Պոլ Դելարոշ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պոլ Դելարոշ
ֆր.՝ Paul Delaroche
Delaroche autoportrait fusain 1838.jpg
Ի ծնեանգլ.՝ Paul Hippolyte Delaroche
Ծնվել էհուլիսի 17, 1797(1797-07-17)[1][2][3][4][5][5][6][7][8]
ԾննդավայրՓարիզ, Ֆրանսիա[9]
Վախճանվել էնոյեմբերի 4, 1856(1856-11-04)[10][4][5][5][7][8] (59 տարեկանում)
Մահվան վայրՓարիզ, Ֆրանսիա[9]
ՔաղաքացիությունՖրանսիա
ԿրթությունՓարիզի Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոց
Մասնագիտություննկարիչ, արվեստների գործիչ և լուսանկարիչ
Ժանրպատմական գեղանկարչություն
Ուշագրավ աշխատանքներThe Execution of Lady Jane Grey?, Bonaparte Crossing the Alps?, Charles I Insulted by Cromwell's Soldiers? և The Assassination of the Duke of Guise?
ՈւսուցիչԼուի էտիեն Վատելե և Անտուան Ժան Գրո
ԱշակերտներԺան Ֆրանսուա Միլլե, Ժան Լեոն Ժերոմ, Jacques-Eugène Feyen?, Victor Vilain?, Eugène-Ferdinand Buttura?, Jean-François Portaels?, Auguste Anastasi?, Auguste Gendron?, Félix Hullin de Boischevalier?, Henri-Pierre Picou?, Laurent Détouche?, Léopold Desbrosses?, Շառլ-Ֆրանսուա Դոբինյի, Charles-Marie de Sarcus?, Friedrich August Bouterwek?, Henri Delaborde?, Ադոլֆ Այվոն, Armand Félix Marie Jobbé-Duval?, Auguste Bonheur?, Auguste Hadamard?, Carl Happel?, Charles Jalabert?, Charles Landelle?, Charles Nègre?, Édouard Jolin?, Édouard van Marcke?, Էդվարդ Արմիտիջ, François Tabar?, Georges Alexandre Fischer?, Guillaume-Alphonse-Harang Cabasson?, Գուստավ Բուլանժե, Gustave Le Gray?, Henri Le Secq?, Jacques-Émile Lafon?, Jean Auguste Marc?, Jean-Ernest Aubert?, Պիեռ Ժյուլ Կավալյե, Léon-Marie-Joseph Billardet?, Louis-Frederic Schützenberger?, Pierre Édouard Frère?, Տեոֆիլ Շուլեր, Jules-Alexandre Duval Le Camus?[11], Jean Baptiste Adolphe Lafosse?, Tony Robert-Fleury?, Ignace-François Bonhommé? և Paul de Saint-Martin?
ՊարգևներԱրվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան և Պատվավոր լեգիոնի շքանշանի սպա
ԱնդամակցությունՆիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա և Գեղեցիկ արվեստների ակադեմիա
Paul Delaroche Վիքիպահեստում

Պոլ Դելարոշ (հուլիսի 17, 1797(1797-07-17)[1][2][3][4][5][5][6][7][8], Փարիզ, Ֆրանսիա[9] - նոյեմբերի 4, 1856(1856-11-04)[10][4][5][5][7][8], Փարիզ, Ֆրանսիա[9]), ֆրանսիացի պատմական գեղանկարիչ, ակադեմիզմի ներկայացուցիչ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նրա իսկական անունը եղել է Իպոլիտ, իսկ տանը նրան անվանել են Պոլեմ, և այսպիսով արվեստի պատմության մեջ և ժամանակակիցների հուշերում նրա անունը մնացել է Պոլ: Դելարոշի հայրը եղել է նկարների գծով փորձագետ, մորեղբայրը աշխատել է Փարիզի Հանրային գրադարանի փորագրությունների բաժնում որպես ցուցանմուշների կոնսերվատոր, ինչի շնորհիվ ապագա գեղանկարիչը մեծացել է արվեստագետների շրջապատում: Ավելի շատ հետաքրքրված լինելով բնանկարային գեղանկարչությամբ` նա դասեր է վերցրել Լուի Վատելից, սակայն հետո սովորել է պատմական գեղանկարիչ Կ. Դեբորոտիի մոտ, իսկ հետո մոտավորապես չորս տարի անց աշխատել է Անտուան Ժան Գրոյի ղեկավարությամբ: 1832 թվականին Դելարոշը մեծ հայտնիություն է ձեռք բերում և դառնում է ինստիտուտի անդամ: Հաջորդ տարի նա դառնում է Փարիզի Գեղեցիկ արվեստների դպրոցի պրոֆեսոր, 1834 թվականին տեղափոխվել է Իտալիա, որտեղ ամուսնացել է Օրաս Վերնեյի միակ աղջկա հետ և այնտեղ ապրել է երեք տարի:

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին անգամ հանրությանը ներկայացել է 1822 թվականին Փարիզյան սալոնում, «Իոսեֆը փրկում է Իոսին» կտավով, որտեղ դեռևս ուժեղ արտահայտված էր Գրոյի անբարտավան ոճը, որը միևնույն ժամանակ ցույց է տալիս նկարչի իրական շնորհքը: 1824 թվականին կայացած ցուցահանդեսներում ներկայացված հաջորդ ստեղծագործություններում Պոլ Դելարոշը վերջնականապես աստիճանաբար ազատվում է իր ուսուցչի ազդեցությունից և ընդհանրապես իր ակադեմիական հնամոլությունից: Այդ կտավներից են.

  • «Ֆիլիպ Լիպի սերը դեպի իր բնորդուհի-միապետուհուն»
  • «Վինչեստերյան եպիսկոպոս կարդինալը հարցաքննում է Ժաննա դ'Արկին իր խցում»
  • «Սուրբ Վիկենտի դե Պոլը մեղանչում է Լյուդովիկ XII-ի դռան առջև»

Ուսուցչի ազդեցությունից ամբողջապես ազատվել նրան հնարավորություն են տալիս իր մյուս աշխատանքները, որոնցից են.

  • «Նախագահ Դուրանտիի մահը» (գտնվում է ֆրանսիական պետական խորհրդի սրահում),
  • «Անգլիայի թագուհի Էլիզաբեթի մահը» (Լուվրի թանգարանում),
  • «Կալոդենի ճակատամարտից հետո Միսս Մակդոնալդը օգնություն է հատկացնում վերջին դիմորդին, 1746 թվական ապրիլի 27»
Պետրոս I-ի նկարը

Ռոմանտիզմի դպրոցի առաջնորդ Էժեն Դելակուրից վարակվելով նոր գաղափարներով` նա, ղեկավարվելով պայծառ մտքով ու գեղագիտական զգացմունքներով, օգտագործել է այդ մտքերն իր ստեղծագործությունների մեջ զսպվածությամբ, զգուշանալով դրամատիկական տեսարանները չափազանցնելուց, չտարվելով չափազանց ուժեղ էֆեկտներով, խորապես մտածելով իր համադրություններն ու խելամտորեն օգտվելով տեխնիկական միջոցներից, որոնց նա հիանալիորեն էր տիրապետում: Պոլ Դելարոշի սյուժետային նկարները, որոնք փոխառված են եղել անգլիական ու ֆրանսիական պատմությունից, միանշանակ գովասանքի են արժանացել քննադատների կողմից և շուտով հանրաճանաչ են դարձել, քանի որ սկսել են կրնկօրինակվել փորագրություններում և վիմագրություններում: Այդ նկարներից են.

1834 թվականին Իտալիայից վերադառնում է և 1837 թվականին Փարիզյան սալոնում կազմակերպում է իր նկարների ցուցահանդեսը, որտեղ ներկայացրել է «Կառափնարան գնացող Լորդ Ստեֆորդը», «Ազնվական զինվորների կողմից նվաստացող Կառլ Ստյուարտը», «Սուրբ Սիսիլյան» նկարները և դրանից հետո այլևս չի մասնակցել հանրային ցուցահանդեսների, այլ նախընտրել է իր պատրաստի ստեղծագործությունները հենց իր արվեստանոցում ցույց տալ արվեստասերներին:

«Կիսաշրջան»[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1837-1841 թվականներին նկարիչն աշխատել է իր կյանքի գլխավոր` «Կիսաշրջաններ» ստեղծագործության վրա: Հսկայական պատի կտավը (15х4,5 մ) պատկերում է անցյալի 75 նկարիչների, զարդարում է Փարիզի գեղեցիկ արվեստների հնագույն գեղարվեստական դպրոցի ամֆիթատրոնի դահլիճը: Դելարոշի ընդարձակ համադրության մեջ ներկայացված է արվեստի այլաբանական պատկերը: Համադրության կենտրոնում են քանդակագործ Ֆիդեյը, ճարտարապետ Իկտինն ու նկարիչ Ապելեսը:

Կիսաշրջան

1840-ական թվականներին նկարիչն իր կտավների համար ընտրել է հոգևոր ու եկեղեցական թեմաներ: Իտալիա կատարած երկրորդ ճամփորդությունից հետո (1844) նրան սկսել են հետաքրքրել իտալական կենցաղի տեսարաններ: 1845 թվականից հետո, երբ մահացել է նրա կինը, նա անցել է ողբերգական սյուժեների, որոնք արտահայտում են մարդու պայքարը ճակատագրի դեմ: Դելարոշի ամենանշանակալի ստեղծագործությունները կարող են համարվել հետևյալ կտավները.

  • «Խաչից իջեցումը»,
  • «Տիրամայրը Հիսուսի խաչելիության երթի ժամանակ»,
  • «Տիրամայրը խաչի ոտքերի տակ»,
  • «Գողգոթայի վերադարձը»,
  • «Նահատակը Դիոկղետիանոսի ժամանակ» (գտնվում է Սանկտ Պետերբուրգում Էրմիտաժում ),
  • «Մարի Անտուանետը իր մահվան դատավճիռի հայտարարությունից հետո»,
  • «Ժիրոնդիստների վերջին հրաժեշտը»,
  • «Նապոլեոնը Ֆոնտենբլոյում» (գտնվում է Լայպցիգի թանգարանում),
  • և անավարտ «[Սուրբ Հեղինե (Սիլլի կղզիներ)|Սուրբ Հեղինեյի]] բարձրունքը» նկարը:

Դիմանկարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դելարոշը հիանալիորեն է պատկերել դիմանկարներ և իր վրձնով հավերժացրել է իր դարաշրջանի շատ հայտնի դեպքերի, օրինակ, Գրիգորի 16-րդին, Գիզոյին, Տիերին, Շանգարնեին, Ռեմյուզին, Պուրտալեսին, երգչուհի Զոնտագին և ուրիշներին: Դելարոշը նկարել է գերազանց և իր վրձինով շատ հայտնի մարդկանց է անմահացրել, օրինակ Գրիգոր XVI-ը, Ֆրանսուա Գիզոնը, Լուի-Ադոլֆ Տիերը, Նիկոլյա Շանգարնեյը և այլք: Նրա լավագույն ժամանականկից կտավներից են Ռեյնոլդս, Պիեռ Պոլ Պրյուդոն, Ֆրեդրիկ Ժիրար Մերկուրին և Կալմաթան:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Paul Delaroche
  3. 3,0 3,1 Hippolyte Paul Delarocheministère de la Culture.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 5,8 5,9 Discogs — 2000.
  6. 6,0 6,1 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիա — 1993.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 KNAW Past Members
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 Деларош Поль // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  10. 10,0 10,1 10,2 RKDartists
  11. http://oxfordindex.oup.com/view/10.1093/benz/9780199773787.article.B00056687
  12. http://www.liverpoolmuseums.org.uk/picture-of-month/displaypicture.aspx?id=282