Աֆրիկյան Միություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Աֆրիկյան Միության անդամ երկրները

Աֆրիկյան միության անդամ են 53 պետություն։

Պատմություն[խմբագրել]

Աֆրիկյան միությանը պատմականորեն նախորդել են Աֆրիկյան պետությունների միասնությունը (անգլ.՝ Union of African States), Աֆրիկայի պետությունների կոնֆեդերացիան, որը ստեղծվել է 1960-ականներին` Գանայի նախագահ Կվամե Նկռումայի նախաձեռնությամբ, ինչպես նաև Աֆրիկյան միության կազմակերպությունը (անգլ.՝ Organisation of African Unity), ստեղծված 1963 թվականի մայիսի 25-ին, և Աֆրիկյան տնտեսական միությունը (անգլ.՝ African Economic Community), որը ստեղծվել է 1991 թվականին։

Աֆրիկյան միության կազմակերպության պակաս արդյունավետության, խիստ քննադատության ու «բռնապետների ակումբ» [1] դառնալու պատճառով 1990-ականներին Աֆրիկայում կրկին նոր միտք ծագեց` Աֆրիկյան միություն ստեղծելու նպատակով։ Փոխակերպումների գլխավոր կողմնակիցը լիբիացի առաջնորդ Մուամար Քադդաֆին էր։ 1999 թ.-ի սեպտեմբերի 9-ին Աֆրիկյան միասնության անդամ պետությունների առաջնորդներն ու նախագահները Լիբիայի Սիրտ քաղաքում ընդունեցին Սիրտի հռչակագիրը, ըստ որի պետք է ստեղծվեր Աֆրիկյան միությունը։ 2000 թ.-ին` Լոմում ժողովի ժամանակ ընդունվեց Աֆրիկյան միության ստեղծման սահմանադրական արձանագրությունը, իսկ 2001 թվականին` Լուսակի ժողովի ժամանակ` նոր կազմակերպության ձևավորման ծրագիրը։ Հենց այդ ժամանակ էլ հավանություն է տրվել Աֆրիկայի զարգացման ռազմավարության լայնածավալ ծրագրին` «Աֆրիկայի զարգացման նոր ընկերությանը», կամ ՆԵՊԱԴ (անգլ.՝ New Partnership for Africa's Development; NEPAD

Աֆրիկյան միությունը իր գործունեությունն սկսեց 2002 թվականի հուլիսի 9-ին` փոխարինելով Աֆրիկյան միասնության կազմակերպությանը։

2007 թվականի հուլիսի 31-ին սկսվեց ՄԱԿ-ի հետ խաղաղապահ գործողությունը Դարֆուրում։

Անդամները[խմբագրել]

{{{2}}} Անգոլա
{{{2}}} Բենին
{{{2}}} Բոտսվանա
{{{2}}} Բուրկինա Ֆասո
{{{2}}} Բուրունդի
{{{2}}} Կամերուն
{{{2}}} Կաբո Վերդե
{{{2}}} Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետություն
{{{2}}} Չադ
{{{2}}} Կոմորներ
{{{2}}} Կոտ դ'Իվուար
{{{2}}} Կոնգոյի Հանրապետություն
{{{2}}} Ջիբութի
{{{2}}} Եթովպիա
{{{2}}} Հասարակածային Գվինեա
Flag of Eritrea.svg Էրիտրեա
{{{2}}} Ալժիր
{{{2}}} Գաբոն
{{{2}}} Գամբիա
Գանա Գանա
Flag of Guinea.svg Գվինեա
{{{2}}} Գվինեա-Բիսաու
{{{2}}} Քենիա
{{{2}}} Լիբերիա
{{{2}}} Լիբիա
{{{2}}} Մալավի
{{{2}}} Մալի
{{{2}}} Մավրիտանիա
{{{2}}} Եգիպտոս
Flag of Mozambique.svg Մոզամբիկ
Flag of Namibia.svg Նամիբիա
{{{2}}} Նիգերիա
Flag of Rwanda.svg Ռուանդա
{{{2}}} Սան Տոմե և Պրինսիպի
{{{2}}} Սենեգալ
{{{2}}} Սիեռա Լեոնե
Flag of Somalia.svg Սոմալի
{{{2}}} Սուդան
{{{2}}} Սվազիլենդ
{{{2}}} Տանզանիա
{{{2}}} Տոգո
{{{2}}} Թունիս
{{{2}}} Ուգանդա
{{{2}}} Զամբիա
{{{2}}} Զիմբաբվե
{{{2}}} Սահարայի Արաբական Դեմոկրատական Հանրապետություն

Նպատակներ և սկզբունքներ[խմբագրել]

Ըստ հիմնադիր ակտի Աֆրիկյան միության նպատակնեը հանդիսանում են:

  • Աֆրիկայի պետության, ամրապնդման ու համերաշխության միասնությունը
  • պաշտպանության ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության և անկախության
  • արագացնել քաղաքական եւ սոցիալ - տնտեսական ինտեգրման մայրցամաքում.
  • պաշտպանության և աջակցման ընդհանուր դիրքորոշումները, հարցերի հետաքրքրելը մայրցամաքում ու նրա բնակիչներին.
  • նպաստել միջազգային համագործակցությունը համաձայն ՄԱԿ - ի կանոնադրության և համընդհանուր հռչակագրի մարդու իրավունքների.
  • խթանում խաղաղության, անվտանգության և կայունության վրա մայրցամաքում.
  • խթանման և մարդու իրավունքների պաշտպանության համապատասխան աֆրիկյան խարտիայի մարդու և ժողովուրդների իրավունքների մասին և այլ գործիքների, նպաստել մարդու իրավունքներին
  • ստեղծել անհրաժեշտ պայմաններ, որով մայրցամաքում կկարողանա իր օրինական տեղը համաշխարհային տնտեսության և միջազգային բանակցություններում.
  • կայուն խթանում զարգացման տնտեսական, սոցիալական և մշակութային մակարդակներում, ինչպես նաև ինտեգրման աֆրիկյան երկրների
  • նպաստել համագործակցությունը բոլոր ոլորտներում մարդու գործունեության բարձրացնելու կենսամակարդակը Աֆրիկայի ժողովրդի.
  • համակարգում և ներդաշնակեցումը քաղաքականության միջև առկա եւ ապագա տարածաշրջանային տնտեսական համայնքներում, որպեսզի աստիճանաբար հասնել նպատակի, Աֆրիկյան Միության.
  • զարգացման առաջընթաց մայրցամաքում օժանդակելով` գիտական ​​հետազոտությունների բոլոր ոլորտներում, հատկապես ոլորտում գիտության և տեխնիկայի.
  • համագործակցությունը համապատասխան միջազգային գործընկերների ջանքերով արմատախիլ անելու հիվանդությունը և խրախուսել առողջ ապրելակերպը է մայրցամաքում.

Ըստ հիմնադիր ակտի Աֆրիկյան միության սկզբունքները կազմակերպության են

  • ինքնիշխան հավասարության և փոխադարձ մասնակից պետությունների միջև Աֆրիկյան Միության.
  • հարգել ազգային սահմանները, որոնք գոյություն ունեին երկրների անկախության պահին.
  • մասնակցությունը աֆրիկյան ժողովուրդների գործունեության Աֆրիկյան Միության.
  • ստեղծումը միասնական պաշտպանական քաղաքականության աֆրիկյան մայրցամաքում.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Reynolds, Paul (8 July, 2002)։ «African Union replaces dictators' club»։ ВВС։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-03-04-ին։ http://www.webcitation.org/65uG0ffeB։ Վերցված է 2010-01-21։ (Անգլերեն)