Անդրե Աղասի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Անդրե Աղասի
Andre Agassi Indian Wells 2006.jpg
Քաղաքացիություն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Բնակվելու վայր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Ծննդյան ամսաթիվ ապրիլի 29, 1970 (1970-04-29) (44 տարեկան)
Ծննդավայր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Լաս Վեգաս, Նևադա, ԱՄՆ
Հասակ 180 սմ
Քաշ 80 կգ
Կարիերայի սկիզբ 1986
Կարիերայի ավարտ 2006
Աշխատող ձեռք աջ
Պարգևավճար, USD 31 152 975
Մենախաղ
Խաղեր Հ/Պ 870 — 274
Տիտղոսներ 60
ամենաբարձր վարկանիշ 1

Անդրե Քըրք Աղասի (անգլ.՝ Andre Kirk Agassi), (ապրիլի 29, 1970, Լաս Վեգաս, Նևադա, ԱՄՆ), ամերիկյան, նախկինում վարկանիշով աշխարհի համար մեկ, պրոֆեսիոնալ թենիսիստ։ Աղասին իրանահայ, ասորական և ֆրանսիական ծագում ունի։ Հինգ տարեկանում նա արդեն պարապում էր Ջիմի Քոնորսի և Ռոսկո Թաների հետ։ Ավելի ուշ, Անդրեի հայրը՝ Էմանուել Աղասին, ընկերացավ Քըրք Քըրքորյանի հետ՝ աշխատելով Քըրքորյանի խաղատներից մեկում։ Այդ ընթացքում Անդրե Աղասին դարձրեց իր միջանունը Քըրք։

Տասնչորս տարեկանում Անդրեն մեկնեց Ֆլորիդա՝ Նիկ Բոլետիերիի թենիսի ակադեմիայում սովորելու։ Պրոֆեսիոնալ թենիսիստ է դարձել տասնվեց տարեկանում։

Մանկություն և ընտանիք[խմբագրել]

Անդրե Աղասին ծնվել է 1970 թվականի ապրիլի 29-ին Լաս Վեգասում՝ Նևադայում՝ դառնալով Էմանուել «Մայք» Աղասիի և Էլիզաբեթ Դեդլիի չորրորդ և վերջին երեխան։ Էմանուել Աղասին իրանական, այնուհետև ամերիկյան բռնցքամարտիկ էր, ծնված Թեհրանում՝ հայկական ընտանիքում։ Էմանուելը մասնակցել է 1948 և 1952 թվականների Օլիմպիական խաղերին, որտեղ ներկայացրել է Իրանը։ Նրա հայրը՝ հյուսն Դավիթ Աղասյանը, ծնվել է Կիևում և քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ արտագաղթել է Իրան, որտեղ խուսափելով թուրքական ջարդերից՝ փոխել է ազգանունը քիչ աչքի ընկնող ազգանունով՝ Աղասի, իսկ Մայքի մայրը՝ Նունիան, եղել է հայուհի Թուրքիայից։ Որոշ աղբյուրներ, բացի հայկականից, հայտնում են Աղասիի ասորական [1] կամ պարսկական [2] արմատների մասին, բայց ո՛չ Անդրեի, ո՛չ էլ իր հոր ինքնակենսագրության մեջ այդ վարկածները չեն հաստատվում։

Էմանուել Աղասին ծանոթացել է թենիսի հետ և շատ սիրել այս խաղը Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամակակ. տեսնելով թե ինչպես են ամերիկյան քրիստոնեական եկեղեցու առաքելական ծառայությանը կից թենիսի մարզադաշտում խաղում ամերիկացի և բրիտանացի զինվորները։ Նրանցից մեկը նվիրեց տղային իր առաջին ռակետկան, որը փոքր-ինչ ուշ տղան իր հետ տարավ ԱՄՆ։

Աղասին արտագաղթեց ԱՄՆ 1952 թվականի վերջերին. նա պահպանեց իր սերը թենիսի նկատմամբ՝ կառուցելով հողե-բետոնային թենիսի մարզադաշտ իր լասվեգասյան տան մոտ, որտեղ ապրում էր իր ընտանիքը։ Իր բոլոր երեխաների հետ դեռ մանուկ հասակից նա զբաղվում էր թենիսով․ աղջիկների՝ Ռիտայի ու Թամիի և ավագ որդու Փիլիպի հետ (ապագայում Անդրեն իր ընտանիքն անվանում է «Թենիսի ֆոնի Թրեպպեր»), բայց ամենամեծ հաջողությանը հասավ փոքրի հետ։ Անդրեի ծնվելու առթիվ Մայքը պատվիրեց հատուկ խաղալիք օրորոցի համար, որը իրենից ներկայացնում էր թենիսի գնդակ ռակետի հետ։ Հայրը ինքն էր մշակում խաղալիքներ իր տղայի զարգացման համար, որոնք իր տեսանկյունից պետք է ապագայում վերջինիս օգնեին ավելի լավ տիրապետել ռակետին։ Իսկ երբ Անդրեն սկսեց քայլել, Մայքը նրան տվեց ռակետը և սկսեց գնդակներ նետել նրա ուղղությամբ։ Չորս տարեկանում տղան արդեն տիրապետում էր բոլոր հիմնական հարվածներին, իսկ արդեն վեց տարեկանում ի վիճակի էր ետ մղել հոր բոլոր մատուցումները։ Քիչ ուշ Մայքը սկսեց մարզել իր բոլոր ավագ երեխաներին ավտոմատ մատուցումներ տվող սարքի միջոցով և ստիպում էր կրտսեր որդուն մեկ օրում երկուս ու կես հազար գնդակ ետ մղել։ Մայքը կազմակերպում էր Անդրեի համար հանդիպումներ (երբեմն էլ ընկերեկան խաղեր) հայտնի նոր և հին թենիսիստներ հետ, ինչպիսիք էին Ռոբբի Ռինգսոնը, Ջիմմի Կոնորսոնը, Իլիե Նաստասեն, Բյոռն Բորգը, Հարոլդ Սոլոմոնը նաև նրան տանում էր (երկու ավագ երեխաներին էլ՝ Ռիտային և Ֆիլին) մրցաշարերի Սոլթ Լեյք Սիթի և Հյուսթոն, հարյուրավոր կիլիոմետրեր հեռու, քանի որ ավելի մոտ պատանեկան մրցաշարեր չկային։

Տասը տարեկան հասակում Անդրեն պարտվեց ԱՄՆ-ի պատանեկան մրցաշարի երկրորդ շրջանում, տասնմեկ տարեկանում՝ կիսաեզրափակիչում։ Տասներեք տարեկանում հայրը նրան ուղարկեց Նիք Բոլոտիերիի հայտնի թենիսային ակադեմիա Բրեյդենթոնում՝ Ֆլորիդա։ Մայքն արդեն մի քիչ ծանոթ էր Բոլոտիերիին 60-ական թվականներից, երբ վերջինս սկսնակ մարզիչ էր․ նա այդ որոշումը կայացրեց՝ նայելով մարզիչի սաների հաջողությունների մասին հեռուստահաղորդումը և ընդունելով այդ ժամանակվա լավագույն սաներից մեկի՝ Ահարոն Կրիկստեյնի հոր խորհուրդը։ Արդյունքում Բոլոտիերին ոչ միայն Անդրեին անվճար տեղ տրամադրեց ակադեմիայում, այլ նաև մնաց նրա մարզիչը մինչև 1993 թվականը։ Նոր մարզիչը վերափոխեց տղայի խաղը, եթե հայրը սովորեցրել էր նրան առաջին հնարավորության դեպքում գնալ դեպի ցանցը, ապա նրանից ակադեմիայում պատրաստեցին ետին գծի հուսալի խաղացողի։

Պրոֆեսիոնալ մարզական գործունեություն[խմբագրել]

Ճանապարհ դեպի թենիսի վերնախավ (1986-1988)[խմբագրել]

14 տարեկանում Անդրե Աղասին նվաճեց իր առաջին ազգային կոչումը՝ դառնալով ԱՄՆ-ի չեմպիոն մինչև 16 տարեկան պատանիների շրջանում և արդեն 15 տարեկանում լրջորեն ծրագրում էր իր պրոֆեսիոնալ կարիերան։[3] Որպես պրոֆեսիոնալ Անդրեն սկսեց իր ելույթները Կալիֆորնիայի Լա Քվինտա վայրում անցկացվող Գրան-պրիի մրցաշարում 1986 թվականի փետրվարին՝ դեռ 16 տարին չբոլորած։ Հենց առաջին խաղակեսում նա հաղթեց իր հայրենակից Ջոն Օսթինին՝ 6-4, 6-2, իսկ երկրորդ խաղակեսում պարտություն կրեց առաջատար շվեցարացի թենիսիստ Մատսու Վիլանդերուից, ով այդ պահին Պրոֆեսիոնալ թենիսիստների ասոցիացիայի ռեյտինգում երրորդն էր։ Հաջորդ պրոֆեսիոնալ մրցաշարին նա մասնակցեց միայն հուլիսին՝ հասնելով «չելենջեր» դասի մրցաշարի եզրափակչին Սկենկտադիում (Նյու Յորք)։ Ռեյտինգում զբաղեցնելով 310-րդ տողը՝ նա առավելության հասավ աստիճանակարգով իրենից բարձր դիրքերում գտնվող չորս մրցակիցների հանդեպ՝ եզրափակչում զիջելով աշխարհի 33-րդ թենիսիստ Ռամեշ Կրիշնանուին։ Օգոստոսին նա, նախքան աշխարհի նախկին առաջին թենիսիստ Ջոն Մակինրոյից պարտություն կրելը, պարտության մատնեց համաշխարհային թենիսի ընտրանուց իր մրցակից, ռեյտինգում 12-րդ տեղը զբաղեցնող Թիմ Մայոտտին։ Նույն թվականին Աղասին առաջին անգամ մասնակցեց Մեծ սաղավարտի մրցաշարին՝ ԱՄՆ-ի բաց չեմպիոնատին, բայց հենց առաջին շրջանում պարտություն կրեց ևս մեկ ամերիկացուց՝ Ջերեմի Բեյթսից։[4] Անդրեն տարին ավարտեց աշխարհի թենիսիստների առաջին հարյուրյակում արդեն զբաղեցնելով 91-րդ տեղը արդյունքով։[5]

1987 թվականին ապրիլին Աղասին իր կարիերայում առաջին անգամ հասավ մինչև Գրան պրի մրցաշարի եզրափակիչ։ Դա տեղի ունեցավ Սեուլի Բաց չեմպիոնատի ժամանակ, որտեղ լինելով ութերորդը, նա քառորդ եզրափակչում անցած տարվա վիրավորանքի համար վրեժ լուծեց մրցաշարի առաջին թենիսիստ Քրիշնանուից, սակայն երեք սեթանոց եզրափակչում այնուամենայնիվ չկարողացավ դիմակայել իրենից ավելի փորձառու Ջիմ Գրաբբին։[6] Օգոստոսի սկզբին Գրան պրի մրցաշարում Սթրաթթոն Մաունթինում (Վերմոնտ) նա իր կարիերայում առաջին անգամ պարտության մատնեց համաշխարհային ռեյտինգի առաջին տասնյակում գտնվող իր մրցակցին՝ ավստրալիացի Պետու Կեշուին, բայց կիսաեզրափակչում նրան խոչընդոտեց Իվան Լենդլը՝ այն ժամանակվա աշխարհի առաջին թենիսիստը։ Այնուամենայնիվ՝ երիտասարդ ամերիկացին կարողացավ սեթ վերցնել վաստակավոր մրցակցից՝ խաղն ավարտելով 2-6, 7-5, 3-6 հաշվով։[7] Խաղաշրջանի իր վերջին մրցաշրջանի՝ Իթափարիքում (Բրազիլիա) անցկացվող Հարավային Ամերիկայի բաց չեմպիոնատի ժամանակ Անդրեն նորից ութերորդն էր։ Քառորդ եզրափակչում և կիսաեզրափակչում նա հաջորդաբար պարտության մատնեց երրորդ և երկրորդ համարները կրող մրցակիցներին, իսկ եզրափակչում հաղթեց Լուիս Մաթթերին՝ կորտի տերերից մեկին, և կյանքում առաջին անգամ պրոֆեսիոնալ մրցաշարում կոչում ձեռք բերեց։[8] Տարվա ավարտին, նույնիսկ դեռ չբոլորած 18 տարին, նա վարկանիշում զբաղեցնում էր 25-րդ տեղը։[5]

Աղասիի կարիերայում իսկական հայտնություն կատարվեց 1988 թվականին։ Այդ տարիվա ընթացում Անդրեն հաղթեց 6 Գրան պրի մրցաշարերում (որոնցից առաջինը արդեն փետրվարին էր), ինչպես նաև հասավ մինչև կիսաեզրափակիչ Մեծ սաղավարտի միանգամից երկու մրցաշարերում։ Ֆրանսիայի Բաց առաջնության ժամանակ նա կիսաեզրափակչում հինգ սեթերում պարտվեց ապագա չեմպիոն Մաթսու Վիլանդերին, ով այդ պահին երրորդն էր ռեյտինգում։ Իսկ ԱՄՆ-ի Բաց առաջնության ժամանակ չորս սեթերում պարտվեց Իվան Լենդլիին, ով դեռևս գլխավորում էր Պրոֆեսիոնալ թենիսիստների ասոցիացիայի վարկանիշային ցուցակը։[9] Արդեն ապրիլին Աղասին հրավիրվեց ԱՄՆ-ի հավաքական՝ Դեվիսի գավաթի խաղին և օգնեց Առաջին ամերիկյան թիմին հաղթել Պերուի հավաքականին կիսաեզրափակիչ խաղում, որից հետո նաև եզրափակիչ խաղում՝ արգենտինացիներին և հաջորդ տարի վերադառնալ Համաշխարհային խումբ՝ մրցույթների բարձրագույն դիվիզիոն։[10] Խաղաշրջանի արդյունքը 18-ամյա մարզիկի համար վարկանիշում բարձր՝ երրորդ տեղում զբաղեցրած տեղն էր,[5] չնայած Մասթերս մրցաշարում՝ աշխարհի լավագույն թենիսիստների տարվա ամփոփիչ մրցույթում, նա խմբային փուլում պարտվեց ոչ միայն Լենդլին, այլև ռեյտինգում ութերորդ տեղը զբաղեցնող շվեցարացի Խլասեկին և կիսաեզրափակիչ դուրս չեկավ։[9] 1988 թվականի վերջում Աղասին վաստակել էր արդեն ավելի քան երկու միլիոն դոլար՝ կարիերայի սկզբից ի վեր խաղալով ընդամենը 43 մրցաշար՝ ավելի քիչ, քան թենիսի պատմության մեջ որևէ մեկը,[11] և սահմանեց թինեյջերի կողմից անընդմեջ տարած հաղթական խաղերի թվով ռեկորդ (17 տարի անց ռեկորդը գերազանցվեց Ռաֆայել Նադալի կողմից)[12]։ Այդ խաղաշրջանի արդյունքներով նա Պրոֆեսիոնալ թենիսիստների ասոցիացիայի կողմից արժանացավ «Տարվա առաջադիմություն» մրցանակին։[13] Այդուհանդերձ, նրա՝ շոուի հանդեպ սերն ու ոչ միայն հաղթելու, այլև հանդիսատեսին զվարճացնելու բացահայտ ձգտումը երբեմն չափն անցնում էին՝ կոլեգաների մոտ առաջացնելով դժգոհություն։ Այդպիսի դեպք, մասնավորապես, տեղի ունեցավ Դեվիսի գավաթի Արգենտինայի հավաքականի հետ խաղի ժամանակ, երբ Աղասին, խաղալով Մարտին Հայթեի հետ, ցուցադրաբար բռնեց նրա ուղարկած գնդակը, ասես ցույց տալով, որ նրան է տալիս գեյմը խղճահարությունից դրդված։ [14]

Բարձրագույն տիտղոսներ՝ Դևիսի գավաթ և Մեծ սաղավարտիառաջին տիտղոս (1989-1992)[խմբագրել]

Համեմատած 1988 թվականի հետ, հաջորդ խաղաշրջանը Աղասիի համար պակաս հաջող էր: 1989 թվականին նա ստացավ միայն մեկ կոչում (Օռլանդոյի մրցաշարում) և մեկ անգամ հասավ եզրափակիչ Իտալիայի բաց առաջնության ժամանակ, որտեղ և նրան պարտության մատնեց ռեյտինգում ավելի ցածր հորիզոնական զբաղեցնող արգենտինացի Ալբերտո Մանչինիին: Դևիսի գավաթի կիսաեզրափակիչ ԳՖՀ-ի հավաքականի հեետ խաղում նա պարտություն կրեց ոչ միայն Բորիս Բեքերից (ում հետ խաղում գրանցեց 2:0 հաշվով մեկական սեթ և 5:4 հաշիվ՝ երրորդ սեթում), այլև ավելի քիչ հայտնի Կարլ Ուվե Շտեեբից:[14] Խաղաշրջանի խոշորագույն հաջողությունն էր, ինչպես և նախորդ տարի, ԱՄՆ-ի Բաց առաջնության ժամանակ կիսաեզրափակիչ դուրս գալը, որտեղ նորից նրա՝ եզրափակիչ տանող ճանապարհը խոչընդոտեց Իվան Լենդլը: Չնայած արդյունքների նվազմանը, Աղասիին հաջողվեց պահպանել բավականին բարձր դիրք, որպեսզի տարվա վերջում մասնակցեր Մասթերս մրցաշարին:[15]

1990 թվականին Աղասին նորից վերադարձավ լավ մարզավիճակի: Նա հաղթեց, մասնավորապես, Ինդիան Ուելզի Բարձր դասի մրցաշարում աշխարհի երրորդ թենիսիստ Ստեֆան Էդբերգին եզրափակչում և առաջին անգամ իր կարիերայում հասավ Մեծ սաղավարտի գավաթի մրցաշարի եզրափակիչ: Ֆրանսիայի թենիսի բաց առաջնությունում երրորդ համարը կրող Անդրեն զիջեց գրունտային խաղերի վարպետ, էկվադորցի Անդրես Գոմեսին 3-6, 6-2, 4-6, 4-6 հաշվով: Երեք ամիս անց Աղասին խաղաշրջանում երկրորդ անգամ խաղում էր Մեծ սաղավարտի գավաթի մրցաշարի եզրափակչում: ԱՄՆ-ում եզրափակչում նրա հակառակորդն էր ավելի երիտասարդ (1971 թվականին ծնված) ամերիկացի Փիթ Սամփրասը: Չնայած այդ պահին Աղասին աշխարհի չորրորդ թենիսիստն էր, իսկ Սամփրաստը միայն տասներկուերորդը, Անդրեն չկարողացավ հակադարձել Փիթի խաղին և պարտվեց նրան երեք սեթերում 4-6, 3-6, 2-6 հաշվով: ՊԹԱ-ի աշխարհի առաջնությունում (այդ տարվանից այդպես կոչվեց Մասթերս մրցաշարը) Աղասին կարողացավ հաղթահարել խոշորագույն մրցումների եզրափակիչներում պարտություններ կրելու կանխակալությունը: Խմբային փուլում զիջելով այդ պահին ռեյտինգը գլխավորող Էդբերգին՝ նա առավելության հասավ Սամփրասի և իսպանացի Էմիլիո Սանչեսի նկատմամբ, կիսաեզրափակչում գերազանցեց աշխարհի երկրորդ թենիսիստ Բորիս Բեքերին, իսկ եզրափակչում ոչ վաղ անցյալում կրած պարտության համար վրեժ լուծեց Էդբերգից՝ հաղթելով նրան 5-7, 7-6, 7-5, 6-2 հաշվով:[16] Խաղաշրջանի ամենավերջում Անդրեն ևս մեկ հաջողություն ունեցավ. ԱՄՆ-ի հավաքականի կազմում նա առաջին անգամ հաղթեց Դևիսի գավաթի եզրափակչում: Եվ կիսաեզրափակչում, և եզրափակչում նա տարավ մեկական հաղթանակ և կրեց մեկական պարտություն (Թոմաս Մուսթերսից՝ Ավստրիայի գրունտային կորտերում և ավստրալիացի Դարեն Կեհիլից՝ եզրափակչի չորրորդ հանդիպման ժամանակ, որն արդեն ոչինչ չէր որոշում ամերիկացիների կողմից բոլոր երեք հանդիպումներում հաղթելուց և դրանով իսկ խաղը տանելուց հետո[17]): Կեհիլի հետ հանդիպման ժամանակ նա հրաժարվեց շարունակել խաղն առաջին սեթում պարտվելուց հոտո՝ բողոքելով աճուկի վնասվածքից, որից հետո բաց թողեց ITF հովանու տակ անցկացվող Մեծ սաղավարտի գավաթի խաղերը, որտեղ պետք է հանդես գար որպես Ֆրանսիայի և ԱՄՆ-ի բաց առաջնությունների ֆինալիստ: Սկզբում Միջազգային ֆեդերացիան նրան հաջորդ տարվա Ֆրանսիայի բաց առաջնությանը մասնակցելու իրավունքից ցանկանում էր զրկել, սակայն արդյունքում սահմանափակվեց խոշոր տուգանքով:[14]

1991 թվականին Աղասին երկրորդ անգամ անընդմեջ դուրս եկավ Ֆրանսիայի բաց առաջնության եզրափակիչ: Լինելով չորրորդը՝ նա կիսաեզրափակչում հաղթեց վարկանիշում երկրորդ տեղը զբաղեցնող Բեքերին, բայց այդ անգամ էլ չկարողացավ արժանանալ կոչումի, հինգսեթանոց եզրափակչում պարտություն կրելով ևս մեկ երիտասարդ ամերիկացուց՝ աշխարհի իններորդ թենիսիստ Ջիմ Կուրյեից 6-3, 4-6, 6-2, 1-6, 4-6 հաշվով:[18] Հենց այդ տարի նա առաջին անգամ 1987 թվականից հետո մասնակցեց Ուիմբլդոնի մրցաշարին, և, ի տարբերություն իր նախորդ՝ առաջին շրջանում ավարտված այցելության, հասավ մինչև քառորդ կիսաեզրափակիչ՝ ցույց տալով, որ խոտածածկ կորտերը նրա համար բացառապես խնդիր չեն: Հավաքականի հետ նա նորից հասավ Դևիսի գավաթի եզրափակիչ, և եզրափակչում Լիոնի գորգի վրա ամերիկացիների համար միավոր բերեց Ֆրանսիայի թիմի հետ առաջին հանդիպման ժամանակ՝ հաղթելով Գի Ֆորժեին: Սակայն դրանից հետո նրա թիմակիցները՝ Փիթ Սամփրասը, Քեն Ֆլեկն ու Ռոբերտ Սեգուսոն անընդմեջ պարտվեցին երեք խաղերում՝ անցած տարում վաստակած գավաթը փոխանցելով կորտի տերերին:[19]

1992 թվականին, Ֆրանսիայի բաց առաջնությանը, Աղասին համաշխարհային թենիսի վարկանիշում իջավ մինչև 12-րդ տեղը, համեմատած երկու նախորդ փորձերին՝ ոչ մեծ հետքայլ կատարեց, եզրափակչում պարտություն կրելով այդ պահին վարկանիշը գլխավորող Կուրյեից: Սակայն ավելի քիչ քան մեկ ամիս անց Ուիմբլդոնի սիզամարգերի վրա, որոնցից մինչ այդ մի քանի տարի խուսափում էր, նա ոչ միայն եզրափակիչ դուրս եկավ, այլև վերջապես նվաճեց իր առաջին հաղթանակը Մեծ սաղավարտի մրցաշարում: Հաղթելով Ուիմբլդոնի երկու բազմակի չեմպիոններին՝ Բորիս Բեքերին և Ջոն Մաքինրոյին, որոշիչ խաղում Անդրեն գերազանցեց ութերորդ համարի տակ հանդես եկող խորվաթ Գորան Իվանիշևիչին 6-7, 6-4, 1-6, 6-4 հաշվով: Այս խաղաշրջանում Անդրեն հաղթեց ևս երկու մրցաշարերում՝ Ատլանտայում և Տորոնտոյում, իր ծառայության ցուցակում՝ ՊԹԱ-ի մրցաշարերում տարած հաղթանակների թիվը հասցնելով 17-ի: 1992 թվականը ևս հաջող էր նրա համար զուգընկերներով խաղերի ողջ կարիերայի ընթացքում. միավորելով ուժերը զուգախաղերի վետերան Ջոն Մակինրոյի հետ՝ նա սկզբից հասավ Ֆրանսիայի բաց առաջնության քառորդ եզրափակիչ, որից հետո էլ՝ Կանադայի բաց առաջնության եզրափակիչ:[20] Չնայած նրա՝ զուգախաղի միակ կոչումը դեռ առջևում էր, հենց 1992 թվականին զբաղեցրեց իր կարիերայում ամենաբարձր տեղը զուգընկերներով խաղացողների վարկանիշում:[5] Խաղաշրջանի վերջում Աղասին իր կարիերայի ընթացքում երկրորդ անգամ ԱՄՆ-ի հավաքականի կազմում նվաճեց Դևիսի Գավաթը՝ թիմին երեք խաղերում բերելով հինգ միավոր (խաղաշրջանի վերջին՝ եզրափակչում շվեցարացի Մարկ Ռոսեի հետ նախատեսված խաղը չկայացավ, քանի որ ամերիկացիները խաղը տարան վաղաժամ):[10]

Թռիչքներ և անկումներ կարիերայի ընթացքում (1993-1997)[խմբագրել]

1993 թվականի խաղաշրջանն Աղասիի համար կարճ տևեց․ սկզբից բրոնխիտի պատճառով, որը ստիպեց նրան բաց թողնել Ավստրալիայի բաց առաջնությունը,[21] իսկ հետո՝ աջ դաստակի զարգացող տենդինիտի պատճառով:[5] Այնպես որ ամերիկացին այն ավարտեց վարկանիշային աղյուսակի առաջին քսանյակի սահմաններից դուրս: Նրա հոր կարծիքով, Անդրեն ուղղակի այդ սեզոնում թայմ-աուտ վերցրեց, թուլանալով 1992 թվականի հաղթանակներից հետո:[21] Չնայած դրան, նա Ուիմբլդոնում հասավ քառորդ եզրափակիչ, որտեղ պարտվեց առաջին համարի տակ ներկայացող Սամփրասին, մեկ տարվա ընթացքում անհատական խաղերում հաղթեց երկու մրցաշրջաններում (Սան Ֆրանցիսկոյում և Սքոտսդեյլում) և իր կարիերայում միակ ՊԹԱ-ի զուգընկերներային խաղերով՝ Ցինցիննատիի Բարձրագույն կարգ ունեցող մրցախաղում: Պետր Կորդի հետ նա սկզբից կիսաեզրափակչում հաղթեց աշխարհի լավագույններից մեկին՝ Պատրիկ Մակինրոյ-Ռիչի Ռենբերգ զույգին, իսկ եզրափակչում 7-6, 6-4 հաշվով պարտվեց շվեդական Հենրիկ Հոլմ-Ստեֆան Էդբերգ զույգին:[22] Այդ խաղաշրջանում Անդրեի 10 տարվա մարզչական գործունեությամբ զբաղված Նիկ Բոլետյերին հայտարարեց նրանց համագործակցության ավարտի մասին՝ պատճառաբանելով, որ իր սանը պատրաստ չէ 100 %-ով կենտրոնանալ մարզումների վրա: [23]Դեկտեմբերի վերջին տասնօրյակում Աղասին վիրահատություն տարավ, որը ստիպեց նրան ևս մեկ տարի հետաձգել իր առաջին այցելությունն Ավստարալիայի բաց առաջնություն՝ Մեծ սաղավարտի միակ մրցաշարը, որում նա դեռ մասնակցություն չէր ցուցաբերել:[24]

1994 թվականին հաղթահարելով վնասվածքները՝ Աղասին վերադարձավ լավագույն մարզավիճակի և գարնանն սկսեց մարզվել 1988 թվականի Օլիմպիադայի մրցանակակիր Բրեդ Հիլբերտի մոտ:[23] Մեկ տարվա ընթացքում 19 մրցաշարերից նա հաղթեց հինգում: Արդեն փետրվարին Անդրեն անընդմեջ նվաճեց երկրորդ կոչումը Սքոտսդեյլում, իսկ երկու շաբաթ անց Էդբերգի նկատմամբ հաղթանակ տանելուց հետո, հասավ Մայամիի սուպերմրցաշարի եզրափակիչ, որտեղ պարտվեց Սամփրասին: Բայց հիմնական հաջողությունները տարվա երկրորդ կեսին էին, երբ նա հաղթեց չորս մրցաշարերում, այդ թվում՝ երկու բարձր դասի (Տորոնտոյում և Փարիզում) և կարիերայի ընթացքում երկրորդ՝ Մեծ Սաղավարտի մրցաշարում, որն այս անգամ անց էր կացվում էր ԱՄՆ-ում: Զբաղեցնելով ռեյտինգում միայն 20-րդ տեղը և իր ճանապարհին հաղթելով առաջին տասնյակից երկու մրցակիցների (Մայքլ Չանգին և Թոդա Մարտինին)՝ եզրափակիչ խաղում 6-1, 7-6, 7-5 հաշվով հաղթանակ տարավ գերմանացի Միխայել Շտիհի նկատմամբ: Վիեննայում նա պարտության մատնեց վարկանիշային աղյուսակում երկրորդ տեղը զբաղեցնող Իվանիշևիչին, նորից՝ երրորդ տեղը զբաղեցնող Շտիհին, իսկ Փարզում՝ վարկանիշային աղյուսակը գլխավորող Սամփրասին:[25] Անդրեն տարին ավարտեց արդեն վարկանիշային աղյուսակում երկրորդ տեղը զբաղեցրած:[5]

1995 թվականին Աղասին առաջին անգամ հայտնվեց Ավստարալիայի բաց առաջնությանը: Ոչ մի սեթ տանուլ չտալով մրցակիցներին՝ նա դուրս եկավ եզրափակիչ, որտեղ նրան սպասում էր արդեն ծանոթ մրցակից՝ աշխարհի առաջին թենիսիստ Փիթ Սամփրասը: Այս անգամ հաջողությունն ուղեկցեց Անդրեին: Հաղթելով 4-6, 6-1,7-6, 6-4 հաշվով՝ նա գրանցեց հազվադեպ արդյունք. հաղթեց Մեծ սաղավարտի մրցաշարում մասնակցության հենց առաջին տարում: Ավստրալիայի բաց առաջնության մրցաշարից հետո հաղթանակ տանելով Սան Խոսեի և Մայամիի մրցաշարերում և պարտություն կրելով Սամփրասից՝ Ինդիան Ուելսում Բարձր դասի մրցաշարի եզրափակչում,[26] 1995 թվականի ապրիլի 10-ին Աղասին դարձավ պատմության մեջ անհատական խաղերով հանդես եկող ՊԹԱ-ի վարկանիշային աղյուսակը գլխավորող տասներկուերորդ թենիսիստը: Նա վարկանիշային աղյուսակում պահպանեց առաջին տեղը մինչև 1995 թվականի հոկտեմբեր՝[5] չնայած Ֆրանսիայի բաց առաջնության քառորդ եզրափակչում և Ուիմբլդոնի մրցաշարի կիսաեզրափակչում կրած պարտություններին: Ուիմբլդոնի և ԱՄՆ-ի բաց առաջնության միջև ընկած ժամանակահատվածում նա անընդմեջ հաղթեց չորս մրցաշարերում, այդ թվում՝ նաև Մոնրեալի (որտեղ եզրափակչում նորից հաղթեց Սամփրասին) և Ցինցիննատիի բարձր դասի մրցաշարերը: ԱՄՆ-ի բաց առաջնությանն Աղասին և Սամփրասը խաղաշրջանում չորրորդ անգամ հանդիպեցին եզրափակչում, ընդ որում արդեն երկրորդ անգամ՝ Մեծ սաղավարտի մրցաշարի եզրափակչում: Փիթը՝ ինչպես և այդ իսկ մրցաշրջանի հինգ տարի առաջ կայացած եզրափակչում, նորից կարողացավ հաղթել՝ 6-4, 6-3, 4-6, 7-5 հաշվով:[26] Դա նրան թույլ տվեց տարվա վերջում Անդրեին դուրս մղել վարկանիշային աղյուսակի առաջին հորիզոնականից, և նա երկրորդ տարին անընդմեջ երկրորդ տեղում էր: Պայքարելով իրար դեմ անհատական մրցաշարերում՝ Անդրեն ու Փիթը միասին հանդես էին գալիս հավաքականի անունից Դևիսի գավաթում: Աշխարհի առաջին և երկրորդ թենիսիստների համար դժվարություն չէր ներկայացնում պարտության մատնել իտալացիներին քառորդ եզրափակչում, իսկ կիսաեզրափակչում առավելության հասնել շվեդների նկատմամբ (Աղասին այդ խաղում մեկ խաղ խաղաց՝ հաղթելով անցյալ դար հանրահայտ դեմք Մաթս Վիլանդերին):[10] Սակայն Անդրեին վիճակված չէր խաղալ եզրափակչում. խաղի ընթացքում նա վնասեց կրծքամկանները, իսկ հետո վնասվածքի բարդություն առաջացավ․ հոկտեմբերին Էսենում անցկացվող մրցաշարը և խաղաշրջանի մնացած մասը Անդրեն բաց թողեց:[27] Այնպես որ, ամերիկացիներն ստիպված էին Մոսկվայում առանց նրա նվաճել վեց տարվա ընթացքում իրենց երրորդ Դևիսի գավաթը:

Բրուկ Շիլդսը՝ Անդրե Աղասիի առաջին կինը

Ոչ այնքան հաջող անցկացնելով 1996 թվականի խաղաշրջանի առաջին կեսը (մեկ հաղթած մրցաշար՝ Մայամիում, կարիերայում երրորդ անգամ, պարտություն Չանգի կողմից Ավստրալիայի բաց չեմպիոնտի կիսաեզրափակչում և շուտափույթ պարտությունները «Ռոլան Գարոս»-ում և Ուիմբլդոնում, որտեղ նրան առաջին իսկ խաղում պարտության մատնեց մրցակիցը վարկանիշային աղյուսակի երրորդ հարյուրյակից), Աղասին հետո իր անունը գրանցեց սպորտի պատմության մեջ՝ դառնալով թենիսի Օլիմպիական չեմպիոն: Ատլանտայի 26-րդ ամառային օլիմպիական խաղերում Անդրեն իր երկրի համար նվաճեց ոսկե մեդալ՝ եզրափակչում ջախջախելով իսպանացի Սերխի Բրուգերային 6-2, 6-3, 6-1 հաշվով: Դրանից անմիջապես հետո նա կարիերայում երկրորդ անգամ հաղթեց Ցինցինատիում, բայց ԱՄՆ-ի բաց առաջնությունում կանգ առավ կիսաեզրափակչում, ընդ որում՝ փորձաքարը նորից Չանգն էր:[28]

Թենիսիստի՝ իր կարիերայի ընթացքում ամենածանր անկումը եղավ 1997 թվականին: Դևիսի գավաթի՝ Նիդերլանդների թիմի հետ ապրիլյան խաղին նա հասավ հինգ անընդմեջ պարտություններից հետո՝ խաղաշրջանի սկզբում տանելով միայն երեք հաղթանակ՝ դուրս մնալով վարկանիշային աղյուսակի թոփ 20-ի սահմաններից:[29] Չնայած Դեևիսի գավաթի երկու հաղթանակներին՝ ճգնաժամը դրանով չավարտվեց. ապրիլից մինչև օգոստոս Անդրեն չմասնակցեց Մեծ սաղավարտի ոչ մի խաղի և ոչ մի խաղում հաղթանակ չտարավ ՊԹԱ-ի մրցաշարերում, բեկում մտցնելով միայն օգոստոսի երկրորդ տասնօրյակում Ցինցինատիում:[30] Մինչ խաղաշրջանի ավարտը նա այդպես էլ ոչ մի հաղթանակ չգրանցեց ՊԹԱ-ի մրցաշարերից ոչ մեկում (նրա հաշվին միայն մի հաղթանակ է տարեվերջին «չլլենջեր» դասի մրցաշարում, որին նա հասավ վարկանիշային աղյուսակում 122-րդ տեղով):[31] Շատերը դա կապում էին անձնական կամ ընտանեկան հանգամանքներով. չէ որ հենց այդ տարի էր Անդրեն ամուսնացել կինոդերասանուհի և մոդել Բրուկ Շիլդսի հետ: Ինքը՝ թենիսիստը, ի միջի այլոց, մերժում էր այդ ենթադրությունները:[30] Ամենաանհաջող տարին իր կարիերայում Անդրեն ավարտեց 110-րդ տեղով: Այդպիսի ցածր հորիզոնական նա չէր զբաղեցրել նույնիսկ դեբյուտային տարում, երբ նա դեռ 16 տարեկան էր:[5]

Կրկին բարձունքում (1998-2003)[խմբագրել]

1988 թվականին Աղասին կրկին հունի մեջ ընկավ։ Նա առանձնապես հաջողությունների չհասավ Մեծ սաղավարտի մրցաշարերում, սակայն նրան հաջողվեց հաղթել կարգով ավելի ցածր հինգ մրցաշարերում և ևս հինգում՝ դուրս գալ եզրափակիչ, այդ թվում՝ Թենիսի միջազգային ֆեդերացիայի (ITF) վարկածով տարվա ամփոփիչ մրցաշարում՝ Մեծ սաղավարտի գավաթում։ Խաղաշրջանի ընթացքում նա յոթ անգամ պարտության մատնեց մրցակիցներին վարկանիշային աղյուսյակի առաջին տասնյակից, այդ թվում նաև՝ աղյուսյակը գլխավորող Սամփրասին Տորոնտոյում։[32] Արդյունքում նա կարողացավ դառնալ տարվա արդյունքով վեցերորդը՝ խաղաշրջանի ընթացքում վարկանիշային աղյուսյակում բարձրանալով ավելի քան 100 հորիզոնականով։[5]

Նշանավոր խաղաշրջաններից մեկը Անդրե Աղասիի կարիերայում դարձավ հաջորդ՝ 1999 թվականը։ Մայիսի 24-ին զիջելով 0-2 հաշվով մեկական սեթ Անդրեյ Մեդվեդևին Ֆրանսիայի Բաց առաջնության եզրափակչում, Աղասին կարողացավ բեկում մտցնել խաղի ընթացքի մեջ և իր կարիերայի ընթացքում չորրորդ անգամ նվաճել Մեծ սաղավարտի չեմպիոնի կոչումը՝ 1-6, 2-6, 6-4, 6-3, 6-4 հաշվով։ Այդ հաղթանակը պատմական դարձավ. Աղասին թենիսի պատմության մեջ հինգերորդը կարողացավ հաղթանակի հասնել Մեծ սաղավարտի բոլոր նման մրցաշարերում տղամարդկանց մենախաղերում։ 1996 թվականի Օլիմպիադայի հաղթանակի հետ միասին սա նշանակում էր նաև, որ նա դարձավ պատմության մեջ առաջին, այսպես կոչված, կարիերային «Ոսկե սաղավարտը» ունեցողը տղամարդկանց մենախաղերում։[33] Մեծ սաղավարտի հաջորդ եզրափակիչն Անդրեն անցկացրեց Ուիմբլդոնում ընդդեմ Փիթ Սամփրասի, բայց հերթական անգամ պարտվեց՝ 3-6, 4-6, 5-7 հաշվով։ 1999 թվականի ԱՄՆ-ի Բաց առաջնության ժամանակ նա երրորդ անգամ անընդմեջ դուրս եկավ Մեծ սաղավարտի մրցաշարի եզրափակիչ և դժվարագույն վճռական խաղում հաղթանակ տարավ ամերիկացի Տոդ Մարտինի նկատմամբ՝ 6-4, 6-7, 6-3, 6-2 հաշվով։[34] Դրան զուգահեռ 1999 թվականին հաղթելով Հոնկոնգի, Փարիզի և Վաշինգտոնի մրցաշարերում և հասնելով ՊԹԱ-ի աշխարհի առաջնության եզրափակիչ, Աղասին վերադարձրեց առաջին թենիսիստի կոչումը և առաջին անգամ տարին ավարտեց այդ կարգավիճակով։[5] Հենց այդ տարի ավարտվեց նրա ամուսնությունը Բրուկ Շիլդսի հետ. նա փաստաթղթերն ապահարզանի համար ներկայացրեց իրենց հարսանիքի երկրորդ տարեդարձից քիչ անց[35] և շուտով մտերմացավ խաղային կարիերան ավարտող Շտեֆֆի Գրաֆի հետ։[36]

2000 թվականին խաղաշրջանն Աղասիի համար հաջող սկսվեց։ Մեծ սաղավարտի մրցաշարերի (Ավստրալիայի Բաց առաջնությանը) չորս անընդմեջ եզրափակիչներում նա պարտության մատնեց ռուսաստանցի Եվգինի Կաֆելնիկովին 3-6, 6-2, 6-4, և կարիերայի ընթացքում նվաճեց երկրորդ տիտղոսը այդ մրցաշարում և վեցերորդ տիտղոսը ընդհանրապես այդ մակարդակի մրցաշարերում։ 1999 թվականի Ֆրանսիայի Բաց առաջնության ժամանակ սկսվող եզրափակիչների շարքում դա երրորդ հաղթանակն էր չորս հնարավորից։ Երկամյա ընդմիջումից հետո նա նորից հրավիրվեց ԱՄՆ-ի հավաքական և վճռական դեր խաղաց թիմի հաղթանակի համար՝ Աշխարհի խմբի առաջին շրջանում Զիմբաբվեի թիմի նկատմամբ և քառորդ եզրափակչում չեխերի նկատմամբ՝ հաղթելով իր բոլոր չորս հանդիպումներում։ Հետագայում, սակայն, արդյունքներն այնքան էլ բարձր չէին։ Ամերիկացին պարտվեց Ֆրանսիայի 1999 թվականի Բաց առաջնության ժամանակ արդեն երկրորդ շրջանում աշխարհի 40-րդ թենիսիստ Կարոլ Կուչերից, Ուիմբլդոնում՝ կիսաեզրափակչում նախկին մրցակից Պատրիկ Ռեֆտերիին աշխարհի առաջին թենիսիստի կոչման համար պայքարում, ով այդ պահին վարկանիշային աղյուսյակում տեղ էր զբաղեցոնւմ միայն երրորդ տասնյակում, իսկ ԱՄՆ-ի բաց առաջնությանը, նորից երկրորդ շրջանում՝ աշխարհի 37-րդ թենիսիստ Առնո Կլեմանին։ Չհաշված Ավստրալիան՝ նա խաղաշրջանում միայն երկու անգամ հասավ եզրափակիչ, ճիշտ է՝ այդ մրցաշարերից մեկը Մասթերս գավաթն էր (խաղաշրջանի ամփոփիչ մրցաշարի նոր անվանումը)։[10] Հաղթելով անընդմեջ չորս հանդիպումներում՝ այդ թվում նաև վարկանիշային աղյուսյակի նոր առաջնորդ Մարատ Սաֆինին, Անդրեն եզրափակչում զիջեց աշխարհի երկրորդ թենիսիստին՝ մինչ այդ խմբային փուլում իր կողմից իսկ պարտություն կրած բրազիլացի Գուստավո Կուերտենին։[37]

2001 թվականի սկզբին Աղասին երկրորդ անգամ անընդմեջ և կարիերայում երրորդ անգամ հաղթեց Ավսրալիայի Բաց առաջնությունում՝ եզրափակչում առավելության հասնելով Առնո Կլեմանի նկատմամբ, ով նրան նեղացրել էր ոչ վաղ անցյալում ԱՄՆ-ի Բաց առաջնության ժամանակ։ Այդ տարի նա, Ավստրալիայի հաղթանակին զուգահեռ, հաջողության հասավ երկու ՊԹԱ-ի բարձր դասի (Մասթերս) մրցաշարերում՝ Ինդիան-Ուելսում (առաջին անգամ 15 տարում)[38] և Մայամիում, ինչպես նաև Լոս Անջելեսի մրցաշարում, որտեղ կիսաեզրափակչում հաղթեց այդ պահին վարկանիշային աղյուսյակը գլխավորող Կուերտենին, իսկ եզրափակչում՝ Սամփրասին։ Փիթին նա այդ խաղաշրջանում հաղթեց ևս մեկ անգամ Ինդիան Ուելսում, բայց ԱՄՆ-ի Բաց առաջնության քառորդ եզրափակչում նրանց մենամարտը սովորաբար ավարտվում էր Սամփրասի օգտին, ընդ որում հավերժ մրցակիցների այդ խաղի սեթերից յուրաքանչյուրում նրանցից ոչ մեկը ոչ մի անգամ չէր զիջում գնդակի նետումը և բոլոր սեթերն ավարտվում էին թայ-բրեքով՝ 7-6, 6-7, 6-7, 6-7։[39] Ֆրանսիայի Բաց առաջնության ժամանակ Անդրեն նույնպես հասավ քառորդ եզրափակիչ, իսկ Ուիմբլդոնում մինչև կիսաեզրափակիչ և տարին ավարտեց վարկանիշային աղյուսակում զբաղեցնելով երրորդ տեղը՝[5] 31 տարեկանում դառնալով 1984 թվականից աղյուսակի առափին եռյակում ամենաավագը (1984 թվականին Ջիմի Կոնորսը բարձրացավ մինչև երկրորդ տեղը)։[39] 2001 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Լաս Վեգասում Անդրեն ամուսնացավ Շտեֆֆի Գրաֆի հետ։[40] Հոկտեմբերի 27-ին ծնվեց նրանց որդի Ջեյդեն Հիլը, իսկ 2003 թվականի հոկտեմբերի 3-ին դուստրը՝ Ջազ Էլին։

2002 թվականին Աղասին երկրորդ անգամ փոխեց մարզիչին. ութ տարվա համատեղ աշխատանքից հետո բաժանվեց Բրեդ Հիլբերտի հետ՝ վերջինիս խնդրանքով։[41] Նրա հետ շարունակեց աշխատել Լեյթոն Հյուիթի նախկին մարզիչը՝ ավստրալացի Դարեն Կեհիլը, որն անցյալում, ինչպես և Հիլբերտը, կորտի վրա մրցել էր Անդրեի հետ։ Չորրորդ անգամ հաղթելով ամերիկյան Սքոթսդեյլի մրցաշարում, 2002 թվականի մարտի 4-ին Անդրեն նվաճեց իր 50-րդ կոչումը ՊԹԱ-ի մրցաշարերի մենախաղերում։ Միայն մեկ տարում նա համալրեց իր հավաքածուն հինգ կոչումներով, որից երեքը Մասթերս դասի՝ Մայամիում, Հռոմում և Մադրիդում։ Այդ խաղաշրջանում նրանից ավել չէր հաղթել ոչ-ոք, իսկ կոչումներով նրան հավասարապես տարին ավարտեց միայն վարկանիշային աղյուսակի նոր առաջնորդը՝ նրա նոր մարզիչի նախկին սան Լեյթոն Հյուիթը։[39] Պարտություն կրելով Հյուիթից խաղաշրջանի երկու առաջին հանդիպումներում՝ Աղասին առավելության հասավ նրա նկատմամբ ԱՄՆ-ի Բաց առաջնության կիսաեզրափակչում, բայց եզրափակչում՝ Մեծ սաղավարտի մրցաշարերում Փիթ Սամփրասի հետ թվով հինգերորդ հանդիպմանը, հերթական պարտությունը կրեց 3-6, 4-6, 7-5, 4-6 հաշվով։ Այնուամենայնիվ 2002 թվականն Աղասին ավարտեց վարկանիշային աղյուսակի երկրորդ տեղով՝ դառնալով թենիսի պատմության մեջ ամենաավագը, ում հաջողվել էր դա։[42][39]

2003 թվականի առաջին չորս ամիսներին Անդրեն հաղթեց չորս մրցաշարերում՝ ձեռք բերելով իր չորրորդ կոչումը Ավստրալիայի Բաց առաջնությունում (եզրափակչում պարտության մատնելով գերմանացի թենիսիստ Ռայներ Շութլերին 6-2, 6-2, 6-1 հաշվով) և վեցերորդը՝ Մայամիի Մասթերս մրցաշարում։ Մայիսին, երբ լրացել էր Անդրեի 33 տարին և 13 օրը, նա դարձավ ՊԹԱ-ի վարկանիշի առաջին հորիզոնականում հայտնված ամենատարեց մարզիկը։ Աղասին այդ դիրքը պահպանեց 14 շաբաթ՝ մինչև ԱՄՆ-ի Բաց առաջնությունում Խուան Կարլոս Ֆերերոյից կրած պարտությունը։[39] «Ռոլան Գարոսի» և Ուիմբլդոնի իր համար նվազ հարմարավետ կարծր և խոտածածկ կորտերին Անդրեն հասավ համապատասխանաբար մինչև քառորդ եզրափակիչ և մինչև չորրորդ շրջան։ ԱՄՆ-ի Բաց առաջնությունից հետո մինչև տարեվերջ նա մասնակցեց միայն մեկ մրցաշարի՝ Մասթերս Գավաթին, և այնտեղ հասավ մինչև եզրափակիչ՝ ընթացքում պարտության մատնելով երեք մրցակիցների և երկու անգամ (խմբում և եզրափակչում) զիջեց նոր ծագող աստղ Ռոջեր Ֆեդերերին։[43] Նա տարին ավարտեց ուժեղագույնների հնգյակում՝ դառնալով ամենատարեց թենիսիստը, 1987 թվականին նման արդյունք գրանցած Ջիմի Կոնորսից հետո։[39] Այդ ժամանակ վարկանիշային աղյուսակի առաջին հորիզոնականներում ԱՄՆ-ը ներկայացնող նրա հասակակիցները՝ Ջիմ Կուրյեն ու Փիթ Սամփրասը, ինչպես նաև ավելի երիտասարդ Մայքլ Չանգը, հասցրել էին ավարտել իրենց մարզական կարիերան։[44]

Կարիերայի վերջին տարիներ (2004-2006)[խմբագրել]

Աղասին թենիսի ԱՄՆ առաջնությանը, 2005

2004 թվականի սկզբին Աղասին դուրս եկավ Ավստրալիայի Բաց առաջնության և Ինդիան Ուելսում Մասթերս մրցաշարի կիսաեզրափակիչներ, բայց գարնանն ստացած սրունքի վնասվածքը պատճառ դարձավ հաջորդաբար երեք պարտությունների, այդ թվում նաև՝ Ֆրանսիայի Բաց առաջնությունում, ինչպես նաև Ուիմբլդոնի մրցաշարին մասնակցելուց հրաժարվելուն: Այնուամենայնիվ, ավելի ուշ 34-ամյա վետերանը Ցինցինատիի մրցաշարում հաղթեց աշխարհի նախկին առաջին և այդ պահին դեռևս լավագույն տասնյակում գտնվող երեք թենիսիստներին՝ Կարլոս Մոյուին, Էնդի Ռոդիկին և Լեյտոնա Հյուիտին: 15 անգամ 19 տարում հասնելով վերջնակետին ուժեղագույնների տասնյակում, նա նաև այդ ցուցանիշով դարձավ ամենատարեց թենիսիստը 1988 թվականին 36 տարեկանում Top-10-ում տեղ գտած Քոնորսից հետո:[39]

Անդրեի հրաժեշտի խաղը Դևիսի գավաթի շրջանակներում տեղի ունեցավ 2005 թվականի մարտին, երբ նա պարտվեց Իվան Լյուբիչիչին (ով այդ խաղաշրջանում, լինելով լավագույն մարզավիճակում, հաղթեց Դևիսի գավաթի իր 12-ից 11 հանդիպումներում[45]): Օգոստոսին, չորրորդ անգամ հաղթելով Լոս Անջելեսում, Աղասին նվաճեց իր վերջին, 60-րդ կոչումը պրոֆեսիոնալ կարիերայում: 2005 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ԱՄՆ-ի Բաց առաջնության ժամանակ Աղասին անցկացրեց Մեծ սաղավարտի իր վերջին եզրափակիչը: Եզրափակչում նա պարտություն կրեց արդեն վարկանիշային աղյուսյակը գլխավորող Ռոջեր Ֆեդերերից՝ 3-6, 6-2, 6-7, 1-6: 35 տարեկանում Աղասին դարձավ կիսաեզրափակիչ դուրս եկած ամենաավագ մարզիկը 1974 թվականից հետո, երբ կիսաեզրափակիչ դուրս եկավ 39-ամյա Քեն Ռոզուոլը: Խաղաշրջանի արդյունքներով նա 16-րդ անգամ հայտնվեց ուժեղագույնների տասնյակում՝ այդ ցուցանիշով հավասարվելով Քոնորսին:[39]

2006 թվականի հունիսի 25-ին, խաղաշրջանի մեծ մասը սկզբից ձախ ոտքի կոճի, հետո մեջքի վնասվածքի պատճառով բաց թողած Աղասին հայտարարեց իր սպորտից հեռանալու և այն մասին, որ իր վերջին մրցաշրջանը կլինի ԱՄՆ-ի Բաց առաջնությունը:[46] ԱՄՆ-ի Բաց առաջնության նախօրեին նա մասնակցում էր ՊԹԱ-ի մրցաշարին Վաշինգտոնում, բայց պարտվեց արդեն առաջին շրջանում, որից հետո վնասվածքի ցավերի սրման պատճառով նորից բաց թողեց Մասթերս մրցաշարերը Տորոնտոյում և Ցինցինատիում և Ֆլեշինգ Մեդոուզում 1197 թվականից առաջին անգամ հանդես եկավ առանց համարի:[39] Առաջին խաղը ԱՄՆ-ի Բաց առաջնությունում Անդրեն անցկացրեց ընդդեմ ռումինացի Անդրեյ Պավելի դեմ և հաղթեց չորս սեթերում: Մյուս մրցակիցը ութերորդ համարի տակ հանդես եկող Մարկոս Բագդատիսն էր, և շատերը կանխագուշակում էին, որ դա կլինի Աղասիի կարիերայում վերջին խաղը: Բայց 36-ամյա վետերանը ցնցեց բոլորին. պարտության մատնեց կիպրացուն հինգ սեթերում՝ 6-4, 6-4, 3-6, 5-7, 7-5 և դուրս եկավ երրորդ ռաունդ: 2006 թվականի սեպտեմբերի 3-ին ԱՄՆ-ի Բաց առաջնության երրորդ ռաունդում Աղասին անցկացրեց իր կարիերայում վերջին խաղը որակավորումից դուրս եկած գերմանացի Բենիամին Բեքքերի դեմ: Պարտվելով չորս սեթերում՝ Անդրեն չկարողացավ զսպել զգացմունքներն ու արցունքները. նրան հոտնկայս ուղեկցում էին մրցաշարի բոլոր այցելուները, այդ թվում նաև՝ մյուս կորտերին, որոնց նա դիմեց երախտիքի խոսքերով:[47]

Խաղաոճ[խմբագրել]

Անդրե Աղասին իր ինքնակենսագրության մեջ հիշում է, որ ուսման վաղ փուլում իր հայրն իրենից մշտապես երկու բան էր պահանջում՝ գնդակին հարվածել ուժգին և արագ:[48] Ինքը՝ Մայք Աղասին հիշում է, թե ինչ տպավորություն էին թողնում իր վրա ետ ցատկումներից կանխահաս հարվածները՝ մինչ գնդակի նորից ներքև իջնելը այնպիսի վարպետների մոտ, ինչպիսիք էին Բյորն Բորգը և Իվան Լենդլը: Նա նշում է, որ այդպիսի հարվածներն անխուսափելիորեն պարտավորեցնում էին նրանց մրցակիցներին:[49] Արդյունքում նա կարողացավ որդու մոտ զարգացնել յուրահատուկ արագությամբ խաղաոճ. սպորտային լրագրող և պատմաբան Բադ Քոլինզի նկարագրությամբ, Աղասին այնպես կանխահաս էր հարվածում գնդակին, որ թվում էր, թե պինգ-պոնգ է խաղում:[50]

Աղասին խաղում է փակ գնդակաթիով, 2006

Մայք Աղասին ինքն էլ հետևողականորեն որդուն ներարկում էր serve-and-volley հարձակողական ոճը, որն իրենից ներկայացնում է արագ հնարքներ ցանցի մոտ: Նրա խոսքով, ինքը ծայրահեղ հիասթափված էր, երբ Նիկ Բոլյետերիի ակադեմիայում Անդրեին և մյուս սաներին վերամարզում էին՝ դարձնելով նրանց հետին գծի խաղացողներ: Ինքը՝ Մայքը կարծում էր, որ դա փչացնում էր իր որդու խաղը, բայց Բոլետյերին հիմնավորապես մատնանշեց, որ այդ կերպ խաղալով, Անդրեն հաղթանակ կտանի իր խաղերում:[51] Հետին գծի խաղաոճն Անդրեի մոտ մնաց մինչև իր կարիերայի վերջը, և, ի տարբերություն նրա հոր, մասնագետներն այն թերություն չէին համարում:[50] Ընդհակառակը, Բադ Քոլինզն այն դասում է Անդրեի ոճի ուժեղ կողմերի շարքում: ESPN կայքում նրա հետին գծի խաղը անվանում են «շունչ կտրող», նշելով, որ նա տևական ժամանակ Ուիմբլդոնում առաջին հաղթողն էր այդ խաղաոճում, իսկ Sports.ru կայքը նրան համեմատելով Ջիմ Կուրյեյի հետ՝ բնորոշում է որպես ժամանակակից ոճի նախատիպ:[52], а сайт Sports.ru характеризует её, наряду с игрой Джима Курье, как прототип современного стиля[12]

Աղասիի խաղի ևս մեկ ուժեղ կողմ էր բեկհենդը՝ հարվածը փակ ձեռնաթիակով: Նա ձեռնաթիակին ձախ ձեռքով տիրապետելու յուրօրինակ ճարպկություն ուներ, որի շնորհիվ կարողանում էր գնդակն ընդունել լավագույն տարբերակով և հարվածի ժամանակ ամբողջ մարմնով հզոր դարձ իրականացնել:[53] 13 տարեկանում, արդեն իսկ տիրապետելով գերազանց ֆորհենդի, նա սկսեց պարապել Բոլետյերիի ակադեմիայում: Սակայն մարզիչը նրա բեկհենդը զարգացնելու համար առավելագույն ջանքեր գործադրեց և ավելի ուշ ասում էր, որ իրեն հաջողվել է խաղի այդ էլեմենտում Անդրեին դարձնել լավագույն վարպետներից մեկը: Անդրեի երկձեռ բեկհենդը ֆորհենդի և գնդակի նետման հնարքի հետ միասին խաղային ոճի «մասնիկ» բնութագրվեց «Թենիսի Մոնսր»-ում New Yorker ամսագրի կողմից 1996 թվականին:[54] Ինչպես ցույց էր տալիս այդ վերլուծությունը, որը հիմնվում էր խաղի երեք կարևորագույն, չհաշված նետումը, մեկ խաղացողի օրինակով դիտվող տարրերի վրա, Աղասիի խաղում գործնականորեն թույլ տեղեր չկային: Բադ Քոլինզը մեջբերում է Փիթ Սամփրասի խոսքերը․

Aquote1.png Երբ Անդրեն լավ մարզավիճակում է, հաղթանակի մասին կարող եք մոռանալ: Նա գործնականորեն ամեն ինչ անում է ավելի լավ, քան որևէ մեկը Aquote2.png

[50]



Ինքը՝ Քոլինզը Աղասիի խաղային ակնառու որակների ցուցակին ավելացնում է հարվածները կանխագուշակելու ընդունակությունը, շարժումների համաձայնեցումը և համառությունը:[50]

Տաղանդավորությամբ հանդերձ՝ Աղասիի վարքագիծը, կորտի վրա և դրա սահմաններից դուրս հեռու էր անբիծ լինելուց: Նա ծաղրում էր մրցակիցներին և վիճում մրցավարների հետ: 1990 թվականին ԱՄՆ-ի Բաց առաջնությունում չեխ Պետր Կորդոյի հետ խաղի ժամանակ նա վիրավորեց ավստարալիացի մրցադատավորին, իսկ որոշ ժամանակ անց թքեց նրա ուղղությամբ: Վիրավորանքն աննկատ անցավ, իսկ բացահայտ թքելը, որը կարող էր ամերիկացու որակազրկման պատճառ դառնալ, նա փութաջանորեն ներկայացրեց որպես պատահականություն: Արդյունքում նրան թույլ տվեցին շարունակել (և հաղթել) խաղը, և միայն հաջորդ օրը, տեսագրության դիտումից հետո նա ենթարկվեց սահմանված առավելագույն տուգանքի: [55]

Մեծ սաղավարտ[խմբագրել]

Հաղթանակներ (8)[խմբագրել]

Տարի Առաջնություն Հակառակորդը Հաշիվը
1992 Ուիմբլդոն {{{2}}} Գորան Իվանիշովիչ 6-7, 6-4, 6-4, 1-6, 6-4
1994 ԱՄՆ-ի բաց առաջնություն {{{2}}} Միքաել Շտիխ 6-1, 7-6, 7-5
1995 Ավստրալիայի բաց առաջնություն {{{2}}} Պիթ Սամպրաս 4-6, 6-1, 7-6, 6-4
1999 Ռոլան Գարոս {{{2}}} Անդրեյ Մեդվեդև 1-6, 2-6, 6-4, 6-3, 6-4
1999 ԱՄՆ-ի բաց առաջնություն (2) {{{2}}} Տոդդ Մարտին 6-4, 6-7, 6-7, 6-3, 6-2
2000 Ավստրալիայի բաց առաջնություն (2) {{{2}}} Եվգենի Կաֆելնիկով 3-6, 6-3, 6-2, 6-4
2001 Ավստրալիայի բաց առաջնություն (3) {{{2}}} Առնո Կլեմո 6-4, 6-2, 6-2
2003 Ավստրալիայի բաց առաջնություն (4) {{{2}}} Րեյներ Շուտլեր 6-2, 6-2, 6-1

Եզրափակիչում մասնակցությունները (7)[խմբագրել]

Տարի Առաջնություն Հակառակորդը Հաշիվը
1990 Ռոլան Գարոս {{{2}}} Անդրես Գոմեզ 6-3, 2-6, 6-4, 6-4
1990 ԱՄՆ-ի բաց առաջնություն {{{2}}} Պիթ Սամպրաս 6-4, 6-3, 6-2
1991 Ռոլան Գարոս {{{2}}} Ջիմ Կուրյե 3-6, 6-4, 2-6, 6-1, 6-4
1995 ԱՄՆ-ի բաց առաջնություն {{{2}}} Պիթ Սամպրաս 6-4, 6-3, 4-6, 7-5
1999 Ուիմբլդոն {{{2}}} Պիթ Սամպրաս 6-3, 6-4, 7-5
2002 ԱՄՆ-ի բաց առաջնություն {{{2}}} Պիթ Սամպրաս 6-3, 6-4, 5-7, 6-4
2005 ԱՄՆ-ի բաց առաջնություն {{{2}}} Ռոջեր Ֆեդերեր 6-3, 2-6, 7-6, 6-1

ATP Tour կարիերայի շահույթը[խմբագրել]

Տարի Մեծ սաղավարտներ ATP հաղտանակներ Բոլոր հաղտանակներ Շահույթ ($) Փողային ցանկի շարքը
1997 0 0 0 305,132 72
1998 0 5 5 1,836,233 9
1999 2 3 5 4,269,265 1
2000 1 0 1 1,884,443 6
2001 1 3 4 2,091,766 4
2002 0 5 5 2,186,006 3
2003 1 3 4 2,530,929 4
2004 0 1 1 1,177,254 9
2005 0 1 1 1,629,596 5
2006 0 0 0 156,700 135
Կարիերա 8 52 60 31,152,975 2
* Սեպտեմբեր 11, 2006 օրոք։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Nicholas Awde, Nineb Lamassu, Nicholas Al-Jeloo "Modern Aramaic (Assyrian/Syriac) Dictionary and Phrasebook", 2007
    «Andre Agassi»։ Persian Mirror: The Modern Magazine for Famous Iranians, Persian Celebrations, Cuisine, Culture & Community։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-05-ին։ http://www.webcitation.org/6BwSta72c։ Վերցված է 2012-10-23։ 
  2. John Tehranian "Whitewashed: America's Invisible Middle Eastern Minority"{{{վերնագիր}}} // {{{վայր}}}. — P. 74. — ISBN 0-8147-8306-6.
  3. Cobello, 2004, p. 110
  4. Результаты выступлений в 1986 году, одиночный разряд на сайте АТР(անգլերեն)
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 История продвижения в рейтинге на сайте АТР(անգլերեն)
  6. Турнирная сетка, Сеул, 1987 год, одиночный разряд на сайте АТР(անգլերեն)
  7. Результаты выступлений в 1986 году, одиночный разряд на сайте АТР(անգլերեն)
  8. Турнирная сетка, Итапарика, 1987 год, одиночный разряд на сайте АТР (անգլերեն)
  9. 9,0 9,1 Результаты выступлений в 1988 году, одиночный разряд на сайте АТР (անգլերեն)
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 Профиль участника Кубка Дэвиса, id=10000009
  11. «Andre Agassi»։ International Tennis Hall of Fame and Museum։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-23-ին։ http://www.webcitation.org/6BcpSBRfu։ Վերցված է 2012-10-22։ 
  12. 12,0 12,1 Татьяна Митасова. (15 декабря 2010)։ «Они закончили. М»։ Sports.ru։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-20-ին։ http://www.webcitation.org/6CJ1OayjI։ Վերցված է 2012-11-11։ 
  13. {{{վերնագիր}}} // {{{վայր}}}. — P. 209.
  14. 14,0 14,1 14,2 Feinstein, 2011
  15. Результаты выступлений в 1989 году, одиночный разряд на сайте АТР(անգլերեն)
  16. Результаты выступлений в 1990 году, одиночный разряд на сайте АТР (անգլերեն)
  17. Результаты полуфинального матча Кубка Дэвиса 1990 года (Австрия — США) на официальном сайте Кубка Дэвиса (անգլերեն)
    Результаты финального матча Кубка Дэвиса 1990 года на официальном сайте Кубка Дэвиса(անգլերեն)
  18. Результаты выступлений в 1991 году, одиночный разряд на сайте АТР(անգլերեն)
  19. Результаты финального матча Кубка Дэвиса 1991 года на официальном сайте Кубка Дэвиса(անգլերեն)
  20. Результаты выступлений в 1992 году на сайте АТР(անգլերեն) одиночный разряд, парный разряд
  21. 21,0 21,1 Cobello, 2004, p. 127
  22. Результаты выступлений в 1993 году на сайте АТР (անգլերեն): одиночный разряд, парный разряд
  23. 23,0 23,1 Charles Bricker. (March 22, 1995)։ «Agassi Still Harbors Anger For Bollettieri»։ Sun-Sentinel։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-05-ին։ http://www.webcitation.org/6BwSu9vJf։ Վերցված է 2012-10-27։ 
  24. Robin Finn. (December 22, 1993)։ «Agassi Has Surgery on His Aching Right Wrist»։ The New York Times։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-05-ին։ http://www.webcitation.org/6BwSv4glk։ Վերցված է 2012-10-27։ 
  25. Результаты выступлений в 1994 году, одиночный разряд на сайте АТР(անգլերեն)
  26. 26,0 26,1 Результаты выступлений в 1995 году, одиночный разряд на сайте АТР(անգլերեն)
  27. «Agassi Pulls Out of Davis Cup : Tennis: Injured chest muscle sidelines No. 2 player. Reneberg will be substitute»։ Los Angeles Times։ November 29, 1995։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-05-ին։ http://www.webcitation.org/6BwSvlpWU։ Վերցված է 2012-10-27։ 
  28. Результаты выступлений в 1996 году, одиночный разряд на сайте АТР(անգլերեն)
  29. Beth Harris. (April 2, 1997)։ «Agassi seeks to end career-worst slump»։ Associated Press։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-05-ին։ http://www.webcitation.org/6BwSwNni8։ Վերցված է 2012-10-27։ 
  30. 30,0 30,1 Diane Pucin. (August 21, 1997)։ «Fading Image Success Eluding Agassi»։ The Philadelphia Inquirer։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-05-ին։ http://www.webcitation.org/6BwSxkWlb։ Վերցված է 2012-10-27։ 
  31. Результаты выступлений в 1997 году, одиночный разряд на сайте АТР(անգլերեն)
  32. Результаты выступлений в 1998 году, одиночный разряд на сайте АТР(անգլերեն)
  33. Илья Рывлин. (29 апреля 2011)։ «Андре Агасси. От пропасти до триумфа»։ Чемпионат.com։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-05-ին։ http://www.webcitation.org/6BwSzAuGD։ Վերցված է 2012-10-30։ 
  34. Результаты выступлений в 1999 году, одиночный разряд на сайте АТР(անգլերեն)
  35. Cobello, 2004, p. 147
  36. Mathhew Cronin. (June 17, 2009)։ «Love Match at ‘99 French: Agassi, Graf Connect at Scene of Greatest Triumphs»։ Inside Tennis։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-30-ին։ http://www.webcitation.org/6CYc0RlXK։ Վերցված է 2012-11-19։ 
  37. Результаты выступлений в 2000 году, одиночный разряд на сайте АТР(անգլերեն)
  38. Результаты выступлений в 2001 году, одиночный разряд на сайте АТР(անգլերեն)
  39. 39,0 39,1 39,2 39,3 39,4 39,5 39,6 39,7 39,8 Основные вехи карьеры на сайте АТР(անգլերեն)
  40. Алексеева О. (24 октября 2001)։ «Агасси-Граф совет да любовь»։ Советский спорт։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-30-ին։ http://www.webcitation.org/6CYc11Dzy։ Վերցված է 2012-11-19։ 
  41. Agassi, 2009, pp. 339—340
  42. Результаты выступлений в 2002 году, одиночный разряд на сайте АТР(անգլերեն)
  43. Результаты выступлений в 2003 году, одиночный разряд на сайте АТР(անգլերեն)
  44. Евгений Федяков. (26 мая 2000)։ «Джим Курье: Великий дровосек»։ Спорт-Экспресс։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-05-ին։ http://www.webcitation.org/6BwT31e95։ Վերցված է 2012-11-01։ 
    Андрей Кабанников. (28 августа 2003)։ «Сампрас уходит навсегда»։ Комсомольская правда։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-05-ին։ http://www.webcitation.org/6BwT761VE։ Վերցված է 2012-11-01։ 
    «Майкл Чанг простился с большим теннисом»։ NEWSru.com։ 2 сентября 2003։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-05-ին։ http://www.webcitation.org/6BwTCgaxN։ Վերցված է 2012-11-01։ 
  45. Евгений Гайдуков. (26 апреля 2012)։ «Иван Любичич. Пример для подражания»։ Чемпионат.com։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-05-ին։ http://www.webcitation.org/6BwTFRx5b։ Վերցված է 2012-11-02։ 
  46. «Андре Агасси объявил дату завершения карьеры»։ Lenta.ru։ 25 июня 2006։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-20-ին։ http://www.webcitation.org/6CJ1Gnupx։ Վերցված է 2012-11-04։ 
  47. Алексей Логинов (4 сентября 2006)։ «Побежденный Агасси ушел под овации»։ Утро.ru։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-20-ին։ http://www.webcitation.org/6CJ1IytsB։ Վերցված է 2012-11-04։ 
  48. Agassi, 2009, p. 27
  49. Cobello, 2004, p. 93
  50. 50,0 50,1 50,2 50,3 Bud Collins. (April 28, 2010)։ «Andre Agassi turns 40»։ BudCollinsTennis.com։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-20-ին։ http://www.webcitation.org/6CJ1G07Tg։ Վերցված է 2012-11-11։ 
  51. Cobello, 2004, pp. 110—111
  52. Ravi Ubha. (July 8, 2011)։ «Andre Agassi's top 10 moments»։ ESPN։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-20-ին։ http://www.webcitation.org/6CJ1NwWcX։ Վերցված է 2012-11-11։ 
  53. Nick Bollettieri. (2005)։ «Building the Agassi Backhand»։ Tennisplayer.net։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-20-ին։ http://www.webcitation.org/6CJ1QwBs4։ Վերցված է 2012-11-11։ 
  54. «Теннисный монстр»։ Sports.ru։ 5 сентября 2011։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-20-ին։ http://www.webcitation.org/6CJ1RUQw1։ Վերցված է 2012-11-11։ 
  55. Michael Janofsky. (September 2, 1990)։ «In Wake of Fine, Agassi Coasts»։ The New York Times։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-20-ին։ http://www.webcitation.org/6CJ1TGOsH։ Վերցված է 2012-11-15։ 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]