Օտտոն I (Հունաստանի թագավոր)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Օտտոն Բավարացի
հուն․՝ Όθων Α΄ της Ελλάδας
Otto of Greece in Oldenburg Castle.jpg
Դրոշ
Հունաստանի թագավոր
փետրվարի 6, 1832հոկտեմբերի 23, 1862
 
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և միապետ
Ազգություն Հունաստան Հունաստանի թագավորություն
Դավանանք Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Ծննդյան օր հունիսի 1, 1815(1815-06-01)[1][2][3][4]
Ծննդավայր Զալցբուրգ, Ավստրիա[5]
Վախճանի օր հուլիսի 26, 1867(1867-07-26)[1][2][3][4] (52 տարեկանում)
Վախճանի վայր Բամբերգ, Վերին Ֆրանկոնիա, Բավարիա[5]
Գերեզման Theatine Church
Թաղված Theatine Church
Դինաստիա Վիտելսբախ ընտանիք
Քաղաքացիություն Flag of Bavaria (striped).svg Բավարիայի թագավորություն և State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1973).svg Հունաստանի թագավորություն
Ի ծնե անուն գերմ.՝ Otto Friedrich Ludwig von Bayern
Հայր Լյուդվիգ I Բավարացի[4]
Մայր Therese of Saxe-Hildburghausen?[4]
Ամուսին Ամալիա Օլդենբուրգացի[6]
 
Պարգևներ

Ոսկե գեղմի շքանշանի ասպետ, Անդրեաս առաքյալի շքանշան, Փրկիչի շքանշան և Սուրբ Ստեփանոս Հունգարացու շքանշան

Օտտոն I (հուն․՝ Όθων Α, գերմ.՝ Otto I, հունիսի 1, 1815, Զալցբուրգհուլիսի 26, 1867, Բամբերգ), Հունաստանի առաջին թագավորը Վիտելսբախների արքայատոհմից, ով կառավարել է 1832-1862 թվականներին: Եղել է Բավարիայի թագավոր Լյուդվիգ I-ի երկրորդ որդին:

Նրա նախնինները սերում էին Բյուզանդական կայսրության Կոմնենոսների թագավորական ընտանիքից: Հունաստանում թագավորել է 29 տարի, որից հետո գահընկեց լինելով հեռացել է Բավարիա: Երկիրը կառավարելու ընթացքում հունական արքունիքը լցրել է գերմանական ազնվականությամբ և վարել է բացարձակապետական քաղաքականություն:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օտտոն ծնվել է 1815 թվականի հունիսի 1-ին Զալցբուրգում: Ստացել է հիանալի կրթություն Գերմանիայում և Իտալիայում, եղել է գերմանացի փիլիսոփա և գերմանական իդեալիզմի ներկայացուցիչ Ֆրիդրիխ Շելինգի աշակերտներից: Նրա հայրը եղել է Հին Հունաստանի մեծ սիրահար, ինչպես նաև Բավարիայի միակ միապետը, ով օժանդակել է Հունաստանի հակաթուրքական ապստամբություններն ու ընդվզումները: Որդին հորից ժառանգել է հույն ժողովրդի նկատմամբ ունեցած հետաքրքրությունը:

1821 թվականին տեղի ունեցավ հույների վճռական ապստամբությունն Օսմանյան կայսրության դեմ։ Պայքարը գնալով ահագնանում էր և Հունաստան էին գալիս բազում կամավորներ։ Նրանց թվամ էր նաև անգլիացի մեծ բանաստեղծ և մարդասեր Ջորջ Բայրոնը։ Հույները հասան հաջողության, երբ ի պաշտպանություն նրանց հանդես եկան Միացյալ Թագավորությունը, Ռուսաստանը և Ֆրանսիան։ 1830 թվականին առաջին երկիրը՝ Միացյալ Թագավորությունը, ճանաչեց Հունաստանի անկախությունը։ Դրան հաջորդեցին նաև Ռուսական կայսրությունը, Ֆրանսիան, Գերմանիան և Պորտուգալիան: 1832 թվականին Հունաստանը հռչակվեց թագավորություն և «Մեծ տերությունների» որոշմամբ Հունաստանի առաջին թագավոր ընտրվեց Օտտոնը։

1832 թվականի օգոստոսի 8-ին Հունաստանի ազգային մեծ ժողովը միաձայն հաստատել է Հունաստանի թագավորի ընտրությունը: 1833 թվականի փետրվարի 18-ին Օտտոն պաշտոնապես սկսել է իր գահակալությունը Հունաստանի թագավորությունում: Մինչ թագավոր ընտրվելը, Օտտոնի հետ Բավարիայից եկել էին նաև երեք գահապահներ Գեորգ Լյուդվիգ ֆոն Մաուրերը, Յոզեֆ Լյուդվիգ Արմանսպերգն ու Աբելը: Նրանց միմյանց հետևից որոշ ժամանակ կառավարել են երկիրը, մինչ Օտտոյի պաշտոնական թագավոր հռչակվելը: 1836 թվականին Օտտոն ամուսնացել է Ամալիա Օլդենբուրգացի հետ, ով դարձրել է Հունաստանի թագուհի:

1837-1843 թվականին եղավարել է հունական կառավարությունը՝ որոշ ընդմիջումներով: Սեպտեմբերյան հակակաթոլիկ ապստամբությունից հետո ընդունել է Հունաստանի առաջին սահմանադրությունը, որի համաձայն Օտտոյին հաջորդող Հունաստանի թագավորները պետք է լինեին ուղղափառ եկեղեցու հետևորդներ: Օտտոն Հունաստանը կառավարել է բացարձակապետական կարգերով: Օտտոն հայտնի էր, որպես բռնապետ, սակայն Հունաստանն օրեցօր բարգավաճում էր: Օտտոն զարկ տվեց Օսմանյան կայսրության տարիներին փլուզված տնտեսության զարգացմանն ու վերակենդանացմանը: Նրա հրամանով երկրի տարբեր հատվածները բացվեցին համալսարաններ և կրթական հաստատություններ:

Ղրիմյան պատերազմի տարիներին նրա հեղինակությունը ընկել է: 1862 թվականի հոկտեմբերի 23-ին գահընկեց է արվել և հեռացել Բամբերգ: Այնտեղ ապրել է մինչև կյանքի վերջ: Ոսկե գեղմի շքանշանի դափնեկիր է:

Տե՛ս նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118787411 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  3. 3,0 3,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Lundy D. R. The Peerage — ed. size: 717826
  5. 5,0 5,1 Оттон I // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  6. В. В—в Оттон I // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1897. — Т. XXII. — С. 470–471.


Նախորդող՝
Հունաստանի կառավարիչ
Ավգուստինոս Կապոդիստրիա
Հունաստանի թագավոր
1833—1862
Հաջորդող՝
Գեորգիոս I