Հունգարիայի ազգային գրադարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հունգարիայի ազգային գրադարան
Országos Széchényi Könyvtár.jpg
Երկիր Flag of the Habsburg Monarchy.svg Հունգարիա
Տեսակ ազգային գրադարան
Հիմնվել է նոյեմբերի 25, 1802
Տեղադրություն Բուդապեշտ
Կոորդինատներ: 47°29′42.000000099991″ հս․ լ. 19°2′21.001200099997″ ավ. ե. / 47.49500000002777256° հս․. լ. 19.03916700002777773° ավ. ե. / 47.49500000002777256; 19.03916700002777773
Այլ տվյալներ
Կայք oszk.hu
National Széchényi Library Վիքիպահեստում

Հունգարիայի ազգային գրադարան (հունգ.՝ Országos Széchényi Könyvtár, OSZK), գրադարան Բուդապեշտում: Հունգարիայի երկու ազգային գրադարաններից մեկն է (երկրորդը՝ Դեբրեցենի համալսարանի գրադարանն է): Գրադարանի կազմում է ընդգրկված Քորվինուսի գրադարանը՝ հունգար թագավոր Մատյաշ Հունյադիի վերածննդի ժամանակաշրջանի գրադարանը:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրադարանը 1802 թվականին հիմնադրել է կոմս Ֆերենց Սեչենը: Նա ճամփորդել է ամբողջ աշխարհում, գնել հունգարական գրքեր, ժողովել դրանք և նվիրաբերել ազգին: 1803 թվականին Պեշտում բացվել է հանրային գրադարան: Հետևելով Սեչենի օրինակին՝ երկրում սկսել են գրադարաններին գրքեր նվիրաբերել:

1808 թվականին Հունգարիայի ազգային ժողովը (Diet) հիմնադրել է Հունգարիայի ազգային թանգարանը՝ հավաքելու Հունգարիայի պատմական, հնագիտական և բնական մասունքները: Թանգարանը միացել է գրադարանին և վերջին 200 տարիների ընթացքում գործել նրա կազմում՝ լինելով Հունգարիայի անցյալի գրավոր, տպագիր և առարկայական մասունքների ազգային պահոց:

1846 թվականին Հունգարիայի ազգային թանգարանը տեղափոխվեց նոր շենք, սակայն միայն 1949 թվականից հետո գրադարանը դարձավ անկախ կառույց իր ներկայիս անվանմամբ: 1985 թվականին գրադարանը տեղափոխվել է Բուդա ամրոց պալատի նոր վայր[1]:

Collections[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հունգարիայի հրատարակչությունների յուրաքանչյուր տպագիր նյութի պատճեն
    • Հունգարիայում հրատարակված ցանկացած հրապարակում
    • հունգարերեն կամ հունգար հեղինակների արտերկրում տպագրված գործեր
    • ոչ գրքային նյութեր (ձայնագրություններ, տեսանյութեր, էլեկտրոնային փաստաթղթեր և այլն)
  • 8 միլիոն նմուշ՝ բաղկացած
    • 2.5 միլիոն գիրք
    • 385000 պարբերական հրատարակություններ (թերթեր և պարբերականներ)
    • 270000 գրավոր և աուդիո երաժշտական փաստաթղթեր
    • 1 միլիոն ձեռագրեր
    • 200000 քարտեզներ, այդ թվում՝ «Tabula Hungariae», որը 2007 թվականին ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕԱշխարհի հիշողություն ծրագրում[2]
    • 320,000 նկարներ և փորագրություններ
    • 3 միլիոն պաստառներ և փոքր տպագրություններ
    • ավելի քան 272000 փաստաթղթերի միկրոֆիլմային պատճեններ
  • Վաղ գրքերի հավաքածու
    • Հունգարիայում տպագրված առաջին գիրքը՝ «Chronica Hungarorum» (Հունգարացիների ժամանակագրություն), որը տպագրվել և հրատարակվել է 1473 թվականին
    • մինչև 1711 թվականի տպագրված աշխատանքների 8600 նմուշ
    • 1814 ինկունաբուլաներ, որոնք թվագրվում են գրատպության 1-ին դար
    • հունգարերեն ամենահին տեքստը. 12-րդ դարի թաղման արարողակարգի քարոզ և աղոթք, առաջին հայտնի արձակ հունգարերեն տեքստը
    • առաջին հայտնի հունգարական բանաստեղծությունը
    • Հունգարական առաջին օրենսգրքի ամենահին գոյություն ունեցող ձեռագիրը (Decretum Sancti Stephani Regis
    • Մատյաշ Հունյադիի գրադարանի Քորվինյան 35 օրենսգրքեր

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. National Széchényi Library
  2. «Tabula Hungariae»։ UNESCO Memory of the World Programme։ 2008-05-16։ Վերցված է 2009-12-15 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]