եմ աճուրդի հաղթողի ֆիզիկական նկարագրությունը՝ ներառած նաև մականունները (կարող է լինել հորինված, ինձ համար մեկ է)[14][16]: Aquote2.png

Հետևյալ աճուրդը շարունակվել է տաս օր՝ 2005 թվականի սեպտեմբերի 8-ից 18-ը[14], և այդ դերը գնել է տնային-տնտեսուհի Պեմ Ալեքսանդրը (անգլ.՝ Pam Alexander) Ֆլորիդայի Ֆորտ-Լոդերդեյլից՝ վճարելով քսան հինգ հազար հարյուր դոլար[11]: Նա իր եղբայրի Ռեյ Հուիզենգին (Ray Huizenga) է նվիրում, ում անունով էլ արդյունքում անվանվում է կերպարը, ով իրեն սպանում է գլխին կրակելով[17]: Պեմը ցանկանում էր ուրախացնել իր եղբորը, ով հանդիսանում էր հեղինակի ստեղծագործությունների երկրպագուն. «Դա, անկասկած, տարօրինակաբար, բայց այն գործն է, որը պետք է անել կյանքում մեկ անգամ»: Աղջիկը գերազանցում է Նեբրասկա նահանգի Պապիլիոն քաղաքի Փոլ Սթիգմանին (անգլ.՝ Paul Stegman), ով պատրաստ էր տունը գրավ դնել և վերցնել գումարը, որպեսզի «գներ անմահությունը»: Բացի Քինգից, այսպիսի աճուրդին մասնակցել են Ջոն Գրիշեմը, Դեյվ Էգգերսը, Նիլ Գեյմանը[13] և մոտ երկու հարյուր գնորդ[11]: Քինգի հերոսը վաճառվել էր առավելագույն գնով. հետո Գրիշեմինն էր,որի հերոսի անվանումը գնել էին տասներկու հազար հարյուր դոլարով[14]:

Հրատարակում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Amazon.com կայքի տասամյակի առթիվ 2005 թվականի հուլիսին թողարկվեց վեպից մի հատված, որի անվանումն էր «Իմպուլս»[18]: Արդյունքում, ստեղծագործության երկու առաջին գլուխները հրատարակվել են Entertainment Weekly ամսագրի կայքում[19]: «Բջջային հեռախոսի» և «Լիզիի պատմությունը» վեպերի վրա աշխատելու պատճառով «Մուգ Աշտարակի» կոմիքսների շարքի թողարկումը հետաձգվել էր[18]: Վեպը վաճառքի հանվեց 2006 թվականի հունվարի 24-ին[2][18]: Այդ ընթացքն ընտրված էր նրա համար, որ Ջոն Գրիշեմը հետաձգում էր հերթական գիրքը, որի արդյունքում կարգացուցակում նոր գործ է հայտնվում: Նույն ամսին ձայնապնակներով և CD-սկավառակներով կարելի էր ձեռք բերել աուդիոգիրքը, որը կարդացվել էր Սքոթ Քեմբելլի կողմից: Այն թողարկվել էր Simon & Schuster հրատարակչության կողմից[20]: Ստեղծագործության առաջին տիրաժը կազմել է մեկ միլիոն հարյուր հազար օրինակ[10]: Չնայած նրան, որ Լիզիի պատմությունը վեպը գրվել է ավելի շուտ քան Բջջային հեռախոսը, հրատարակողը որոշել է առաջինը հրատարակել մոբիլոիդների մասին ձեռագիրը[7], քանի-որ համարում էր, որ դա կբարձրացնի մյուս գրքի վաճառքը:

Scribner-ը հնարավորություն էր տալիս հաճախորդներին գնել աուդիոձայնագրությունը, որն ինքը Քինգն էր կարդացել, որպես զանգի երաժշտություն, որը հնչում էր հետևյալ կերպ. «Զգուշացիր, հնարավոր է, որ մյուս զանգը կարող է ձեզ համար լինել վերջինը»[9]: Մեկ այլ ձայնագրություն հաղորդում էր. «Ամեն ինչ լավ է, դա նորմալներն են զանգահարում»[10][21]: Սթիվենն առաջարկում էր հրատարակչությանը նաև այս տարբերակը. «Մի՛ պատասխանիր, մի՛ պատասխանիր», բայց այն մերժված էր: Հեղինակի մարկեթինգային խումբը կազմակերպեց հարյուր հազար հաղորդագրությունների ուղարկումը բջջային հեռախոսներին հետևյալ տեքստով. «Հնարավոր է, որ հաջորդ զանգը ձեզ համար կլինի վերջինը: Միացեք Սթիվեն Քինգի VIP ակումբին www.cellthebook.com կայքում»: Յուրաքանչյուր ստացող համաձայն էր հաղորդագրություններ ստանալուն: Այդ կայքում նաև տարածվել էին աշխատանքային սեղանի համար պատկերներ: Հավաքված գումարը պետք է փոխհատուցեր գովազդային ընկերության արշեքը: Համաձայն մարքեթինգային հետազոտությունների, վեպի ենթադրվող լսարանի 55 %-ը 18-ից 54 տարեկան տղամարդիկ էին: Այս գործողությանը մասնակցում էր նաև Deutsche Telekom-ը. գրքի գովազդը հայտնվել էր Yahoo!-ում: Այդպիսի ընկերությունը սովորաբար գրքային բիզնեսում գործունեություն չէր ծավալում, սակայն հեղինակը որոշում է այն օգտագործել՝ համարելով օրինակը կենսունակ[10]:

Այնուամենայնիվ, ոմն Լեյսի Սաթերֆիլդը (անգլ.՝ Laci Satterfield), ում հաղորդագրություն էր եկել, դիմել էր Հյուսիսային Կալիֆոռնիայի շրջանի դատարանին Simon & Schuster դեմ՝ կապված հեռահաղորդակցման խափանումների հետ: Սկզբում հայցը մերժվեց, սակայն Սան Ֆրանցիսկոյի իններորդ շրջանի Բողոքարկման դատարանը չեղյալ համարեց առաջին ատյանի դատարանի որոշումը[22]: Գրքի թվային հրատարակման իրավունք ուներ Findaway ընկերությունը[23]: Scribner հրատարակչությունը հրաժարվեց ստի տարածումից, որպեսզի կանխի «Բջջային հեռախոսի» հայտնվելը eBay-ում մինչև գրքի պաշտոնական թողարկման պահը[24]: Ռուսաստանում «Բջջային հեռախոսն» առաջին անգամ հրատարակվել է 2006 թվականին ըստ Վիկտոր Վեբերի թարգմանության: Ինչպես և մնացած գործերը, տեքստը համացանց էր հայտնվել նրա մեջ ուղղումներ անելու և գրքասերների նկատողությունների համար: Մեկնաբանություններով մատակարարված՝ թարգմանությունը թողեց «հաճելի տպավորություն»[25][26][Մ 1].

Քննադատություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2006 թվականի արդյունքներով վեպը նոմինացվել է «Ֆանտաստիկայի աշխարհում»՝«Գրքեր. Լավագույն արտասահմանյան միստիկա, թրիլլեր, քաղաքային ֆանտաստիկա» կատեգորիայում, ինչպես նաև՝ «Հերոսները և իրադարձությունները. Ամենասարսափելի ծրագիրը»: Վեպի թարգմանությունը արժանի էր Սիգմա-Ֆ, 2007 (Լավագույն արտասահմանյան ստեղծագործություն) գրական մրցանակին[27]:«Բջջային հեռախոսը» նաև ստացել էր նոմինացիա The Quill Awards-ում գիտական ֆանտաստիկայի, ֆանտաստիկայի, սարսափի կատեգորիայում՝ «Մուգ Աշտարակի» ցիկլի յոթերորդ գրքի հետ միասին[28]: Թողարկումից հետո ֆանտաստիկայի ժանրի կոշտ կազմով գրքերի շարքում այն զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը[29]: 2006 թվականի ընթացքում ֆանտաստիկական վեպերի շարքում ըստ վաճառքի քանակի «Բջջային հեռախոսը» ութերորդ հորիզոնականում էր[30]:

USA Today-ի տեսաբանը՝ Քերոլ Մեմմոթը գրել էր, որ խեղված խելագարները և բռնության ընդհանուր մակարդակը գրքում արժանի են R վարկանիշով սարսափների ֆիլմի: Քինգը մատնացույց է անում այն թույլ տեղը, որտեղ «նորմալները» խորհում են Լյուցիֆերի և Մեծ վշտի մասին: Աշխարհում, խելագարվածների հետ, ողջ մնալու համար պայքարում Քինգը հնարավորություն է տալիս որոշ կերպարներին միանան ընտանեկան կապերով[3]: Բրենդան Օ Նիլը նշել է. «Քինգի երկրպագուների համար «Բջջային հեռախոսը» իրենից ներկայացնում է նրա երկար սպասված վերադարձը[…] վերադարձ ակունքներին, իրական աշխարհին, որը նրա մոտ ամենից լավ է ստացվում»[21]: The Boston Globe թերթի քննադատ Էրիկա Նուննեն անվանել է վեպը ոչ խոհական, իսկ կերպարներին՝ երկչափ[31]: Chicago Tribune-ի տեսաբան Քերոլ Հոլդբերգը ուշադրություն է դարձրել այն հանգամանքին, որ Քինգը այդպես էլ չի տալիս միարժեք պատասխան, թե ինչու է առաջացել «Իմպուլսը», և նաև, թե ինչու է չարը գրքում ներկայացված «ժամանակակից տեխնոլոգիաների նյարդայնացնող փաստերի» տեսքով[32]: Ջորջ Ռեյմոնդ Ռիչարդ Մարտինը գովաբանել է զոմբիների զարգացման և վատ ռոք-երաժշտության հակման գաղափարը: Նա գրել է, որ գրքում պակասում են սարսափելի տեսարանները: Ավելի զուսպ նա արտահայտվում է գլխավոր հերոսի անփի մասին: «Բջջային հեռախոսը» գրեթե բարձրանում է հորրորի գագաթին, բայց երբեք չի հասնում իսկական սարսափին, չխոսելով արդեն բարձունքների մասին, որոնք վերցված էին հեղինակի լավագույն գործերից[33]:

Էկրանավորում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սկզբում ֆիլմը ըստ գրքի պետք է թողարկվեր 2009 թվականին: Ֆիլմի ռեժիսոր էր նշանակվել Էլայ Ռոթը[34]: Սցենարը գրել էին Լարի Կարազեվսկին և Սքոթ Ալեքսանդրը: Սակայն Ռոթը հայտնում է, որ նա այլևս չի նկարելու սարսափ ֆիլմեր, որից հետո նա հեռացել է ծրագրից[35]: Սցենարը արտագրել է Սթիվեն Քինգը՝ Ադամ Ալեքի (անգլ.՝ Adam Alleca) խմբագրման օգնությամբ[36], իսկ ֆիլմի ռեժիսոր է դառնում Թոդ Ուիլիամսը[35]: Քլայ Ռիդելի դերը ստացել է Ջոն Քյուսաքը, իսկ Թոմ Մաքքորթի՝ Սեմյուել Լ. Ջեքսոնը: Երկու դերասաններն էլ նախկինում աշխատել են «1408» պատմվածքի էկրանավորման վրա[37]: Հետագայում նրանց է միանում Սթեյսի Կիչը (Չարլզ Արդայ) և Իզաբել Ֆուրմանը (Ալիսա Մաքսվելլ)[36][38]: Քյուսաքը նշել է, որ Քինգը հեշտ է հարմարեցվել. «Նրա գաղափարներն ունեն կարևոր նշանակություն: Նա ներկայացնում է իրերը մինչ այն, երբ դրանք կիրականան[…] Ինձ դուր է գալիս նրա հետ աշխատելը» [39]: Նկարահանումները սկսվել են 2013 թվականի մայիսից [40]: Ֆիլմի միջազգային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2016 թվականի հուլիսի 8-ին[41]: Էկրանավորումը ստացել է քննադատների ռեկորդային ցածր գնահատականները. «Բջջային հեռախոսը» Rotten Tomatoes-ում 100 տոկոսից ստանում է 0[42]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Cell. From the Flap» (անգլերեն)։ Stephenking.com։ Վերցված է 2014-12-20 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 «Cell. Synopsis» (անգլերեն)։ StephenKing.com։ Վերցված է 2014-12-20 
  3. 3,0 3,1 3,2 Carol Memmott. (2006-01-23)։ «King rings up the horrors of cellphone creeps» (անգլերեն)։ USA Today։ Վերցված է 2014-12-21 
  4. Lois H. Gresh, Robert Weinberg. The Science of Stephen King: From Carrie to Cell, The Terrifying Truth Behind the Horror Masters Fiction. — John Wiley & Sons, 2007. — С. 45-46. — 264 с. — ISBN 0471782475
  5. Geoff Hamilton, Brian Jones Cell. Stephen King // Encyclopedia of American Popular Fiction. — New York: Infobase Publishing, 2009. — ISBN 1438116942
  6. 6,0 6,1 «Cell. Inspiration» (անգլերեն)։ StephenKing.com։ Վերցված է 2014-12-20 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Christopher Lehmann-Haupt, Nathaniel Rich.։ «Stephen King, The Art of Fiction No. 189» (անգլերեն)։ The Paris Review։ Վերցված է 2014-07-28 
  8. Ольга Дмитриева. (2006-11-13)։ «Тихий ужас» (ռուսերեն)։ Российская газета։ Վերցված է 2015-02-23 
  9. 9,0 9,1 Edward Wyatt. (2005-01-25)։ «Pull Up the Covers, Your Cellphone Is Ringing» (անգլերեն)։ The New York Times։ Վերցված է 2014-12-21 
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 Jeffrey A. Trachtenberg. (2006-01-17)։ «Stephen King Tries To Ring Up Book Sales» (անգլերեն)։ The Wall Street Journal։ Վերցված է 2014-12-21 
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 Эрлихман Вадим. Король тёмной стороны. Стивен Кинг в Америке и России. — Санкт-Петербург: Амфора, 2006. — С. 347-350. — 386 с. — 3000 экз. — ISBN 5-367-00145-9
  12. «Darktower connections» (անգլերեն)։ StephenKing.com։ Վերցված է 2016-08-28 
  13. 13,0 13,1 13,2 Associated press. (2005-09-27)։ «Woman wins Stephen King name auction» (անգլերեն)։ Today.com։ Վերցված է 2014-12-20 
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 Christopher Cihlar. Your name is lights! // The Grilled Cheese Madonna and 99 Other of the Weirdest, Wackiest, Most Famous eBay Auctions Ever. — New York: Crown Publishing Group, 2006-05-09. — 208 с.
  15. «About first Amendement project» (անգլերեն)։ Официальный сайт организации։ Վերցված է 2014-12-20 
  16. Ransom Riggs. (2009-01-22)։ «5 WTF-Worthy eBay Auctions» (անգլերեն)։ MentalFloss։ Վերցված է 2014-12-08 
  17. Dave Itzkoff. (2006-02-05)։ «Dead Ringers» (անգլերեն)։ The New York Times։ Վերցված է 2014-12-20 
  18. 18,0 18,1 18,2 «News Archive (2005)» (անգլերեն)։ StephenKing.com։ Վերցված է 2014-12-20 
  19. Stephen King. (2006-01-20)։ «'Cell': The First Two Chapters» (անգլերեն)։ Entertainment Weekly։ Վերցված է 2014-12-20 
  20. «Cell. Audiobook» (անգլերեն)։ StephenKing.com։ Վերցված է 2014-12-20 
  21. 21,0 21,1 Albert Rolls. Stephen King: A Biography. — Westport: ABC-CLIO, 2008. — С. 156. — 216 с. — (Greenwood Biographies). — ISBN 0313345732
  22. Motoko Rich. (2009-06-22)։ «Appeals Court Sides With Woman Who Objected to Publisher’s Text Message» (անգլերեն)։ The New York Times։ Վերցված է 2014-12-21 
  23. «Cell - a novel» (անգլերեն)։ StephenKing.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2009-11-01-ին։ Վերցված է 2014-12-08 
  24. Motoko Rich. (2006-10-04)։ «Stephen King Explores Joy In Marriage, Grief in Loss» (անգլերեն)։ The New York Times։ Վերցված է 2014-12-20 
  25. Владимир Пузий. (2006-12-25)։ «Стивен Кинг. «Мобильник»» (ռուսերեն)։ Мир фантастики։ Վերցված է 2014-12-20 
  26. «Мобильник» (ռուսերեն)։ Лаборатория фантастики։ Վերցված է 2013-12-20 
  27. «Мобильник» (ռուսերեն)։ Лаборатория фантастики։ Վերցված է 2014-12-20 
  28. «Quill Award Nominees List» (անգլերեն)։ Locusmag.com։ Վերցված է 2014-12-20 
  29. Dwight Garner. (2006-02-12)։ «Inside the List» (անգլերեն)։ The New York Times։ Վերցված է 2014-12-21 
  30. Khaled Hosseini. (2008-03-24)։ «Bestselling Books of the Year, 1996-2007» (ռուսերեն)։ Publishers Weekly։ Վերցված է 2014-12-22 
  31. Erica Noonan. (2006-01-24)։ «In King's uneven 'Cell,' evil rings up Boston» (անգլերեն)։ The Boston Globe։ Վերցված է 2014-12-22 
  32. Carole Goldberg. (2006-02-10)։ «Stephen King's `Cell' a zombie jamboree» (անգլերեն)։ Chicago Tribune։ Վերցված է 2014-12-22 
  33. George R.R. Martin (2006-02-05)։ «Can You Hear Me Now?» (անգլերեն)։ The Washington Post։ Վերցված է 2014-12-22 
  34. «Коллективное сознательное» (ռուսերեն)։ Мир фантастики։ Վերցված է 2014-12-22 
  35. 35,0 35,1 David Konow. (2013-05-18)։ «Stephen King's Cell is back» (անգլերեն)։ Tgdaily.com։ Վերցված է 2014-12-22 
  36. 36,0 36,1 Dave McNary. (2014-02-06)։ «Berlin: Isabelle Fuhrman, Stacy Keach Join Stephen King Adaptation ‘Cell’» (անգլերեն)։ Variety։ Վերցված է 2014-12-22 
  37. Dave McNary. (2013-11-04)։ «AFM: Samuel L. Jackson Joins John Cusack in Stephen King’s ‘Cell’» (անգլերեն)։ Variety։ Վերցված է 2014-12-22 
  38. «Cell (2015). Full Cast & Crew» (անգլերեն)։ IMDb։ Վերցված է 2014-12-22 
  39. Russ Burlingame. (2014-08-31)։ «Cell's John Cusack: Stephen King Is Ahead Of the Curve» (անգլերեն)։ Comicbook։ Վերցված է 2014-12-22 
  40. ««Բջջային հեռախոսը» պատրաստ է նկարահանումներին» (ռուսերեն)։ Filmz.ru։ 2013-02-09։ Վերցված է 2015-05-30 
  41. «Мобильник» (ռուսերեն)։ Film.ru։ Վերցված է 2016-07-08 
  42. «Cell» (անգլերեն)։ Rotten Tomatoes։ Վերցված է 2016-07-11 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Քաղվածելու սխալ՝ <ref> tags exist for a group named "Մ", but no corresponding <references group="Մ"/> tag was found, or a closing </ref> is missing