Յան Թիման

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Յան Թիման
Jan Hendrik Timman
Timman Jan.jpg
2007 թվական
Պետություն(ներ) Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ
Ծննդյան ամսաթիվ դեկտեմբերի 14, 1951(1951-12-14) (65 տարեկան)
Ծննդավայր Ամստերդամ Ամստերդամ
Կոչում Գրոսմայստեր (1974)
Միջազգային վարպետ (1971)
Առավելագույն վարկանիշ 2680 ( 1990 հունվար)
Ներկայիս վարկանիշ 2569 (նոյեմբեր, 2017)
ՖԻԴԵ համար 1000012
365chess Jan_H_Timman
Chesstempo համար 212062
ICCF համար 212062
Jan Timman Վիքիպահեստում

Յան Թիման (հոլ.՝ Jan Hendrik Timman; ծնված դեկտեմբերի 14-ին 1951, Ամստերդամում) , նիդերլանդցի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1974): Նիդեռլանդների իննապատիկ չեմպիոն (1974, 1975, 1976, 1978, 1980, 1981, 1983, 1987 և 1996), արևմտյան ուժեղագույն շախմատիստներից մեկը 1980-ական թվականներին կեսին [1]:

Աշխարհի չեմպիոն հաղթող Միխայիլ Չիգորինի խորհրդանշական ակումբի անդամ (մարտի 3-ից 1978 թվական):

«New In Chess» ( 1984թվականից ) ամսագրի գլխավոր խմբագիր:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վաղ տարիքից Թիմանը հակում ուներ մաթեմատիկայի հանդեպ և շուտով նա կարողացել է հաջողության հասնել շախմատում: Նրա հայրը, մաթեմատիկոս Ռայներ Թիմանը, շախմատի հանդեպ ունեցած հակումը խրախուսում էր , և 12 տարեկան Թիմանը հաղթել է Նիդեռլանդների պատանիների առաջնությանը: Արդեն այդ ժամանակ, Յանը ապացուցեց, որ մասնավորապես ռազմավարական հոտառությամբ և սիրում է վերլուծությունը: 15 տարեկանում (1967) Թիմանը Երուսաղեմում, պատանիների Աշխարհի առաջնությունում գրավեց երրորդ տեղը: Դպրոցն ավարտելուց հետո Թիմանը ընդունվել է Դելֆետսկիի համալսարանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետ, որտեղ աշխատել է նրա պրոֆեսոր հայրը: Բայց, նա հասկացել է, որ մաթեմատիկան իր համար ձանձրալի է, թողել է ուսումը , և նվիրել է իր կյանքը շախմատին:

1971 թվականին լրացրել է միջազգային վարպետի կոչումը, իսկ երեք տարի անց նա դարձել է գրոսմայստեր և Մաքս Էյվեյից հետո Նիդեռլանդներում համարվեց երկրորդ շախմատիստը:

1970-80-ական թվականներից Թիմանը համարվում էր լավագույն գրոսմայստերներից մեկը աշխարհում, ինչպիսիք էին Կարպովը,Կորչնոյը,Սպասկին և այլք:

Նա միակ խաղացողն է աշխարհում,որը հաղթել է մրցաշարի 3 խաղերում՝ (Բուգոյնո, 1978[2]; Բուենոս Այրես, 1980[3]; Մար դել Պլատա, 1982[4]) աշխարհի չեմպիոն (3 ապրիլի 1975 — 9 նոյեմբերի 1985) Անատոլի Կարպովին:

Յան Թիման շարունակում է լինել համաշխարհային էլիտայի անդամ, նույնիսկ Գարրի Կասպարովի «թագադրումից» հետո:

Ամստերդամի մրցաշարերում Թիմանի հիմնական հաղթանակների շարքն է (1973, 1981, 1983), Մար դել Պլատա(1982), Վեյկ ան Զեյի (1985),Լինարես (քաղաք) (1988), Լոնդոն (1973), Ռոտերդամում Աշխարհի գավաթի խաղերի համար (1989): Նա 9 անգամ հաղթել է Նիդեռլանդիայի առաջնությանը, նույնիսկ Մաքս Էյվեյին հաղթել է 8 անգամ:

1993 թվականին ՖԻԴԵ-ում Թիմանը՝ Կարպովի և Շորտի աղմկահարույց «ապահարզանից» հետո, պարտված նախկինում հավակնորդների Շորտի ցիկլում, ստացել է իրավունք խաղալ համաշխարհային տիտղոսի համար Կարպովի դեմ, բայց պարտվել է:

Յան Թիմանը խաղացել է Նիդերլանդների հավաքականում 13-րդ համաշխարհային շախմատային օլիմպիադաներին 1972 թվամանից մինչև 2004-ը: 1976 թվականին նա առաջնորդել է իր ազգային թիմը,և վաստակել են արծաթե մեդալ, հաղթել է մրցաշարը 1-ին խաղատախտակով: XXI դարում Թիմանը շարունակեց ակտիվ մասնակցությունը շախմատի մրցումներում: 2004 թվականին, նա խաղացել է Ռեյկյավիկում և Ամստերդամում, իսկ հաջորդ տարի մասնակցել է Գետեբորգում, իսկ մեկ տարի անց մասնակցել է Շվեդիայի և Լոնդոնի խաղերին:

Իր կարիերայի ընթացքում Յանը անցկացրել է 3448 պարտի, և վաստակել է 62% միավորներ սպիտակ խաղաքարերով , և 51% սև խաղաքարերով: Բոլոր ժամանակներում, Թիմանը տարբերվում է հետաքրքրական, յուրօրինակ խաղաոճով:

Յան Թիմանը նաև հայտնի է որպես շախմատի կոմպոզիտոր, որը ամբողջ կյանքի ընթացքում կազմել է ավելի քան 50 էտյուդներ:

Lավագույն խաղեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Յան Թիման, Շախմատ: Ռազմավարությունը դասերը, «Ռուսաստանի շախմատի տուն» — 264, էջեր 264 — 264 էջ, ISBN 978-5-94693-096-3։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]