Ֆրանսուա-Ռընե դը Շատոբրիան

Ֆրանսուա-Ռընե դը Շատոբրիան (ֆր.՝ François-René, vicomte de Chateaubriand; 1768թ. սեպտեմբերի 4, Սեն-Մալո — 1848թ. հուլիսի 4, Փարիս) -- ֆրանսիացի դասական գրող, դիվանագետ, ռոմանտիզմի նախակարապետ ֆրանսիական գրականության մեջ: Նրա վաղ շրջանի ստեղծագործությունների, մասնավորապես վիպական բնույթի գործերի մեջ, ինչպես` «Ատալա», «Ռընե», «Մարտիրոսներ», «Ռանսեի կյանքը» և այլն, որոշակիորեն նկատելի են ռոմանտիզմի նախատարրերը:

Մեծ է եղել Շատոբրիանի ազդեցությունը իր ժամանակի ոչ միայն ֆրանսիական, այլ նաև համաեվրոպական գրականության վրա (Լամարտին, Ալֆրեդ դը Վինյի, Վիկտոր Հյուգո, Ժորժ Սանդ, Ալֆրեդ դը Մյուսե, Բայրոն, Լեոպարդի, Ժուկովսկի, Պուշկին)

Քրիստոնեության հանճարը

Շատոբրիանի կոթողային ստեղծագործությունն է «Քրիստոնեության հանճարը» մեծածավալ խոհափիլիսոփայական աշխատությունը (լույս է տեսել 1802թ.), որն ամբողջապես տոգորված քրիստոնեական գաղափարախոսությամբ:

Ինչպես հայտարարում է ինքը` հեղինակը «Քրիստոնեության հանճարը» գրքի նպատակն է «...ապացուցել, որ այն բոլոր կրոններից, որոնք երբևէ գոյություն են ունեցել, քրիստոնեական կրոնը ամենաբանաստեղծականն է, ամենամարդկայինը, ամենանպաստավորն ու օգտակարը ազատությանը, արվեստներին և գրականությանը...»:

Չնայած աշխատության ջատագովական ոգուն` այստեղ տիրապետող է զգացմունքը, քանի որ Շատոբրիանն ավելի շուտ բանաստեղծ է, արվեստագետ ու հռետոր, քան բարոյագետ ու փիլիսոփա: Այն բովանդակում է քրիստոնեական վարդապետությունը և ընդգծում քրիստոնեական արժեքների մեծ կարևորությունը հասարակության կյանքում:

Դրա լույս տեսնելուց հետո ֆրանսիական գրականության մեջ աճեց հետաքրքրությունը քրիստոնեական ոգեկանության նկատմամբ, որը և սնեց ռոմանտիզմը որպես առաջատար գրական հոսանք:

«Քրիստոնեության հանճարը» ստեղծագործությունը մասամբ թարգմանվել է հայերեն Պարգև Շահբազյանի կողմից` հրատարակվելով 2008թ.:

Աղբյուրներ

• Շահբազյան Պ. Գ. ՇԱՏՈԲՐԻԱՆԸ ՀԱՅԵՐԵՆ