«Էլեկտրամագնիսական դաշտ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
չ
վերջակետների ուղղում, փոխարինվեց: ը: → ը։ (22) oգտվելով ԱՎԲ
չ (վերջակետների ուղղում, փոխարինվեց: ը: → ը։ (22) oգտվելով ԱՎԲ)
{{Էլեկտրամագնիսականություն}}
'''Էլեկտրամագնիսական դաշտ''', մատերիայի ձև է, իրականացնում է լիցքավորված մասնիկների փոխազդեցությունը:փոխազդեցությունը։ Էլեկտրամագնիսական դաշտի աղբյուրը դադարի կամ շարժման վիճակում գտնվող [[Էլեկտրական լիցք|էլեկտրական լիցքեր]]ն են:են։ Անշարժ լիցքերի շուրջը գոյություն ունի ստատիկ [[Էլեկտրական դաշտ|էլեկտրական դաշտ]], հավասարաչափ-ուղղագիծ շարժման դեպքում լրացուցիչ առաջանում է ստատիկ [[մագնիսական դաշտ]], իսկ արագացումով շարժվելիս ստեղծվում է փոփոխական էլեկտրամագնիսական դաշտ, որի մի մասն անջատվում է լիցքերից և ճառագայթվում տարածության մեջ [[էլեկտրամագնիսական ալիքներ]]ի ձևով:ձևով։
 
== Բնութագրերը ==
=== Լարվածություններ ===
Էլեկտրամագնիսական դաշտը բնութագրվում է [[Էլեկտրական դաշտի լարվածություն|էլեկտրական դաշտի լարվածության]] <math>\vec E</math> և [[Մագնիսական դաշտի լարվածություն|մագնիսական դաշտի լարվածության]] <math>\vec H</math> վեկտորներով, որոնց մեծությունն ու ուղղությունը, ընդհանուր առմամբ, տարածության տարբեր կետերում տարբեր է, ընդ որում՝ փոփոխական մագնիսական դաշտը սկզբնավորում է փոփոխական էլերկտրական դաշտ ([[էլեկտրամագնիսական ինդուկցիա]]յի երևույթ)և հակառակը:հակառակը։ Էլեկտրական և մագնիսական դաշտերը կարելի է առանձին-առանձին դիտարկել միայն դանդաղ փոփոխվող էլեկտրամագնիսական դաշտի դեպքում, երբ դրանց փոխադարձ կապը էական չէ:չէ։ Պետք է նկատի ունենալ, սակայն, որ էլեկտրամագնիսական դաշտի բաժանումը երկու դաշտերի պայմանական է:է։
 
=== Պոտենցիալներ ===
<math>\vec E</math> և <math>\vec H</math> կարելի է արտահայտել օժանդակ '''φ''' և <math>\vec A</math> մեծությունների՝ պոտենցիալների օգնությամբ:օգնությամբ։ Տրված <math>\vec E</math> և <math>\vec H</math> դաշտերի համար '''φ''' և <math>\vec A</math> պոտենցիալների ընդհանրությունը միարժեք չէ:չէ։ Այդ հանգամանքը թույլ է տալիս '''φ''' և <math>\vec A</math> ընտրել տվյալ խնդրի պահանջներին համապատասխան՝ նրանց վրա դնելով լրացուցիչ տրամաչափարկման պայման:պայման։
 
=== Էներգիայի խտություն ===
:<math>\vec E = \vec E_1 + \vec E_2</math>, <math>\vec H = \vec H_1 + \vec H_2</math>
 
որտեղ <math>\vec E_1,</math> <math>\vec E_2,</math> <math>\vec H_1,</math> <math>\vec H_2</math> բաղադրիչ դաշտերի լարվածություններն են:են։
 
Արդյունարար էլեկտրամագնիսական դաշտի էներգիայի խտությունը որոշելիս բաղադրիչ դաշտերի էներգիայի խտություններից բացի, պետք է հաշվի առնել նաև այդ դաշտերի փոխադարձ էներգիան:էներգիան։
 
== Մաքսվելի հավասարումներ ==
Էլեկտրամագնիսական դաշտի <math>\vec E</math> և <math>\vec H</math> լարվածությունները լիցքերի տվյալ բաշխման դեպքում կարելի է գտնել [[Մաքսվելի հավասարումներ|Մաքսվելի հավասարումներ]]ից:ից։ Այդ հավասարումներից հետևում է, որ էլեկտրամագնիսական դաշտը (էլեկտրամագնիսական ալիքները) վակուումում տարածվում է 3×10<sup>8</sup> մ/վ արագությամբ, որն անփոփոխ է մնում իներցիալ մի համակարգից մյուսին անցնելիս:անցնելիս։ <math>\vec E</math> և <math>\vec H</math> վեկտորները իներցիալ մի համակարգից մյուսին անցնելիս ձևափոխվում են այնպես, ինչպես E<sub>μν</sub> (μ,ν=0,1,2,3) քառաչափ թենզորի համապատասխան բաղադրիչները:բաղադրիչները։ Այս հանգամանքն ապահովում է Մաքսվելի հավասարումների [[ինվարիանտություն]]ը [[Լորենցի ձևափոխումներ]]ի նկատմամբ:նկատմամբ։ Էլեկտրամագնիսական դաշտի տեսության կիրառումների զգալի մասը պահանջում է Մաքսվելի հավասարումների ձևակերպումը նյութական միջավայրի համար:համար։ Այս դեպքում հավասարումների մեջ անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև միջավայրի լիցքերի և դրանց ստեղծած էլեկտրական հոսանքների համապատասխանաբար միջինացված արժեքները:արժեքները։
 
== Դասական և քվանտային էլեկտրադինամիկա ==
Էլեկտրամագնիսական դաշտի՝ Մաքսվելի հավասարումների վրա հիմնված տեսությունը՝ դասական էլեկտրադինամիկան, ընդգրկում է այնպիսի բնագավառներ, ինչպիսիք են ժամանակակից էլեկտրատեխնիկան և ռադիոտեխնիկան, ռադիոֆիզիկան, օպտիկան ևն:ևն։ Սակայն էլեկտրամագնիսական դաշտի դասական տեսությունը կիրառելի չէ շատ բարձր [[հաճախություն|հաճախականության]] էլեկտրամագնիսական ալիքների համար:համար։ Մասնավորապես, այդ տեսությունն անկարող եղավ բացատրել էլեկտրամագնիսական ալիքների կլանումը և ճառագայթումը, Քոմփթոնի էֆեկտը, էլեկտրոն-պոզիտրոն զույգի առաջացումը և մի շարք այլ երևույթներ, որոնք իրենց հիմնավորումը գտան դաշտի քվանտային տեսության շրջանակներում՝ քվանտային էլեկտրադինամիկայում, որտեղ լիցքավորված համակարգերի և վակուումի քվանտամեխանիկական նկարագրությանը զուգընթաց տրվում է էլեկտրամագնիսական դաշտի մասնիկային նկարագրությունը:նկարագրությունը։ Այդ անցումը կատարվում է [[քվանտային մեխանիկա|քվանտային եղանակով]]: Վերջինս նշանակում է, որ '''ω''' հաճախականությամբ էլեկտրամագնիսական դաշտին համապատասխանության մեջ է դրվում լույսի մասնիկների՝ [[ֆոտոն]]ների մի համախումբ, որոնցից յուրաքանչյուրը շարժվում է [[լույսի արագություն|'''c''']] արագությամբ, ունի հանգստի զրոյական զանգված, '''hω''' էներգիա, '''hk''' [[իմպուլս (շարժման քանակ)|շարժման քանակ]] ( '''հ'''-ը [[Պլանկի հաստատուն]]ն է, '''k=c/ω''' )և 1-ի հավասար [[սպին]]: Էլեկտրամագնիսական դաշտի ինտենսիվությունը համապատասխանում է ֆոտոնների թվին:թվին։ Նյութական համակարգի և Էլեկտրամագնիսական դաշտի փոխազդեցությունը համարժեք է այդ համակարգի և ֆոտոնների փոխազդեցությանը:փոխազդեցությանը։
 
[[Կատեգորիա:Էլեկտրամագնիսականություն]]
167 013

edits

Նավարկման ցանկ