Հայրաբանություն
Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հայրաբանություն (բառացի թարգմանություն հունարեն պատրոլոգիա բարդ բառից, որի տարրերն են` πατηvρ (հայր) և λοvγος (գիտություն) բառերը), մինչև VIII-րդ դարն ապրած քրիստոնյա եկեղեցու հայրերի և վարդապետների կյանքը, գործունեությունը, գրվածքների և աստավածաբանական հայացքների ուսումնասիրությամբ զբաղվող գիտություն:
Տարբերում են հայրաբանության հունական և լատինական ուղղությունները` ըստ հեղինակի ծննդյան վայրի և լեզվի: Հունական հայրաբանությունը ժամանակագրական առումով ընդգրկում է մ.թ. 80–90-ական թթ-ից մինչև Հովհան Դամասկոսցու (մահացել է 749թ.), իսկ լատինականը` մինչև Իսիդոր Սևիլացու (մահ. 636) ժամանակաշրջանը:
Տարբերում են հայրաբանական գրականության զարգացման երեք հիմնական շրջան.
- նախանիկիական շրջան (80/90–325),
- ոսկեդար (325–451)
- անկման շրջան (451–749)
Բովանդակություն |
Առաքելական այրեր և ջատագովներ [խմբագրել]
- Բառնաբաս առաքյալ
- Կղեմես Հռոմեացի
- Իգնատիոս Անտիոքացի
- Պողիկարպոս Զմյուռնիացի
- Պապիոս Հիերապոլսեցի
- Հիրենեոս Լիոնացի
- Հուստինոս Փիլիսոփա
- Տատիանոս
- Հերմաս
- Դիդախեի հեղինակը
- Կղեմես Ալեքսանդրացի
Հունական հայրաբանության հիմնական ներկայացուցիչները [խմբագրել]
- Որոգինես
- Եվսեբիոս Կեսարացի
- Անտոն Մեծ
- Եփրեմ Ասորի
- Աթանաս Մեծ
- Բարսեղ Մեծ
- Կյուրեղ Երուսաղեմացի
- Գրիգոր Աստվածաբան
- Մակարիոս Մեծ
- Գրիգոր Նյուսացի
- Եպիփան Կիպրացի
- Հովհան Ոսկեբերան
- Կյուրեղ Ալեքսանդրացի
- Դիոնիսիոս Արիոպագոսցի
- Մաքսիմոս Խոստովանող
- Հովհաննես Դամասկոսցի
Լատինական հայրաբանության հիմնական ներկայացուցիչները [խմբագրել]
- Տերտուղիանոս
- Կիպրիանոս
- Իլարիոս
- Ամբրոսիոս Մեդիոլանցի
- Հիերոնիմոս
- Օգոստինոս Երանելի
- Գրիգոր Մեծ
- Իսիդոր Սևիլյացի