Յան Թիման

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յան Թիման
Jan Hendrik Timman
Timman Jan.jpg
2007 թվական
Պետություն(ներ) Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ
Ծննդյան ամսաթիվ դեկտեմբերի 14, 1951(1951-12-14) (66 տարեկան)
Ծննդավայր Ամստերդամ Ամստերդամ
Կոչում Գրոսմայստեր (1974)
Միջազգային վարպետ (1971)
Առավելագույն վարկանիշ 2680 ( 1990 հունվար)
Ներկայիս վարկանիշ 2539 (սեպտեմբեր, 2018)
ՖԻԴԵ համար 1000012
365chess Jan_H_Timman
Chesstempo համար 212062
ICCF համար 212062
Jan Timman Վիքիպահեստում

Յան Թիման (հոլ.՝ Jan Hendrik Timman; ծնված դեկտեմբերի 14-ին 1951, Ամստերդամում) , նիդերլանդցի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1974): Նիդեռլանդների իննապատիկ չեմպիոն (1974, 1975, 1976, 1978, 1980, 1981, 1983, 1987 և 1996), արևմտյան ուժեղագույն շախմատիստներից մեկը 1980-ական թվականներին կեսին [1]:

Աշխարհի չեմպիոն հաղթող Միխայիլ Չիգորինի խորհրդանշական ակումբի անդամ (մարտի 3-ից 1978 թվական):

«New In Chess» ( 1984թվականից ) ամսագրի գլխավոր խմբագիր:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վաղ տարիքից Թիմանը հակում ուներ մաթեմատիկայի հանդեպ և շուտով նա կարողացել է հաջողության հասնել շախմատում: Նրա հայրը, մաթեմատիկոս Ռայներ Թիմանը, շախմատի հանդեպ ունեցած հակումը խրախուսում էր , և 12 տարեկան Թիմանը հաղթել է Նիդեռլանդների պատանիների առաջնությանը: Արդեն այդ ժամանակ, Յանը ապացուցեց, որ մասնավորապես ռազմավարական հոտառությամբ և սիրում է վերլուծությունը: 15 տարեկանում (1967) Թիմանը Երուսաղեմում, պատանիների Աշխարհի առաջնությունում գրավեց երրորդ տեղը: Դպրոցն ավարտելուց հետո Թիմանը ընդունվել է Դելֆետսկիի համալսարանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետ, որտեղ աշխատել է նրա պրոֆեսոր հայրը: Բայց, նա հասկացել է, որ մաթեմատիկան իր համար ձանձրալի է, թողել է ուսումը , և նվիրել է իր կյանքը շախմատին:

1971 թվականին լրացրել է միջազգային վարպետի կոչումը, իսկ երեք տարի անց նա դարձել է գրոսմայստեր և Մաքս Էյվեյից հետո Նիդեռլանդներում համարվեց երկրորդ շախմատիստը:

1970-80-ական թվականներից Թիմանը համարվում էր լավագույն գրոսմայստերներից մեկը աշխարհում, ինչպիսիք էին Կարպովը,Կորչնոյը,Սպասկին և այլք:

Նա միակ խաղացողն է աշխարհում,որը հաղթել է մրցաշարի 3 խաղերում՝ (Բուգոյնո, 1978[2]; Բուենոս Այրես, 1980[3]; Մար դել Պլատա, 1982[4]) աշխարհի չեմպիոն (3 ապրիլի 1975 — 9 նոյեմբերի 1985) Անատոլի Կարպովին:

Յան Թիման շարունակում է լինել համաշխարհային էլիտայի անդամ, նույնիսկ Գարրի Կասպարովի «թագադրումից» հետո:

Ամստերդամի մրցաշարերում Թիմանի հիմնական հաղթանակների շարքն է (1973, 1981, 1983), Մար դել Պլատա(1982), Վեյկ ան Զեյի (1985),Լինարես (քաղաք) (1988), Լոնդոն (1973), Ռոտերդամում Աշխարհի գավաթի խաղերի համար (1989): Նա 9 անգամ հաղթել է Նիդեռլանդիայի առաջնությանը, նույնիսկ Մաքս Էյվեյին հաղթել է 8 անգամ:

1993 թվականին ՖԻԴԵ-ում Թիմանը՝ Կարպովի և Շորտի աղմկահարույց «ապահարզանից» հետո, պարտված նախկինում հավակնորդների Շորտի ցիկլում, ստացել է իրավունք խաղալ համաշխարհային տիտղոսի համար Կարպովի դեմ, բայց պարտվել է:

Յան Թիմանը խաղացել է Նիդերլանդների հավաքականում 13-րդ համաշխարհային շախմատային օլիմպիադաներին 1972 թվամանից մինչև 2004-ը: 1976 թվականին նա առաջնորդել է իր ազգային թիմը,և վաստակել են արծաթե մեդալ, հաղթել է մրցաշարը 1-ին խաղատախտակով: XXI դարում Թիմանը շարունակեց ակտիվ մասնակցությունը շախմատի մրցումներում: 2004 թվականին, նա խաղացել է Ռեյկյավիկում և Ամստերդամում, իսկ հաջորդ տարի մասնակցել է Գետեբորգում, իսկ մեկ տարի անց մասնակցել է Շվեդիայի և Լոնդոնի խաղերին:

Իր կարիերայի ընթացքում Յանը անցկացրել է 3448 պարտի, և վաստակել է 62% միավորներ սպիտակ խաղաքարերով , և 51% սև խաղաքարերով: Բոլոր ժամանակներում, Թիմանը տարբերվում է հետաքրքրական, յուրօրինակ խաղաոճով:

Յան Թիմանը նաև հայտնի է որպես շախմատի կոմպոզիտոր, որը ամբողջ կյանքի ընթացքում կազմել է ավելի քան 50 էտյուդներ:

Lավագույն խաղեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Յան Թիման, Շախմատ: Ռազմավարությունը դասերը, «Ռուսաստանի շախմատի տուն» — 264, էջեր 264 — 264 էջ, ISBN 978-5-94693-096-3։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]