Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ
| Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ | |
|---|---|
(մաթեմատիկոս) |
|
| ԱԱՀ՝ | Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ |
| Ծննդյան օր՝ | հունվարի 25, 1736 |
| Ծննդավայր՝ | Փարիզ (Ֆրանսիա) |
| Վախճանի օր՝ | ապրիլի 10, 1813 |
| Վախճանի վայր՝ | Փարիզ (Ֆրանսիա) |
Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ (ֆր.՝ Joseph Louis Lagrange, ծնվ. 1736 հունվարի 25 Փարիզ, Ֆրանսիա, մահ. 1813 ապրիլի 10 Փարիզ ), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և մեխանիկ, մշակել է վարիացիոն հաշվի հիմնական հասկացությունները։
Նա մաթեմատիկան ուսումնասիրել է ինքնուրույն և արդեն 19 տարեկանում Տուրնիի հրետանային դպրոցի պրոֆեսոր էր։
1759 նա ընտրվել է Բեռլինի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, իսկ 1766 — 1787 եղել է այդ ակադեմիայի մաթեմատիկական դասարանի տնօրեն։ 1787 տեղափոխվել է Փարիզ, 1795 դարձել նորմալ դպրոցի, իսկ 1797 Պոլիտեխնիկական դպրոցի տնորեն։
Լագրանժի ամենակարևոր աշխատանքները վերաբերում են վարիացիոն հաշվին. նա առաջարկել է վարիացիոն խնդիրների լուծման ընդհանուր անալիտիկ մեթոդ, որոնք կոչվել են Լագրանժի խնդիրներ։ Նա շարժման հավասարումներին տվել է նոր ձև, որոնք կոչվում են Լագրանժի հավասարումներ։ «Անալիտիկ մեխանիկա» 1788 դասական աշխատությունում նա ստատիկայի հիմքում դրել է հնարավոր տեղափոխությունների սկզբունքը, այնուհետև այդ սկզբունքը զուգակցելով ֆրանսիացի գիտնական Դ՛Ալամբերի սկզբունքների հետ, կառուցել է նաև դինամիկան. (Դ՛Ալամբերի — Լագրանժի սկզբունք)։
Լագրանժը արժեքավոր հետազոտություններ է կատարել նաև մաթեմատիկական անալիզի, թվերի տեսության, հանրահաշվի, դիֆերենցիալ հավասարումների, մաթեմատիկական քարտեզագրության, աստղագիտության և այլ գիտությունների ոլորտում։
Աղբյուրներ [խմբագրել]
- Դպրոցական մեծ հանրագիտարան:Գիրք 1, հատոր 1:Երևան 2008, էջ 376