Գլխացավ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գլխացավ
Cruikshank - The Head Ache.png
Տեսակ ախտանիշ
Ենթադաս նյարդաբանական խանգարում և ցավ
Բուն պատճառ C34661
Բժշկական մասնագիտություն նյարդաբանություն
ՀՄԴ-9 339 և 784.0
ՀՄԴ-10 R51
MeSHID D006261 և D020773
NCI Thesaurus C34661
Headaches Վիքիպահեստում

Գլխացավ, տարբեր հիվանդությունների և պաթոլոգիկ վիճակների ժամանակ հանդիպող ոչ սպեցիֆիկ ախտանշաններից մեկն է, որն իրենից ներկայացնում է ցավ գլխի և վզի շրջանում։ Շատ հաճախ գլխացավի պատճառ կարող են հանդիսանալ անոթային խնդիրները, որոնք կապված են գանգատուփի ներսի կամ դրսի անոթների լայնացման կամ նեղացման հետ։ Այդ ընդհանուր ախտանիշը պետք է տարբերել միգրենից, որը դրա մասնավոր դեպք է։ Գլխացավը չի հանդիսանում գլխուղեղի նյարդային հյուսվածքի ցավային զգացողություն, որովհետև այդտեղ բացակայում են ցավային ընկալիչները կամ ռեցեպտորները։ Այն առաջանում է գլխում կամ վզում գտնվող 9 տեղամասերի վրա ազդեցության հետևանքով, որոնք ընկալունակ են ցավային գրգիռների նկատմամբ(գանգ, մկաններ, նյարդեր, արտերիաներ, երակներ, լորձաթաղանթ․․․)։ Գլխացավի բուժման մեթոդը կախված է հայտնաբերված հիվանդության բնույթից կամ այդ ախտանիշի առաջացման պատճառից։ Հիմնականում նշանակում են անալգետիկներ։ Պարբերական գլխացավերի մասին առանձին հիշատակումները, որոնք հիշեցնում են միգրենը հայտնվել են ավելի քան 5000 տարի առաջ։ "Գեմիկրանիա" տերմինը, որից հետագայում առաջացել է "միգրեն"ը ներմուծվել է Գալենի կողմից։Հիպոկրատը իր "աֆորիզմներ" աշխատության մեջ նկարագրել է ցեֆալգիայի տարբեր տեսակներ և առաջինն է կոնկրետացրել այն որպես հիվանդություն, ինչպես նաև նա առաջինն է նկարագրել միգրենի ախտանշանները։

էթիոլոգիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գոյություն ունի գլխացավերի ավելի քան 200 տեսակ, որոնց պատճառները բազմազան են՝ սկսած անվնաս գլխացավերից, վերջացրած կյանքին վտանգ սպառնացողներով։ Ցավային ախտանիշների նկարագրությունը և նյարդաբանական զննումը թույլ են տալիս ախտորոշել գլխացավի պատճառները և նշանակել համապատասխան բուժում կամ էլ կարիք է լինում կատարել լրացուցիչ հետազոտություններ։

Առաջնակի գլխացավեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջնակի գլխացավերը, ինչպես օրինակ լարվածության գլխացավը և միգրենը, դասվում են ցեֆալգիայի ամենատարածված տեսակներին։ Գլխացավերի այդ ձևերն ունեն սպեցիֆիկ կամ յուրահատուկ հատկանիշներ, որոնք օգնում են ախտորոշմանը։ Օրինակ միգրենն առանձնանում է ուժեղ անոթազարկով ուղեկցվող ցավով, ինչպես նաև բնորոշ է սրտխառնոցը։

Երկրորդային[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գլխացավը կարող է առաջանալ գլխի կամ վզի որոշ պաթոլոգիաների հետևանքով։ Գլխացավի հետ մեկտեղ այլ ախտանիշների առկայությունը կարող է վկայել վտանգավոր պաթոլոգիկ պրոցեսի ընթացքի մասին։ Դրա հետ մեկտեղ այդ ախտանիշների խումբը կարող է հանգեցնել լուրջ խախտումների և նույնիսկ լետալ ավարտի։ Կայծակնային գլխացավը կարող է լինել սուբարախնոիդալ արյունազեղման միակ ախտանիշը։ Ջերմությունով ուղեկցվող գլխացավը կարող է լինել մենինգիտի հետևանք։