Պիեռ-Օգյուստ Ռենուար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Օգյուստ Ռենուարից)
Picto infobox artiste.png
Պիեռ-Օգյուստ Ռենուար
ֆր.՝ Pierre-Auguste Renoir
PARenoir.jpg
Ի ծնե Pierre-Auguste Renoir
Ծնվել է փետրվարի 25, 1841({{padleft:1841|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր Լիմոժ
Վախճանվել է դեկտեմբերի 3, 1919({{padleft:1919|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:3|2|0}})[1][2] (78 տարեկանում)
Մահվան վայր Ռենուար թանգարան
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա[3]
Կրթություն Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոց (Փարիզ)
Մասնագիտություն նկարիչ և քանդակագործ
Ոճ իմպրեսիոնիզմ
Ժանր դիմանկարչություն, նյու, դիցաբանական գեղանկարչություն և բնանկար
Ուշագրավ աշխատանքներ Սևազգեստ աղջիկներ, Երկու քույր (Պատշգամբում), Օթյակ, Թիավարների նախաճաշը և Գորտաման
Ուսուցիչ Շառլ Գունո և Շարլ Գլեյր
Աշակերտներ Կլոդ Ռենուար
Պարգևներ Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ, Պատվավոր լեգիոնի շքանշանի սպա և Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ
Անդամակցություն Ֆրանսիական հայրենիքի լիգա և Նկարիչների իրավունքների հասարակություն
Ամուսին Ալինե Շարիցո
Համատեղ ապրող Լիսե Տրեհո
Զավակներ Պիեր Ռենուար, Ժան Ռենուար, Կլոդ Ռենուար և Լուսիեն Բեսոն
ստորագրություն
Renoir autograph.png
Պիեռ-Օգյուստ Ռենուար Վիքիքաղվածքում
Pierre-Auguste Renoir Վիքիպահեստում

Պիեռ Օգյուստ Ռենուար (ֆր.՝ Pierre-Auguste Renoir, փետրվարի 25, 1841[1][2], Լիմոժ - դեկտեմբերի 3, 1919[1][2], Ռենուար թանգարան) իմպրեսիոնիստական ոճի ֆրանսիացի գեղանկարիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օգյուստ Ռենուարը 1844 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Փարիզ։ Վաղ տարիքից երգել է եկեղեցական երգչախմբում (խմբավարը՝ կոմպոզիտոր Շառլ Գունոն, մեծ ապագա է գուշակել նրան երաժշտության բնագավառում)։ 13 տարեկանից աշխատել է ճենապակու գործարանում. ձևավորել է սպասք, վարագույրներ, հովհարներ, միաժամանակ հաճախել է գեղանկարչության դպրոց։ 1860 թվականին Լուվրում եղել է պատճենահան։ 1862-1864 թվականներին սովորել է Փարիզի գեղարվեստի դպրոցում ու Շառլ Գլեյրի արվեստանոցում, որտեղ մտերմացել է Կլոդ Մոնեի և Ալֆրեդ Սիսլեյի հետ, ուսումնասիրել ու կրկնօրինակել է անվանի նկարիչների գործեր։

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ի տարբերություն մի շարք իմպրեսիոնիստների՝ Ռենուարին առավել հետաքրքրել են մարդու անհատականությունը, նրա անկաշկանդ կապը բնության հետ։ Նա ճշգրիտ արտահայտել է բնորդի տրամադրության նրբերանգները, բացահայտել փարիզեցի կանանց յուրահատուկ ու անկրկնելի հմայքը, պատանեկան բնավորության անմիջականությունը։ Ռենուարի գործերից են Դերասանուհի Ժաննա Սամարիի դիմանկարը (1877) և Վիկտոր Շոկեի դիմանկարը (1880), «Հովանոցներ» (1879), «Երկնագույն ժապավենով օրիորդ Գրիմպելը» (1880), «Հովհարով աղջիկը» (մոտ 1881) և այլ գործեր։ Նկարչին հրապուրել է քաղաքի աղմկոտ, կենսուրախ կյանքը. նա ջերմ ու վառ երանգներով պատկերել է պուրակներում զբոսնող փարիզեցիների, սիրահար զույգերի, սրճարանների այցելուների, լուսավոր և ժպտադեմ մանուկների («Մեծ բուլվարը», 1875, «Մուլեն դը լա Գալետ», 1876, «Ճաշից հետո», 1879, «Պար Բուժիվալում», 1882, «Զբոսանք», 1895, «Ծաղրածուն», 1909 և այլն)։ Առանձնապես գրավիչ են նրա ստեղծած կանանց կերպարների պլաստիկությունը, մաշկի գունային նրբագեղությունը («Թախտին նստած մերկ կինը», 1876, «Սևազգեստ աղջիկներ», 1883 և այլն)։ Ռենուարի աշխատանքները պահվում են Պուշկինի անվան Կերպարվեստի թանգարանում (Մոսկվա), Էրմիտաժում (Սանկտ Պետերբուրգ), Լոնդոնի թանգարանում, Մետրոպոլիտեն թանգարանում (Նյու Յորք), Լուվրի թանգարանում, Ստոկհոլմի թանգարանում և այլ թանգարաններում։

Ազդեցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1880-ական թվականներին Ռենուարը ճամփորդել է Իտալիայում, Իսպանիայում, Ալժիրում և այլուր։ Ռենուարի վաղ շրջանի նկարներում նկատելի է Գուստավ Կուրբեի և Էդուարդ Մանեի ազդեցությունը՝ լուսաօդային փոփոխական գեղեցկությունը, հատկապես մարդկային կերպարների բազմազանությունը («Սենի լողատեղին», 1869)։ Հետագայում նրա գունապատկերները դարձել են թափանցիկ ու պայծառ («Օթյակ», 1874)։ Ռաֆայելի ազդեցությամբ Ռենուարը փոխել է նկարելու եղանակը. գծանկարը դարձրել է ավելի ճշգրիտ, ուրվագծերը՝ պարզ, ծավալները՝ մշակված։ Նա ստեղծել է բազմաթիվ գծանկարներ, որոնք աչքի են ընկնում սեղմ, թեթև և նուրբ գծերով։ Ռենուարը կերտել է նաև քանդակներ («Վեներա», 1914-1916, «Մայրություն», 1916, «Մեծ լվացարարուհին», 1917 և այլն), որոնք առանձնանում են պլաստիկ ձևերի հզորությամբ և ուրվագծերի ներդաշնակությամբ։

Կյանքի վերջին տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հոդացավերի պատճառով կյանքի վերջին տարիներին Ռենուարը գամված էր հաշմանդամի սայլակին։ Երբ վերջնականապես թուլացել էին նրա մատները, նկարչի խնդրանքով մատիտը կապել են ձեռքին, և նա շարունակել է նկարել, ինչի հետ կապված կատակել է.

Aquote1.png «Ես երջանիկ մարդ եմ, քանզի այժմ նկարելուց բացի ոչնչի ընդունակ չեմ»: Aquote2.png


Գնահատական[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1900 թվականին Ռենուարը արժանացել է Ֆրանսիայի Պատվո Լեգեոնի շքանշանի։ Ռենուարի անունով կոչվել է խառնարան Փայլածու (Մերկուրի) մոլորակի վրա։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Record #118599755 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է օգոստոսի 13-ին 2015:
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — -12T. Ստուգված է փետրվարի 27-ին 2016:
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png