Կարագ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կարագի կտորը պլաստմասայե ամանի մեջ
Կարագը շերտ առ շերտ կտրտված

Կարագ, կաթնամթերքային արտադրատեսակ, որն ստացվում է սերուցքի կամ խնոցիացված կաթի խմորումից։ Այն օգտագործվում է թե՛ որպես հացի վրա քսուկ և թե՛ որպես սնունդ պատրաստելու համար խոհարարական պարագա։ Բացի այդ՝ կարագն օգտագործվում է նաև որպես պատրաստի սնունդին համային առավել բարձր հատկություններ հաղորդելու համար հավելում։

Կարագ պատրաստելու համար չափազանց կարևոր է կաթի առավել սննդարար, հեշտ անջատվող, յուրահատուկ և որակով օժտված բաղադրամասը՝ կաթնայուղը։ ԱՊՀ երկրներում արտադրվում է մոտ 20 տեսակի կարագ՝ 52-82,5% յուղայնությամբ, 16-35% ջրի 1-2,5-3,0% չոր յուղազուրկ մնացորդային նյութի պարունակությամբ։ Կաթնայուղն օրգանիզմում մարսվում է բարձր՝ 97% գործակցով, իսկ պլազմայի չոր նյութերը՝ 94,1%։ Կաթնայուղի լիարժեքությունը պայմանավորված է նաև նրանում առկա ճարպալուծ՝ A, E, PP, B1, C վիտամիններով, β կարոտինով և կենսաբանական այլ ակտիվ նյութերով։

Կարագների ապրանքագիտական դասակարգումը[խմբագրել]

Գործարանային եղանակով կովի կաթնասերից պատրաստված կարագները, կախված արտադրման տեխնոլոգիաներից, ստորաբաժանվում է հետևյալ տեսակների՝

  • վոլոգոդյան,
    Կարագի վաճառք Լոնդոնի խանութներից մեկում
  • անալի,
  • աղած,
  • սիրողական,
  • բաշկիրական,
  • գյուղացիական,
  • բուտերբրոդային,
  • լրացումներով և համով,
  • հալած։

Վոլոգոդյան կարագ[խմբագրել]

Իրենից ներկայացնում է բարձր ջերմաստիճաններում պաստերիզացված, քաղցր կաթնասերից պատրաստված անարատ սերակարագ։ Ունի ընկույզի համ և հոտ։ Այդ համի և հոտի բացակայության դեպքում կարագը դասվում է անալի քաղցր սերակարագների շարքին։ Վոլոգոդյան կարագը պատկանում է քաղցր կարագներին։

Անալի կարագ[խմբագրել]

Անալի կարագը քաղցր կամ թթու սերակարագ է, որը պատրաստում են պաստերիզացված սերին, կաթնաթթվային բակտերիաների մաքուր կուլտուրաներ ավելացնելու միջոցով կամ առանց դրանց։

Աղած կարագ[խմբագրել]

Քաղցր կամ թթու սերակարագ է, որը պատրաստվում է նույն տեխնոլոգիայով, ինչպիսին անալի կարագի դեպքում, այսինքն. պաստերիզացված սերին ավելացնում են կաթնաթթվային բակտերիաների մաքուր կուլտուրա, սակայն վերջում միայն լրացուցիչ խառնում են կերակրի աղ։

Աղած կարագ

Սիրողական կարագ[խմբագրել]

Պատրաստում են քաղցր, թթու և անալի, ջրի քանակը պետք է լինի 20%-ից ոչ ավելի, իսկ չոր յուղազուրկ մնացորդային նյութը՝ 2%։

Բաշկիրական կարագ[խմբագրել]

Հանդիսանում է անալի, քաղցր, թթվային կարագ, որում յուղը կազմում է 79,5%-ից ոչ պակաս, ջրի քանակը՝ 18%-ից ոչ ավելի, իսկ չոր յուղազուրկ մնացորդը (ՍՈՄՈ)` 2,5-3%: Ունի բնորոշ քաղցր համ:

Գյուղացիական կարագ[խմբագրել]

Քաղցրահամը լինում է աղ դրած կամ անալի, իսկ թթվասերակարագը` միայն անալի։ Յուղի քանակը անալի կարագում պետք է լինի 72,5%, իսկ աղիում՝ 71,5%-ից ոչ պակաս, ջրի քանակը 25%-ից ոչ ավելի, չոր յուղազուրկ մնացորդը՝ 2,5%։

Բուտերբրոդային կարագ[խմբագրել]

Լինում է անալի, քաղցրահամ։ Յուղի քանակը պիտի կազմի 61,5%-իս ոչ պակաս, ջուրը՝ 35%-ից ոչ ավելի, իսկ չոր յուղազուրկ մնացորդը՝3,5%։

Լրացումներով և համով կարագ[խմբագրել]

Լրացումներով և համով կարագներն ունեն լայն տեսականի։ Դրանք կարող են լինել դեսերտ՝ յուղով, դեսերտ՝ շոկոլադով, յարոսլավլի, մեղրով, հատապտուղներով և շոկոլադի։

Կարագի արատները[խմբագրել]

Կարագն ունի նաև արատներ։ Դրանք կարող են լինել անասուններին տված վատ կերից, բնակլիմայական ոչ պատշաճ պայմաններից և այլն։

Կարագի արատներ են հանդիսանում նաև դառը համը, որն առաջանում է կենդանուն դառը խոտով կերակրելու, մետաղահամը՝ տարայի քայքայման հետևանքով և այլն։

Կարագը լայնորեն օգտագործվում է որպես լցոն

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Commons-logo.svg