Լայոշ Պորտիշ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լայոշ Պորտիշ
հունգ.՝ Lajos Portisch
Lajos Portisch grandmaster.jpg
Լայոշ Պորտիշը 2005 թվականին
Պետություն(ներ){{{2}}} Հունգարիա
Ծննդյան ամսաթիվապրիլի 4, 1937(1937-04-04) (82 տարեկան)
ԾննդավայրԶալաեգերսեգ, {{{2}}} Հունգարիա
ԿոչումԳրոսմայստեր (1961)
Միջազգային վարպետ (1958)
Ներկայիս վարկանիշ2467 (սեպտեմբեր, 2019)
ՖԻԴԵ համար700037
365chessLajos_Portisch
Chesstempo համար167240
ICCF համար167240
Մասնակցել էՇախմատային օլիմպիադա 1956, Շախմատային օլիմպիադա 1958, Շախմատային օլիմպիադա 1960, Շախմատային օլիմպիադա 1962, Շախմատային օլիմպիադա 1964, Շախմատային օլիմպիադա 1966, Շախմատային օլիմպիադա 1968, Շախմատային օլիմպիադա 1970, Շախմատային օլիմպիադա 1972, Շախմատային օլիմպիադա 1974, Շախմատային օլիմպիադա 1978, Շախմատային օլիմպիադա 1980, Շախմատային օլիմպիադա 1982, Շախմատային օլիմպիադա 1984, Շախմատային օլիմպիադա 1986, Շախմատային օլիմպիադա 1988, Շախմատային օլիմպիադա 1992 և Շախմատային օլիմպիադա 1994
Lajos Portisch Վիքիպահեստում

Լայոշ Պորտիշ (հունգ.՝ Lajos Portisch, ապրիլի 4, 1937(1937-04-04), Զալաեգերսեգ, Western Transdanubia, Հունգարիա), հունգարացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1961)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շախմատ խաղալ սովորել է 12 տարեկանում՝ այդ տարիքից անընդհատ բարելավելով իր հմտությունները։ 1955 թվականին մասնակցել է Անտվերպենում կայացած պատանիների աշխարհի առաջնությանը և զբաղեցրել 4-րդ տեղը: 1958 թվականին Պորտիշը դարձել է միջազգային վարպետ։

1958-1981 թվականներին 9 անգամ հաղթել է Հունգարիայի առաջնությունում։ 1961 թվականից գրոսմայստեր է։ 1956-2000 թվականներին Հունգարիան ներկայացրել է շախմատի համաշխարհային օլիմպիադաներում[1] և սահմանել է բազմաթիվ ռեկորդներ. օլիմպիադաներին նա մասնակցել է 20 անգամ, խաղացել 260 պարտիա, վաստակել 176½ միավոր։

1978 թվականի օլիմպիադայում Հունգարիայի հավաքականը (1-ին խաղատախտակ՝ Լ. Պորտիշ) աննախադեպ մարզական սխրանք գործեց՝ առաջ անցնելով ԽՍՀՄ հավաքականից և զբաղեցնելով 1-ին տեղը։

Պորտիշը աշխարհի չեմպիոններին հաղթողների Միխայիլ Չիգորինի անվան խորհրդանշական ակումբի անդամ է։ Նա երեք անգամ հաղթել է աշխարհի չեմպիոն Տիգրան Պետրոսյանին (Զագրեբ, 1965, Սանտա Մոնիկա, 1966, Մոսկվա, 1967), և մեկ անգամ՝ աշխարհի չեմպիոն Անատոլի Կարպովին (Թիլբուրգ, 1982)։

Խիստ դիրքային ոճի և տեսական խոր գիտելիքների համար Պորտիշին տվել էին «հունգարական Բոտվիննիկ» մականունը։

Պորտիշը Հունգարիայում 2004 թվականին արժանացել է մարզական ամենաբարձր մրցանակին և դարձել Ազգի մարզիկ[2]։

Հիմնական մարզական արդյունքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թվական Մրցաշար Արդյունք Տեղ
1958 Հունգարիայի 13-րդ առաջնություն 11 18-ից 1
1958 Հունգարիայի 14-րդ առաջնություն 11 17-ից 1-3
1959 Հունգարիայի 15-րդ առաջնություն 13,5 18-ից 1-3
1960 Մադրիդ, փնջային մրցաշար 10,5 15-ից 1-4
1961 Հունգարիայի 16-րդ առաջնություն 13,5 17-ից 1-2
1962 Սարաևո 8 11-ից 1-2
1963 Սարաևո 7 11-ից 1
1963 Հալլե, փնջային մրցաշար 14 19-ից 1
1963 Ամստերդամ 6 9-ից 1
1964 Հունգարիայի 19-րդ առաջնություն 14,5 17-ից 1
1965 Բևերվեյկ 10,5 15-ից 1
1967 Հալլե, փնջային մրցաշար 15,5 19-ից 1
1967 Ամստերդամ 8 11-ից 1
1968 Սկոպիե-Օհրիդ 14,5 19-ից 1
1969 Մոնտե Կառլո 8 11-ից 1-2
1969 Ամստերդամ 11,5 15-ից 1
1969/1970 Հաստինգս 7 9-ից 1
1970/1971 Հաստինգս 6 9-ից 1
1971 Հունգարիայի 27-րդ առաջնություն 11 16-ից 1
1972 Վեյկ ան Զեյ 10,5 15-ից 1
1972 Լաս Պալմաս 12 15-ից 1
1972 Սան Անտոնիո 10,5 15-ից 1-3
1973 Լյուբլյանա-Պորտորոժ 12,5 17-ից 1
1973 Պետրոպոլիս, միջփնջային մրցաշար 11,5 17-ից 2-4
1975 Վեյկ ան Զեյ 10,5 15-ից 1
1975 Միլան 7 11-ից 1
1975 Հունգարիայի 31-րդ առաջնություն 12,5 18-ից 1
1976 Բիլ, միջփնջային մրցաշար 12 19-ից 2-4
1978 Վեյկ ան Զեյ 8 11-ից 1
1978 Թիլբուրգ 7 11-ից 1
1979 Ռիո դե Ժանեյրո, միջփնջային մրցաշար 11,5 17-ից 1-3
1981 Հունգարիայի 37-րդ առաջնություն 1
1982 Տոլուկա, միջփնջային մրցաշար 8,5 13-ից 1-2
1984/85 Ռեջո նել Էմիլիա 7,5 11-ից 1
1985 Պորտորոժ-Լյուբլյանա 7 11-ից 1-3
1986 Սարաևո 7,5 12-ից 1-3

Մրցախաղեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թվական Քաղաք Մրցակից + = Արդյունք
1965 Բլեդ Միխայիլ Տալ (հավակնորդների քառորդ եզրափակիչ մրցախաղ) 1 4 3 2,5:5,5
1968 Պորեչ Բենտ Լարսեն (հավակնորդների քառորդ եզրափակիչ մրցախաղ) 2 3 5 4,5:5,5
1974 Պալմա դե Մալյորկա Տիգրան Պետրոսյան (հավակնորդների քառորդ եզրափակիչ մրցախաղ) 2 3 8 6:7
1975 Միլան Անատոլի Կարպով 0 1 5 2,5:3,5
1977 Ռոտերդամ Բենտ Լարսեն (հավակնորդների քառորդ եզրափակիչ մրցախաղ) 5 2 3 6,5:3,5
1977 Ժնև Բորիս Սպասկի (հավակնորդների կիսաեզրափակիչ մրցախաղ) 2 4 9 6,5:8,5
1980 Խալապա Բորիս Սպասկի (հավակնորդների քառորդ եզրափակիչ մրցախաղ) 1 1 12 7:7
1980 Աբանո Տերմե Ռոբերտ Հյուբներ (հավակնորդների կիսաեզրափակիչ մրցախաղ) 0 2 9 4,5:6,5
1983 Բադ Կիսինգեն Վիկտոր Կորչնոյ (հավակնորդների քառորդ եզրափակիչ մրցախաղ) 1 4 4 3:6
1988 Սենտ Ջոն Ռաֆայել Վահանյան (հավակնորդների 1/8 եզրափակիչ մրցախաղ) 1 0 5 3,5:2,5
1989 Անտվերպեն Յան Թիման (հավակնորդների քառորդ եզրափակիչ մրցախաղ) 1 2 3 2,5:3,5

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Хайтун Й. Гроссмейстер Портиш. Москва : Физкультура и спорт, 1977. 221 с (Выдающиеся шахматисты мира)
  • Шахматы : энциклопедический словарь / гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — С. 312—313. — 624 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-005-3.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]