Սեմնանի նահանգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Սեմնան (նահանգ)ից)
Picto infobox map.png
Սեմնանի նահանգ
Alborz in Semnan Province of Iran.jpg
Երկիր Իրան Իրան
Կարգավիճակ Իրանի վարչական բաժանում
Մտնում է Իրան
Վարչկենտրոն Սեմնան
Բնակչություն 631 218 մարդ (2011)[1]
Տարածք 97 491 կմ²[1] կմ²
Locator map Iran Semnan Province.png
Սահմանակցում է Ղոմի նահանգ և South Khorasan Province
ISO 3166-2 կոդ IR-12
Հեռախոսային կոդ 0231
Կոորդինատներ: 35°14′4.9992000999924″ հս․ լ. 53°55′14.998800100006″ ավ. ե. / 35.234722000027772992° հս․. լ. 53.92083300002777690° ավ. ե. / 35.234722000027772992; 53.92083300002777690

Սեմնան (պարս․՝ سمنان), Իրանի 31 նահանգներից (օսթաններից): Տեղակայված է երկրի հյուսիսում: Ադմինիստրատիվ կենտրոնը Սեմնան քաղաքն է: Խոշոր քաղաքներն են` Իմամշահր (136 հազ.), Գյարմսար (70 հազ.), Դամղան (60 հազ.), Մեհդիշահր (22 հազ.), Էյվանեքի (11 հազ.), Սորխե (10 հազ.): Նահանգի մակերսը կազմում է 97 491 կմ²: 2006 թ տվյալներով բնակչության թիվը կազմում է 589 742 մարդ: Նահանգում հիմնականում բնակվում են պարսիկներ:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

امامزاده جعفر و برج چهل دختران.jpg
پارک شهر سمنان - panoramio.jpg

Սեմնան նահանգը ձգվում է Էլբրուս լեռնաշղթայի երկայնքով: Հարավային շրջանում նահանգին միանում է Դաշթե Քյավիր անապատը: Հյուսիսից սամանակից է Գոլեստան և Մազանդարան նահանգներին, արևմուտքում` Թեհրան և Ղոմ, հարավում` Սպահան և արևելքում` Խորասան-Ռեզավի նահանգներին: Այս նահանգը կարելի է բաժանել երկու մասի` լեռնաին և հարթավայրային: Լեռնային մասում զարգացած է օգտակար հանածոների արդյունահանումը: Այստեղ կան նաև մեծ թվով առողջարաններ: Իսկ հարթավայրային մասում գտնվում են մի քանի հնագույն քաղաքներ, որոնցից մեկը եղել է Պարթևների մայրաքաղաքներից:

Վարչական բաժանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ab anbar Garmsar semnan.jpg

Նահանգը բաժանվում է 5 Շահրեստանների, որոնցից ամեն մեկը բաժանվում է մի քանի շրջանների: Դրանք են`

  • Դամղան- Կենտրոնական և Ամիրաբադ շրջաննեով, կետրոնը` Դամղան
  • Գյարմսար- Կենտրոնական, Արադան և Էյվանեքի շրջաններով, կենտրոնը` Գյարմսար
  • Մեհդիշահր- Կենտրոնական և Շահմիրզադ շրջաններով, կենտրոնը` Մեհդիշահր
  • Սեմնան- Կենտրոնական և Սորխե շրջաններով, կենտրոնը` Սեմնան
  • Շահռուդ- Կենտրոնական, Բիարժմանդ, Մեյամեյ և Բեսթամ շրջաններով, կենտրոնը` Իմամշահր

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Chehel dokhtaran.jpg

Տնտեսության հիմնական ճյուղերն են գյուղատնտեսություն (ցորեն, բամբակ, խնձոր, խաղող, պիստակ), առևտուր, տեքստիլ, սննդի, աէրոտիեզերական, ավտոմոբիլային և մետալուրգիայի արդյունաբերություն, շինանյութերի, ավտոմեքենաների պահեստամասերի և հեծանիվների արտադրություն, ածուխի հանքարդյունաբերություն, տրանսպորտ:

Իմամշահր քաղաքում տեղակայված է East Alborz ածխի արդյունահանման ընկերությունը, ինչպես նաև Սեմնան գիտական և տեխնոլոգիական պարկը, «Իրան Խոդրո»[2]շարժիչների արտադրության գործարանը, «Սիմանե Շահրուդ» ցեմենտի գործարանը, Իրանի խոշորագույն տիեզերակայանը և հրթիռային կայանը: Սեմնան քաղաքում գործում է «Իրան Խոդրո» ավտոմոբիլային գործարանի մասնաճյուղը: Դամղան քաղաքում գործում է «Իրան Խոդրո» ավտոպահեստամասերի գործարանը և «Խավարան Խոդրո » ավտոբուսի գործարանը: Գյարմսար քաղաքում գործում է «Իրան Խոդրո» ավտոպահեստամասերի գործարանը: Նահանգի տարածքում գտնվում է Սեմնան տիեզերակայանը:

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սեմնան քաղաքում գտնվում են Մեծ շուկան, «Արգ» դարպասները, շրջակայքում` Քոհան Դեժ ամրոցը: Մեհդիշահր քաղաքի մոտ (Սանգսար), գտնվում են Դարբաստ քարայրը և Շահմիրզադի առողջարանային գյուղը, որտեղ կա հին ամրոց և երկրի ամենախոշոր ընկույզի այգիները[3]:

Իմամշահր (Շահռուդ) քաղաքի մոտակայքում գտնվում են հինավուրց բնակավայրի ավերակները և հին գերեզմաններ: Բաստամ քաղաքում կա Սելջուկների շրջանի մզկիթ և Բայազիդ Բիստամիի գերեզմանատունը, շրջակայքում` Խարականի գերեզմանը և Բայար ամրոցի ավերակները: Դամղան քաղաքում գտնվում են հինավուրց ամրոցի և Թարիխխանե կոմպլեքսի (Սասանյաննրեի ժամանակաշրջանի տաճար և ամենահին մզկիթը երկրում), ավերակները, ինչպես նաև Փիրե Ալամդարի գերեզմանը, սելջուկների ժամանակաշրջանի ուրբաթօրյա մզկիթը և Ջաֆար աշտարակը, Չեհել Դոխթար [4] և Մեհմանդուսթ աշտարակները, հին մինարեթներ: Դամղան քաղաքի մերձակայքում գտնվում են Թափփե Ղեյսար ամրոցի ավերակները, որը վերաբերում է պարթևական և սասանյան ժամանակաշրջաններին, Չեշմե Ալի գեղեցիկ օազիսը, Ղաջարիների դինաստիայի պալատներով, Սեփահսալար հնագույն քարավանատունը, Շիրբանդ քարանձավը: Գյարմսար քաղաքի մերձակայքում գտնվում են Սթոնվանդ ամրոցը և Դաշթե Քյավիր անապատի Թուրան ազգային պարկը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]