Էլեֆթերիոս Վենիզելոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից



Էլեֆթերիոս Վենիզելոս
Ελευθέριος Βενιζέλος
Ελευθέριος Βενιζέλος.jpg
Հունաստանի վարչապետ
Ստանձնեց պաշտոնը՝ 1910-15, 1917-20, 1924
1926-32, 1933-35
Կուսակցություն՝ Լիբերալ
Ծննդյան օր՝ օգոստոսի 11 (23), 1864[1][2]
Ծննդավայր՝ Մուռնի (այժմ՝ Էլեֆթերիոս Վենիզելոս),
Կրետե կղզի, Օսմանյան Կայսրություն
Վախճանի օր՝ մարտի 18, 1936({{padleft:1936|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[3][1][2][4][5] (71 տարեկանում)
Վախճանի վայրը՝ Փարիզ, Ֆրանսիա
Ամուսին ՝ Հելենա Շիլիզզի
Երեխաներ՝ Կիրիակոս Վենիզելոս
Սոֆոկլիս Վենիզելոս
Հայր՝ Kyriakos Venizelos
Մայր՝ Styliani Ploumidaki
Պարգևներ՝
Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ և Սպիտակ Արծվի շքանշան
Eleftherios-venizelos-signature.svg

Էլեֆթերիոս Կիրիակու Վենիզելոս (հունἘλευθέριος Κυριάκου Βενιζέλος, օգոստոսի 23, 1864մարտի 18, 1936), հույն պետական և քաղաքական գործիչ, լրագրող, թարգմանիչ, իրավաբան և հեղափոխական 1910-15, 1917-20, 1924, 1926-32 և 1933-35 թվականներին ստանձնել է Հունաստանի վարչապետի պաշտոնը։ Վենիզելոսի ջանքերով Բալկանյան պատերազմների (1912-13) հետևանքով Հունաստանին են վերամիավորվել Կրետե կղզին, Թրակիայի և Մակեդոնիայի որոշ տարածքներ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո ձգտել է Հունաստանին վերադարձնել թուրքերի գավթած Փոքր Ասիայի հունական տարածքները։ 1935 թվականի մարտին Կրետեում հակամիապետական ապստամբության պարտությունից հետո փախել է արտասահման։

Թուրքական բռնապետության դեմ պայքարում Վենիզելոս հետևողականորեն ձգտել է հայ-հունական համագործակցության։ 1913 թվականին Հունաստանից զգալի քանակությամբ զենք է ուղարկել Զեյթուն՝ հայերին օգնելու նպատակով։ Հայաստանի Հանրապետության հռչակումից (1918) հետո հայ-հունական հարաբերությունները Վենիզելոսի նախաձեռնությամբ սերտացել են քաղաքական և հասարակական բնագավառներում։

Մեծ ջանքեր է գործադրել 1919 թվականին պատմական Պոնտոսի տարածքում հիմնվելիք հունական պետության և Հայաստանի Հանրապետության ֆեդերացիա ստեղծելու, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության արևմտյան սահմանները միացյալ ուժերով պաշտպանելու համար։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
  3. 3,0 3,1 Венизелос Элефтериос / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  4. 4,0 4,1 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 SNAC

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է «Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png