Չելսի ՖԱ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Չելսի
Chelsea FC.svg
Ամբողջական անուն «Չելսի» Ֆուտբոլային Ակումբ
(անգլ.՝ Chelsea Football Club)
Մականուն(ներ) Ազնվականները (The Aristocrats)
Կապույտները (The Blues)
Թոշակառուները (The Pensioners)
Անվանում Չելսի
Գույներ Կապույտ-ճերմակ
Հիմնադրում մարտի 10, 1905 (1905-03-10) (109 տարեկան)
Երկիր Անգլիա Անգլիա
Քաղաք City of London logo.svg Լոնդոն
Մարզադաշտ «Սթեմֆորդ Բրիջ»
Տարողունակություն 41,837[1]
Տեր Ռուսաստան Ռոման Աբրամովիչ
Նախագահ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Բրյուս Բակ
Մարզիչ Պորտուգալիա Ժոզե Մոուրինյո
Ավագ Անգլիա Ջոն Տերի
Վարկանիշ 3-րդ տեղը ՈՒԵՖԱ-ի վարկանիշային աղյուսակում[2]
Կայք
Լիգա Պրեմիեր Լիգա
2013-14 3րդ
Տան դաշտ
Մրցակցի դաշտ
Երրորդ համազգեստ
Soccerball current event.svg Ներկա մրցաշրջան

«Չելսի» ֆուտբոլային ակումբ (անգլ.՝ Chelsea Football Club; անգլերեն արտասանությունը՝ [ˈtʃɛlsiː]), մասնագիտացված ֆուտբոլային ակումբ է Լոնդոնի արևմուտքից, որը հանդես է գալիս անգլիական Պրեմիեր Լիգայում։ Ակումբը հիմնադրվել է 1905 թ.-ի մարտի 10-ին և իր պատմության մեծ մասը անց է կացրել Անգլիայի բարձրագույն դիվիզիոնում։

Ակումբի առաջին խոշոր հաջողությունը 1954-55 մրցաշրջանն էր, երբ նրանք հաղթեցին իրենց առաջին առաջնությունը։ «Չելսին» հաղթել է մի քանի առաջնություններում 1960-ական և 1970-ականներին, սակայն դրանից հետո խոշոր հաղթանակներ չի ունեցել, մինչև 1997 թ.։ Վերջին տասնամյակը եղել է «Չելսիի» ամենահաջողակ շրջանը նրա պատմության մեջ, որը երբեմն անվանում են Աբրամովիչի դարաշրջան։ Այս տասնամյակում Չելսին հաղթել է Պրեմիեր լիգայի 2005, 2006 և 2010 մրցաշրջանները, և առաջին անգամ հասել Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ, որտեղ սակայն տասնմեկ մետրանոցներով պարտություն են կրել «Մանչեսթեր Յունայթեդ»-ից։ Սակայն դա չխանգարեց ակումբին 2012 թ.-ին հաղթել Չեմպիոնների Լիգան, իսկ 2013 թ.-ին՝ նաև Եվրոպայի Լիգան։

Չնայած իրենց անվանը, ակումբը Լոնդոնի Չելսի թաղամասից չէ, այլ նրան հարևան Ֆուլհեմ թաղամասից։ Ակումբի մարզադաշտն է «Սթեմֆորդ Բրիջը», որը կարող է տեղավորել մինչև 42.000 հանդիսական։

Չելսիի համազգեստի գույներն են՝ արքայական կապույտ վերնաշապիկ ու շորտեր, սպիտակ գուլպաներ։ Այս համադրությունն օգտագործվում է սկսած 1960 թ.-ից։ Ակումբի լոգոն փոփոխվել է մի քանի անգամ, որպեսզի ավելի արդիական լինի, իսկ ընթացիկ լոգոն, որի վրա պատկերված է առյուծ՝ ձեռքը գավազան, ընդունվել է 1950-ականներին։ Ակումբը՝ մարզադաշտ այցելուների միջին թվաքանակով, ունի հինգերորոդ ցուցանիշը անգլիական ֆուտբոլում։[3][4][5]

Պատմություն[խմբագրել]

1rightarrow.png  Տես նաև Չելսիի պատմություն 
Չելսիի առաջին թիմը, 1905թ.-ի սեպտեմբերին

«Չելսին» հիմնադրվել է 1905թ, Մարտի 10-ին , Ծագող Արևի պանդոկում[6] ։ Առաջին տարիներին ակումբն ունեցել է մի քանի փոքր հաջողություններ, և հաղթանակին ամենամոտն են եղել 1915 թ. Գավաթի եզրափակիչում, որտեղ սակայն նրանք պարտություն կրեցին «Շեֆիլդ Յունայթեդ»-ից։ «Չելսի» մեծ համբավ ձեռք բերեց գնելով հայտնի խաղացողներ։[7]

Երբ նախկին «Արսենալի» և Անգլիայի կենտրոնական հարձակվող Թեդ Դրեյքը դարձավ ակումբի մարզիչ՝ 1952-ին, նա փորձեց արդիականացնել ակումբը։ Նա հանեց ակումբի լոգոից Չելսիի թոշակառուների լոգոն, բարելավվեց երիտասարդների ռեժիմը, վերակառուցեց մարզադաշտը և տարավ «Չելսի»-ին դեպի իրենց առաջին խոշոր հաջողությանը՝ 1954-55 Գավաթի խաղարկության չեմպիոնությանը։[8]

1964-65 թ.-ի մրցաշրջանում նրանք մոտ էին հետ-տրիկ անելու և հաղթելու երեք գավաթներ, սակայն հաջողությունն ուղեկցեց միայն Լիգայի խաղարկությունում, պարտվելով մյուս երկուսում[9]։ Հետագայում նրանք հաղթեցին 1970 Գավաթի խաղարկությունը՝ հաղթելով «Լիդս Յունայթեդ»-ին 2-1 հաշվով, իսկ մյուս սեզոնում նրանք հաղթեցին ՈւԵՖԱ-ի Գավաթակիրների Գավաթը։

Չելսիի տեղերը Անգլիայի առաջնությունում, 1905-1906 թ.-ից մինչև 2007-08 թ.

1970-ականների վերջը և 1980-ականների սկիզբն անհանգիստ ժամանակներ էին ակումբի համար, ամբիցիոզ փոփոխությունները խարխլեցին ակումբի ֆինանսական վիճակը, և շատ հայտնի խաղացողներ հեռացան ակումբից[10]։ Հետագայում խնդիրներ են առաջանում երկրպագուների շրջանում խուլիգանական տարրի առկայությամբ։ 1982 թ.-ին ակումբը, մեկ ֆունտ ստերլինգով վաճառվում է Քեն Բեյթսին, սակայն «Սթեմֆորդ Բրիջը» վաճառվել էր մի այլ ընկերությանը, նշանակում էր, որ ակումբը կարող է կորցնել իր մարզադաշտը։ Շուտով ակումբը կարող էր հայտնվել Երրորդ Դիվիզիոնում, սակայն նոր մարզիչ Ջոն Նիլը կարճ ժամանակամիջոցում և չնչին ծախսերով հավաքեց մի նոր, տաղանդավոր թիմ, և 1984 թ. տարավ նրանց Երկրորդ Դիվիզիոնը հաղթելուն։ Ակումբն անմիջապես վերադարձավ Բարձրագույն Առաջնություն, սակայն 1988թ. նորից հայտնվեց Երկրորդ Դիվիզիոնում, որտեղ 1989 թ. դարձյալ հաղթելով, վերադարձավ Բարձրագույն Առաջնություն։[11] Շուտով, մարզադաշտի սեփականատեր բանկի աղքատացումից հետո, ակումբը հետ գնեց մարզադաշտը։

Պրեմիեր Լիգայի ձևավորումից հետո ակումբը լուրջ հաջողությունների չհասավ մինչև 1996 թ., երբ մարզիչ նշանակվեց Եվրոպայի տարվա խաղացող Ռուդ Գուլիտը, ով գնեց մի շարք բարձրակարգ խաղացողների և ակումբը հաղթեց 1997 թ. Գավաթի խաղարկությունը, նորից դառնալով Անգլիայի թոփ-թիմերից մեկը։ Շուտով Ռուդ Գուլիտը փոխարինվեց Ջանլուկա Վիալիով, ով թիմը տարավ դեպի 1998 Գավաթի խաղարկության եզրափակիչ և 1998 թ. ՈւԵՖԱ Գավաթակիրների Գավաթի խաղարկության եզրափակիչ և ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի քառորդ եզրափակիչ 2000 թվականին։ Վիալլին փոխարինվեց մեկ այլ իտալացի մարզիչով՝ Կլաուդիո Ռանիերիով, ով տարավ Չելսիին 2002 թ. Գավաթի եզրափակիչ և 2002-03 Չեմպիոնների Լիգայի խաղարկության որակավորման փուլ։[12]

Չելսիի խաղացողները նշում են իրենց Չենպիոնների Լիգայի առաջին գավաթը:

2003 թվականի Հունիսին, Բեյթսը վաճառեց «Չելսին» ռուսաստանցի միլիարդատեր Ռոման Աբրամովիչին՝ 140 միլլիոն ֆունտ ստերլինգով, ով ծախսեց 100 միլլոն ֆունտ ստերլինգ նոր խաղացողներ գնելու համար, սակայն Ռանիերին չկարողացավ նվաճել նոր մրցանակներ և փոխարինվեց պորտուգալիացի մարզիչ Ժոզե Մոուրինյոյով։ Նրա շնորհիվ «Չելսին» դարձավ հինգերորդ Անգլիական թիմը, երկու անընդմեջ սեզոններում հաղթանակ տոնեց (2004-05, 2005 - 06 սեզոնները), ինչպես նաև Անգլիայի գավաթը (2007) և երկու Լիգայի խաղարկություններ (2005 և 2007)։ Աբրամովիչի հետ տեղի ունեցած կոնֆլիկտի պատճառով 2007-ի Սեպտեմբերին Մոուրինյոն փոխարինվեց Աբրահամ Գրանտով, ով տարավ ակումբը դեպի իրենց առաջին Չեմպիոնների լիգայի եզրափակիչը, որում նրանք պարտվեցին տասնմեկ մետրանոցներով «Մանչեսթեր Յունայթեդին»։ Գրանտը ազատվեց մի քանի օր անց, և փոխարինվեց Լուիս Ֆելիպե Սկոլարիով։

Սկոլարին մնաց ղեկին յոթ ամիս և ազատվեց աշխատանքից ակումբի վատ արդյունքների պատճառով։ Նոր Ռուսաստանի Ֆուտբոլի Ազգային Հավաքականի գլխավոր մարզիչ Գուս Հիդինկը նշանակվեց մարզիչ մինչև 2008-09 թթ. սեզոնի վերջ։ Նա հասցրեց թիմը երկրորդ՝ 2009 թ. Գավաթի եզրափակիչ։ Երկու օր անց նախկին «Միլանի» գլխավոր մարզիչ Կառլո Անչելոտտին հաստատվեց «Չելսիի» նոր մարզիչ, և հենց առաջին տարում թիմը նվաճեց Անգլիայի Գավաթը և Անգլիայի Պրեմիեր Լիգան։ Այդ սեզոնում «Չելսին» դարձավ անգլիական առաջին թիմը, որը խփեց 100 գոլից ավելի մեկ մրցաշրջանում, սկսած 1963 թվականից։[13] Հաջորդ սեզոնի նախօրեին «Չելսիից» հեռացան մի շարք աստղեր։ «Չելսին» սեզոնը սկսեց բավական հաջող, սակայն արդեն միջնամասում սկսեց կրել մի շարք պարտություններ և նույնիսկ մի պահ ընկավ չորրորդ հորիզոնականը։ Սակայն Դրոգբայի մալարիայից ապաքինվելուց և մարզավիճակ ձեռք բերելուց հետո, «Չելսին» տարավ մեծ թվով հաղթանակներ և նաև հաղթեց, «Մանչեթեր Յունայթեդին» 2։1 հաշվով։ «Չելսին» կարողացավ միավորների տարբերությունն առաջին տեղում գտնվող «Մանչեսթեր Յունայթեդից» կրճատել մինչև երեք միավորի։ Սակայն այսպես կոչված «Ոսկե Խաղում», «Չելսին» պարտվեց , «Մանչեսթեր Յունայթեդին» 1։2 հաշվով և կորցրեց չեմպիոն դառնալու հնարավորությունները։ Չելսին նաև հասավ Չեմպիոնների լիգայի 1/4 եզրափակիչ, որտեղ երկու խաղերում էլ պարտվեց, «Մանչեսթեր Յունայթեդին»։ Իսկ սեզոնի վերջին՝ Էվերտոն-Չելսի խաղից եկու ժամ անց, որտեղ Չելսին պարտվեց 1։0 հաշվով, Կարլո Անչելոտին ազատվեց աշխատանքից։ Դրանից հետո մարզչի պաշտոնի գլխավոր թեկնածուն Գուս Հիդինկն էր։ Սակայն արդեն հունիսին լուրեր պտտվեցին այն մասին, որ նոր մարզիչ կարող էր նշանակվել Պորտո ՖԱ-ի 33-ամյա մարզիչ Անդրե Վիլլաշ-Բոաշը, ով այդ մրցաշրջանում հաղթել էր Պորտուգալիայի ֆուտբոլի առաջնությունը, գավաթն ու Եվրոպայի Լիգան։ Նրա համար Պորտոն պահանջում էր 15.000.000 ֆունտ ստերլինգ, որ շուտով վճարեց Ռոման Աբրամովիչը։ Հունիսի 22-ին, աշխատանքից հեռանալուց հետո, Վիլլաշ-Բոաշը նշանակվեց Չելսիի գլխավոր մարզիչ։ Սակայն ակումբի վատ արդյուքների պատճառով՝ 2012 թ.-ի մարտի 4-ին՝ Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն ՖԱ-ից 1։0 պարտվելուց հետո, Անդրե Վիլլաշ-Բոաշը հեռացվեց գլխավոր մարզչի պաշտոնից։ Մինչև մրցաշրջանի ավարտը ակումբի ժամանակավոր ղեկավարությունը հանձնվեց Ռոբերտո Դի Մատեոյին, ով բարելավելով թիմի խաղն ու արդյունքները, հասցրեց Չելսի ՖԱ-ը Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ՝ հաղթելով այդ առաջնության գործող չեմպիոն Բարսելոնային և նվաճեց Անգլիայի Գավաթը՝ հաղթելով եզրափակիչում Լիվերպուլին։[14] Հասնելով Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ Չելսին հաղթեց Բավարիայի Մյունխենին հետխաղային 11 մետրանոցներով՝ 4։3 և դարձավ Չեմպիոնների Լիգան հաղթած առաջին լոնդոնյան ակումբը։ Սակայն արդեն մյուս մրացաշրջանում «Յուվենտուսից» կրած պարտության պատճառով «Չելսի»-ին չկարաողացավ հաղթահարել Չեմպիոնների Լիգայի խմբային փուլը, որի պատճառով էլ 2012 թ.-ի նոյեմբերի 21-ին Ռոբերտո Դի Մատեոն ազատվեց աշխատանքից[15]։ Նրա փոխարեն ակումբ հրավիրվեց իսպանացի Ռաֆայել Բենիտեսը, ում գլխավորությամբ ակումբը հաղթեց Եվրոպայի Լիգան։

Սթեմֆորդ Բրիջ[խմբագրել]

1rightarrow.png  Տես նաև Սթեմֆորդ Բրիջ 
«Չելսին» ընդդեմ «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնի» (1-0), «Սթեմֆորդ Բրիջում», Սեպտեմբերի 23, 1905

Չելսին իր պատմություն մեջ ունեցել է ընդամենը մեկ մարզադաշտ՝ «Սթեմֆորդ Բրիջը», և այն օգտագործվել է սկսած ակումբի հիմնադրումից։ Այն պաշտոնապես բացվել է 1877 թ.-ի ապրիլի 28-ին։ Նրա գոյության առաջին 28 տարիների ընթացքում օգտագործվել է բացառապես «Լոնդոն Աթլետիկս» ակումբի կողմից և միայն աթլետիկայի համար։ 1904 թ. մարզադաշտը գնվեց գործարար Գաս Միրսի և նրա եղբայր Ժոզեֆ Միրսի կողմից, ով արդեն մոտակայքում գնել էր հողատարածք և ցանկանում էր այնտեղ անցկացնել ֆուտբոլային հանդիպումներ։

Մարզադաշտը նախագծված է Միրս ընտանիքի կողմից, իսկ կառուցված՝ ճարտարապետ Արչիբալդ Լեիչի կողմից։ Նրանք առաջարկեցին վարձով տալ դաշտը «Ֆուլհեմ»-ին, բայց ձախողվեցին։ Եվ Միրս ընտանիքը որոշեց հիմնել սեփական ֆուտբոլային ակումբը՝ Չելսին։ Ակումբների մեծ մասի մարզադաշտերը հիմնվել են իրենց ստեղծումից հետո, սակայն Չելսին ստեղծվեց Ստեմֆորդ Բրիջի համար։ Քանի որ Ֆուլհեմ անունով ակումբ գոյություն ուներ, և Կեսինգթոն, Ստեմֆորդ Բրիդջ և Լոնդոն անունները մերժվեցին, ակումբի անվանում ընտրվեց «Չելսին»։

Սկզբնապես Ստեմֆորդ Բրիջը նախատեսված էր տեղավորել մինչև 100,000 հանդիսական։ Վաղ 1930-ական թթ. դաշտի հարավային մասը տանիքապատվեց և սկսեց կոչվել Շեդ Էնդ, որտեղ հավաքվում էին Չելսիի ամենահավատարիմ երկրպաագուները, հատկապես 1960-ական, 70-ական և 80-ական թթ.։

Ուշ 1960-ական և վաղ 70-ական թթ., ակումբի ղեկավարությունը որոշեց արդիականացնել Ստեմֆորդ Բրիդջը, դրանից հետո այն կընդուներ մինչև 50,000 հանդիսական։ Վերանորոգումը սկսեց վաղ 1970-ական թթ. Իսթ Սթենդում, բայց աշխատանքը ձգձգվեց մինչև 1990-ական թթ. կեսերը։ Հյուսիսային, հարավային և արևմտյան հատվածները տեղափոխվեցին դաշտին ավելի մոտ, և այս գործընթացը ավարտին հասցվեց 2001 թ.։

Իսթ-Սթենդը

Երբ «Սթեմֆորդ Բրիջը» Քեն Բեյթսի ժամանակաշրջանում վերանորոգվեց, շատ լրացուցիչ կառույցներ նույնպես ավելացվեցին մարզադաշտին, օրինակ՝ երկու հյուրանոց, ճաշարաններ, Չելսի հանրախանութը, այցելուների համար ստեղծված Չելսի Սպորտի Աշխարհ ցուցահանդեսը։ Այս ամենը կատարվեց ավելի շատ հանդիսական ապահովելու համար, սակայն հաջողության չհասավ և 2003 թ. Չելսին գնվեց Աբրամովիչի կողմից։ Շուտով որոշում ընդունվեց փակել Չելսի Գյուղ բրենդը, և ուշադրություն դարձնել Չելսիին, որպես ֆուտբոլային ակումբ։

Ներկայումս դաշտը պատկանում է «Չելսի Պիտչ Օուներզ» կազմակերպությանը, որի բաժնետերերը Չելսիի երկրպագուներն են։ Կազմակերպությունը ստեղծվել է, որպեսզի դաշտը այլևս չվաճառվի գործարարներին։ Ինչպես նաև, եթե Չելսին տեղափոխվի այլ դաշտ, այն այլևս չի կարողանա օգտագործել Չելսի անվանումը։ Չելսիի մարզանքների դաշտը Կոբհեմ Սրեյն է։ Չելսին այստեղ է հաստատվել 2004 թ., այն բանից հետո, երբ նրանց նախկին մարզումների դաշտը՝ «Հարլինգտոնը» գնվեց «Քուինս Պարկ Ռեյնջերսի» կողմից 2005 թ.։ Նոր դաշտում հարմարանքների ստեղծումը ավարտվեց 2007 թ.։

Ակումբը որոշել է դաշտի տարողությունը մեծացնել մինչև 50,000։ Այն բանի պատճառով, որ դաշտը գտնվում է մեծ մայրուղու վրա, իսկ դիմացը գտնվում են երկու երկաթուղիներ, հանդիսականները կարող են մուտք գործել միայն Ֆուլհեմ փողոցի մուտքով։ Սթեմֆորդ Բրիջն օգտագործվել է այլ սպորտային միջոցառումների համար սկսած 1905 թ.։ Այն ընդունել է Անգլիայի Գավաթի եզրափակիչը 1920-1922 թթ., ինչպես նաև տասը Անգլիայի Գավաթի կիսաեզրափակիչներ (վերջինը 1978 թ.), և երեք Անգլիայի միջազգային հանդիպումներ, վերջինը 1932 թ.։ Իսկ 1905 թ. հոկտեմբերին այն ընդունեց ռեգբիի հանդիպում Օլ Բլաքսի և Միդլի միջև և 1914 թ. բասկետբոլային հանդիպում «Նյու Յորք Հսկաների» և «Չիկագո Ուայթ Սոքսի» միջև հանդիպումը։ Այստեղ նաև անցկացվել է բոքսային հանդիպում աշխարհի թեթևքաշային չեմպիոն Ջիմի Վայլդի և Ջո Կոննի միջև1918, Սթեմֆորդ Բրիջը ընդունել է կրիկետի առաջին միջազգային հանդիպումը, Էսսեքսի և Վեսթ Ինդիսի միջև 1980 թ.։ Այն նաև եղել է տնային մարզադաշտը «Լոնդոն Մոնարխս» ամերիկյան ֆուտբոլի թիմի համար 1997 թ.։[16][16][17][18][19][20][21]

Սթեմֆորդ Բրիջի համայնապատկերը:
Սթեմֆորդ Բրիջի համայնապատկերը:


Սիմվոլները[խմբագրել]

Լոգոն[խմբագրել]

Սկսած ակումբի հիմնադրումից, Չելսին ունեցել է յոթը լոգո։ 1905 թ. Չելսիի լոգոն ընդունվեց Չելսիի թոշակառուի պատկերը, և որի պատճառով ակումբի մականունը մնաց թոշակառուներ մինչև մյուս դարի կեսերը, նույնիսկ այդ անվանումը հայտնվեց հագուստի վրա։ Տեդ Դրեյքի 1952 թ. արդիականացման մաս էր կազմում նոր լոգո ընդունելը։ Եվ ընդուվեց նոր և շատ պարզ լոգո, որի վրա պատկերված էր Չելսի Ֆուտբոլային Ակումբ (Chelsea Football Club-C.F.C.) անվան առաջին տառերը, այն մնաց մեկ տարի։

1953 թ. ընդունվեց նոր լոգո, որի վրա պատկերված էր կապույտ առյուծ, որ նայում էր հետ և բռնում էր գավազան, այն մնաց երեք տասնամյակ։ Այս լոգոն հիմնված էր Չելսիի Մետրոպոլիտենի զինանշանի և Չելսիի ազնվական տերերի զինանշանի վրա։ Պատկերված էր նաև չորս վարդ, որոնք խորհրդանշում էին Անգլիայի, Հյուսիսային Իռլանդիայի, Ուելսի և Շոտլանդիայի ֆուտբոլի հավաքականները։ Այս առաջին լոգոն էր, որ պատկերվեց հագուստի վրա, քանզի այդ ավանդույթն ի հայտ եկավ 1960-ականներին։

1986 թ.արդեն Չելսիի տեր Կեն Բենաթսը դարձյալ փոխեց Չելսիի լոգոն, ավելի արդիական դարձնելու համար։ Այս անգամ առյուծը արդեն ավելի բնական էր երևում, և դեղին էր, այլ ոչ կապույտ։ Այն մնաց 19 տարի, որոշ փոքր փոփոխություններով։ Սակայն երկրպագուները ցանկացան, որպեսզի վերականգնվի հին լոգոն, և 2004 թ. որոշում ընդունվեց դարձյալ փոխել լոգոն։ Նոր լոգոն ընդուվեց 2005-06 սեզոնի նախօրյակին, որի վրայի առյուծը դարձյալ կապույտ էր։[3][22]

Հիմնը[խմբագրել]

1rightarrow.png  Տես նաև Blue is the Colour 

Blue is the Colour երգը (հայերեն՝ Կապույտն է Գույնը) գրվել է 1972 թ.՝ հետագայում դառնալով ակումբի պաշտոնական հիմնը։ Առաջին անգամ կատարվելուց հետո այն գրավեց հինգերորդ տեղը Մեծ Բրիտանիայում։ Հետագայում White is the Colour (հայերեն՝ Սպիտակն է Գույնը) երգը գրվեց և դարձավ կանադական, «Վանկուվեր Ուայտկեպսի» հիմնը։ Այս և «Լիվերպուլի» հիմներն ամենաճանաչվածներն են Անգլիայում:

Թալիսմանը[խմբագրել]

Առյուծ Սթեմֆորդը Մոսկվայում:

Ակումբի պաշտոնական թալիսմանն Առյուծ Սթեմֆորդն է, որն այդպես է կոչվել ի պատիվ Սթեմֆորդ Բրիջի: Այն կրում է այն համազգեստը, որը կրում է թիմը տվյալ սեզոնում: Նրա պարտականությունների մեջ է մտնում երկրպագուներին զվարճացնելը Սթեմֆորդ Բրիջում և հյուրընկալվելիս, ինչես նաև մասնակցությունը ակումբի հաղթանակը տոնելուն:[23][24]: 2005 թ. օգոստոսի 1-ին Չելսիի աշխատակիցները հայտնաբերեցին թալիսմանի՝ առյուծի հագուստի կորուստը։ Ինչպես պարզվեց գողությունը տեղի է ունեցել հուլիսի 23-ին երկու անհայտ անձանց կողմից, որոնց սակայն նկարահանել էր գաղտնի տեսախցիկը։ Շուտով ակումբը հայտարարություն արեց, որտեղ խնդրում էր վերադարձնել հագուստը.

Aquote1.png Մի քանի տարի առաջ տեղի էր ունեցել նմանատիպ գողություն, մենք խնդրել էինք վերադարձնել հագուստը և այն շուտով բերվեց դարպասների մոտ, մենք հույս ունենք, որ հագուստը դարձյալ ետ կվերադարձվի:[25] Aquote2.png

2010 թ. ապրիլի 25-ին Առյուծ Սթեմֆորդը մասնակցեց Լոնդոնյան Մարաթոնին և հավաքեց 10 000 ֆունտ ստերլինգ, որն ուղվեց Օգնել Լոնդոնի Երեխային բարեգործական ֆոնդին։[26]

Համազգեստ[խմբագրել]

Ժամանակաշրջան Համազգեստը Հովանավորը
1968/81 Umbro չի եղել
1981/83 Le Coq Sportif
1983/84 Gulf Air
1984/86 չի եղել
1986/87 Chelsea Collection* Grange Farm
Bai Lin Tea
1987/93 Umbro Commodore
1993/94 Amiga
1994/97 Coors
1997/01 Autoglass
2001/05 Fly Emirates
2005/06 Samsung Mobile
2006/08 Adidas
2008-ից Samsung
* Chelsea Collection, համազգեստի ապրանքային նշանը,
որ պատրաստվել է իտալական Simod ընկերության կողմից։
Հ[27][28]

«Չելսիի» համազգեստը մշտապես եղել է կապույտ, չնայած սկզբնական տարբերակը ավելի բաց էր քան ներկայինս, և ի տարբերություն այսօրվա տաբատները ճերմակ էին, իսկ գուլպաները մուգ կապույտ։ Բաց կապույտի հեղինակն էր այն ժամանակվա ակումբի նախագահ Իրլ Կադոգանը։ Բաց կապույտ վերնաշապիկները կարճատև կյանք ունեցան, և փոխարինվեցին արիստոկրատ կապույտով 1912 թ։ 1960-ական թթ. Չելսիի մարզիչ Տոմի Դոչերտին դարձյալ փոխեց համազգեստը, անցնելով կապույտ տաբատների (որոնք այդպիսին էլ մնացին) և սպիտակ գուլպաների, հուսալով, որ նոր համազգեստն ավելի արդիական և առանձնացնող կլինի, քանի որ ոչ մի ուրիշ թիմ չէր օգտագործում այդպիսի գունային համադրություն; այս համազգեստն առաջին անգամ հայտնվեց խաղացողների վրա 1964-65 թթ.-ի սեզոնում։ Սպիտակ գուլպաները մշտապես պահպանվել են, չհաշված 1985-ից 1992 թթ., երբ նրանք փոխարինվեցին կապույտով։ «Չելսիի» ավանդական երկրորդ համազգեստը ամբողջությամբ դեղին կամ էլ ամբոջությամբ ճերմակ է՝ կապույտ շերտերով։ Առաջին անգամ սև և սպիտակ շերտերով երկրորդ համազգեստը ներկայացվեց 1960-ական թթ., ներշնչված «Ինտերի» համազգեստով, դարձյալ Դոչեստի առաջարկությամբ։ Մեկ այլ հետաքրքիր համադրություն օգտագործվեց 1980-ական թթ., այն ամբողջությամբ կանաչ էր, մի ուրիշը կարմիր և սպիտակ էր, ներկայացված 90-ականներին թթ.։ «Չելսիի» համազգեստը արտադրվում է Adidas-ի կողմից, պայմանագիրը սկսել է գործել 2006 թ. և կգործի մինչև 2011 թ.։ Անցյալում այն արտադրվել է Umbro (1968-81), Le Koq Sportfit (1981-86), «Չելսիի» հավաքածու (1986-87) և դարձյալ Umbro (1987-2006) ֆիրմաների կողմից։ Չելսիի առաջին համազգեստի հովանավորը եղել է Gulf Air-ը, 1983-84 սեզոնում։ Հետագայում՝ հովանավորվել է Grayng Farmzi, Bajn Li Tey-ի և իտալական ընկերություն «Simod»-ի կողմից, մինչև երկարատև պայմանագիրը համակարգիչ արտադրող Kommodor International-ի հետ 1989 թ.։ Հովանավորվել է նաև Kurz-ի կողմից (1995-97), Autoglass-ի (1997-2001), Fly Emirates-ի (2001-05) կողմից։ Ներկայումս «Չելսիի» համազգեստի հովանավորը Samsung-ն է, ով վերցրեց այդ դերակատարությունը Samsung Moblie-ից 2007-08 թթ.։[29]

  • Այլ հովանավորներ։
    • Viagogo — Չելսիի խաղերի տոմսերի վերավաճառման պաշտոնական հովանավորը։[30]
    • EA Sports — ակումբի խաղերի ցուցադրման պաշտոնական հովանավորը։[31].
    • Dolche & Gabbana — ակումբի պաշտոնական դերձակը։[32]
    • Laurent Perrier — այս շամպայն արտադրող ընկերությունը պարտավոր է խմիչքով ապահովել տոնակատարությունները նշելու ժամանակ։[33]
    • 188BET — բուքեմեյկերյան ընկերություն։[34]
    • Thomas Cook Sport — տուրիստական ըներություն[35]
    • Lucozade Sport — պաշտոնական ըմպելիքը։[36]
  • Համազգեստի պատմությունը
1905-1912
1912-1959
1959-60 և 1962-64
1960-62 և 1964-67
1967-68 և 1985-93
Սկսած 1964
  • Հատուկ համազգեստեր
Անգլիայի Գավաթ 1931/32
Անգլիայի Գավաթի Կիսաեզրափակիչ 1967
Անգլիայի Գավաթի Եզրափակիչ1970
  • Դարպասապահի համազգեստերը

Աջակիցները և մրցակիցները[խմբագրել]

«Չելսիի» երկագուները , «Տոտենհեմի» դեմ խաղում, Մարտի 11, 2006 թ.

«Չելսին» ունի հինգերորդ ամենաբարձր միջին այցելուների ցուցանիշը անգլիական ֆուտբոլում և շարունակաբար գրավում է 40,000 երկրպագուների «Սթեմֆորդ Բրիջ», նրանք են հինգերորդ լավագույն աջակցություն ունեցող թիմը Պրեմիեր Լիգայում 2009-10 սեզոնում, միջինը՝ 41,423։ Չելսիի ավանդական երկրպագուները Մեծ Լոնդոնի շրջանից են, և ընդգրկում է աշխատավոր խավը, ինչպես նաև ունևորների խավը։ Կան նաև շատ անգլիական և միջազգային աջակից-ակումբներ։

Չելսին չունի այնպիսի մրցակիցներ ինչիսին Մերսեյսայդյան Դերբին և Հյուսիս-Լոնդոնյան Դերբին, նրանց Արևմտա-Լոնդոնյան Դերբին ընդդեմ «Ֆուլհեմի» կամ, «Քուինս Պարկ Ռեյնջերսի» դեմ այնքան էլ ճանաչված չէր այն բանի պատճառով, որ թիմերը գտնվել են տարբեր դիվիզիոններում և հետապնդել են տարբեր նպատակներ։ 2004 թ. «Չելսիի» երկրպագուների շրջանում անցկացվեց հարցում, ըստ որի նրանք համարում են ակումբի գլխավոր մրցակիցները (հերթականությամբ)՝ «Արսենալ», «Տոտենհեմ» և «Մանչեսթեր Յունայթեդ»։ Նրանց մրցակցությունը, «Տոտենհեմի» հետ առաջացել է 1967 թ. Անգլիայի Գավաթի Եզրափակչից հետո, որն առաջինն էր երկու լոնդոնյան ակումբների միջև։ Գոյություն ունի նաև ուժեղ մրցակցություն «Չելսիի» և «Լիդս Յունայթեդի» միջև, որն առաջացավ 1960-ական և 1970-ական թթ. վիճելի խաղերից հետո, հատկապես 1970 թ. Անգլիայի Գավաթի Եզրափակիչը։ Մրցակացություն կա նաև, «Լիվերպուլի» հետ, հատկապես մի քանի վիճելի խաղերից և ոգի-գոլից (Լուիս Գարսիայի կողմից) հետո, որը «Չելսիին» դուրս թողեց պայքարից Չեմպիոնների Լիգաի 2004-05 սեզոնից։ 1970-ական 1980-ական թթ.հատկապես, «Չելսիի» երկրպագուներն ասոցացվում էին ֆուտբոլային խուլիգանության հետ։[37][38]

Ռեկորդները[խմբագրել]

1rightarrow.png  Տես նաև Չելսիի ռեկորդներ և վիճակագրություն‎ 
«Չելսիի ներկա խաղացողներից, Ֆրենկ Լեմպարդը ամենաշատն է հայտնվել խաղադաշտում և խփել ամենաշատ գոլերը

«Չելսիի» ամենաշատ դաշտում հայտնված խաղացողը, նախկին թիմի ավագ Ռոն Հարիսն է, ով խաղացել է 795 խաղ ակումբի կազմում 1961 և 1980 թթ. միջև։ Իսկ ամենաշատ խաղացած դարպասապահը Պիտեր Բոնետտին է, ով խաղացել է 729 հանդիպում (1959-79)։ 82 անգամ, որպես Անգլիայի Հավաքականի ավագ (80-ը ակումբում), «Ֆրենկ Լեմպարդը՝ «Չելսիի» հավաքականն ամենաշատ գլխավորած խաղացողն է։

Բոբի Թամբլինգը «Չելսիի» բոլոր ժամանակների ամենաշատ գոլ խփած խաղացողն է՝ 202 գոլ 370 խաղում (1959-70)։ Եվս ութ խաղացող խփել են ավելի քան 100 գոլ Չելսիի համար։ Ջորջ Հիլսդոն (1906-12), Ջորջ Միլս (1929-39), Ռոյ Բենտլի (1948-56), Ջիմի Գրիվզ (1957-61), Պիտեր Օսգուդ (1964-74 և 1978-79), Կերի Դիքսոն (1983-92), Ֆրենկ Լեմպարդ (2001-ներկա) և Դիդիե Դրոգբա (2004-ներկա)։ Դիքսոնը 193 գոլով, Տամբլինգից հետո երկրորդն է։ Գրիվզը մեկ սեզոնում ամենաշատ գնդակներն է խփել (43, 1960-61 թթ.)։ Լեմպարդը ներկայումս ակումբի ամենաշատ գոլ խփած խաղացողն է՝ 166-ը։

Պաշտոնապես, Չելսիի ամենաշատ հանդիսականները եղել են Առաջին Դիվիզիոնի հանդիպմանը , «Արսենալի» հետ հոկտեմբերի 12-ին, 1935 թ.՝ 82,905։ Սակայն գրանցվել է նաև 100,000 հանդիսականների թիվ, ընկերական հանդիպման ժամանակ, սովետական «Դինամո Մոսկվայի» դեմ՝ Նոյեմբերի 13, 1945։ Սակայն «Սթեմֆորդ Բրիջի» վերանորոգումից հետո, երբ տեղադրվեցին նստատեղեր, ռեկորդը դժվար փոխվի։ Ներկայումս «Սթեմֆորդ Բրիջը», պաշտոնապես, կարող է ընդունել մինչև 41,841 հանդիսական։[39][40][41]

Չելսին հանրաճանաչ մշակույթում[խմբագրել]

Չելսիի հաղթարշավը Չելսի և Ֆուլհեմ փողոցներով Ոսկե Դուբլից հետո, Մայիս 2010 թ.

1930 թ. «Չելսին» ներկայացվեց ամենահին ֆուտբոլային ֆիլմում՝ «Մեծ խաղը»։ Մի ժամանակ Չելսիի կենտրոնական հարձակվող, Ջեկ Կոկը, ով այն ժամանակ խաղում էր «Միլուոոլի» համար, ֆիլմի աստղն էր և որոշ սցենաներ նկարահանվել են «Սթեմֆորդ Բրիջում», ներառյալ դաշտը և հանդերձարանները։ Նկարահանվեցին նաև «Չելսիի» խաղացողներ Անդրիու Վիլսոնը, Ջեորջ Միլսոնը, և Սեմ Միլինգտոնը։ «Չելսին» նկարահանվել է նաև հնդկական Ջհում Բարաբար Ջհում ֆիլմում։

1933 թ. մի երգ գրվեց՝ այն օրը, երբ «Չելսին» գնաց և հաղթեց գավաթը։[42] .[43]

Blue is the Colour-ը գրվել է 1972 թ. Անգլիայի գավաթի եզրափակչին, ողջ «Չելսիի» թիմը երգեց այն, այդ տարի այն գրավեց հինգերորդ տեղը։[44][45]

Չելսի Կանանց[խմբագրել]

1rightarrow.png  Տես նաև Չելսի Կ. ՖԱ 

Չելսին ունի նաև կանանց թիմ՝ Չելսի Կ.ՖԱ։ Այն ստեղծվել է 2004 թ.։ Նրանց տնային դաշտը Իմպերիալ Ֆիլդսն է, որը նաև , «Թութինգ» և «Միտչամ Յունայթեդի» տնային դաշտն է։ Այն հաղթել է 2003, 2004, 2006, 2007, 2008, 2009 և 2010 թվականների գավաթները, և բարձրացել Առաջին Դիվիզիոն։ 2009-10 թթ., նրանք գրավեցին 3-րդ տեղը Առաջին Դիվիզիոնում, ինչը նրանց մեծագույն նվաճումն է։[46] Ջոն Տերին, Չելսիի տղամարդկանց ակումբի կապիտանը, նաև Չելսի Կ. ՖԱի նախագահն է։[47]

Խաղացողները[խմբագրել]

Ներկա կազմ[խմբագրել]

«Չելսի»-ի առավել շատ օգտագործված մեկնարկային կազմը 2012/13 մրցաշրջանում։
2013 թ.-ի մայիսի 16-ի տվյալներով[48]
N Դիրք Խաղացող
1 Չեխիա ԴՊ Պետր Չեխ (երկրորդ ավագ)
2 Սերբիա ՊՇ Բրանիսլավ Իվանովիչ
3 Բրազիլիա ՊՇ Ֆելիպե Լուիս
4 Իսպանիա ԿՊ Սեսկ Ֆաբրեգաս
5 Ֆրանսիա ՊՇ Կուրտ Զումա
7 Բրազիլիա ԿՊ Ռամիրես
9 Իսպանիա ՀՐ Ֆերնանդո Տորրես
10 Բելգիա ԿՊ Էդեն Ազար
11 Բրազիլիա ԿՊ Օսկար
12 Նիգերիա ԿՊ Ջոն Օբի Միկել
14 Գերմանիա ՀՐ Անդրե Շյուրլե
15 Կոտ դ'Իվուար ՀՐ Դիդիե Դրոգբա
16 Նիդերլանդներ ԿՊ Մարկո Վան Գինկել
17 Եգիպտոս ԿՊ Մոհամեդ Սալահ
N Դիրք Խաղացող
19 Իսպանիա ՀՐ Դիեգո Կոստա
21 Սերբիա ԿՊ Նեմանյա Մատիչ
22 Բրազիլիա ԿՊ Վիլլիան
23 Ավստրալիա ԴՊ Մարկ Շվարցեր
24 Անգլիա ՊՇ Գերի Կեհիլ
26 Անգլիա ՊՇ Ջոն Տերի (Ավագ)
27 Նիդերլանդներ ՊՇ Նեթան Աքե
28 Իսպանիա ՊՇ Սեզար Ասպիլիկուետա
46 Անգլիա ԴՊ Ջեմալ Բլեքմեն
Բելգիա ԴՊ Տիբո Կուրտուա
Իսպանիա ԿՊ Օրիոլ Ռոմեու
Անգլիա ԿՊ Ջոշ Մքիկրեն
Գերմանիա ԿՊ Մարկո Մարին
Նիգերիա ՀՐ Վիկտոր Մոզես

Վարձով տրված խաղացողներ[խմբագրել]

N Դիրք Խաղացող
38 Նիդերլանդներ ՊՇ Պատրիկ վան Աանհոլտ («Վիտես ՖԱ»)
43 Նիդերլանդներ ՊՇ Ջեֆֆրի Բրումա («Համբուրգ») [49]

Գնված և վաճառված խաղացողները 2014-2015 մրցաշրջանում[խմբագրել]

Գնված խաղացողները Fairytale up.png[խմբագրել]

Համար Անուն Ազգություն Դիրք Նախկին ակումբ Գնման տեսակ
3 Fairytale up.png Ֆելիպե Լուիս Բրազիլիա Պաշտպան Ատլետիկո Մադրիդ Տեղափոխում[50]
4 Fairytale up.png Սեսկ Ֆաբրեգաս Իսպանիա Կիսապաշտպան Բարսելոնա Տեղափոխում[51]
15 Fairytale up.png Դիդիե Դրոգբա Կոտ դ'Իվուար Հարձակվող Գալաթասարայ Տեղափոխում[52]
19 Fairytale up.png Դիեգո Կոստա Իսպանիա Հարձակվող Ատլետիկո Մադրիդ Տեղափոխում[53]

Վաճառված խաղացողներ Fairytale down red.png[խմբագրել]

Համար Անուն Ազգություն Դիրք Դեպի Վաճառման տեսակ
3 Fairytale down red.png Էշլի Քոուլ Անգլիա Պաշտպան Ռոմա Ազատ խաղացող[54]
4 Fairytale down red.png Դավիդ Լուիզ Բրազիլիա Պաշտպան ՊԱԺ Ազատ խաղացող[55]
8 Fairytale down red.png Ֆրենկ Լեմպարդ Անգլիա Կիսապաշտպան Նյու-Յորք Սիթի Ազատ խաղացող[56]
19 Fairytale down red.png Դեմբա Բա Ֆրանսիա Հարձակվող Բեշիկթաշ Ազատ խաղացող[57]
29 Fairytale down red.png Սամուել Էտո Կամերուն Հարձակվող Ազատ խաղացող Ազատ խաղացող[58]

Տարվա խաղացող (1967-2014 թթ.)[խմբագրել]

1rightarrow.png  Տես նաև Չելսի ՖԱ-ի ֆուտբոլիստների ցանկ 
Տարի Հաղթող
1967 Անգլիա Պիտեր Բոնետի
1968 Շոտլանդիա Չարլի Քուկ
1969 Անգլիա Դավիդ Վեբ
1970 Անգլիա Ջոհն Հոլլինս
1971 Անգլիա Ջոհն Հոլլինս
1972 Անգլիա Դավիդ Վեբ
1973 Անգլիա Պիտեր Օսգուդ
1974 Անգլիա Գարի Լոկ
1975 Շոտլանդիա Չարլի Քուկ
1976 Անգլիա Ռայ Ուիլկինս
1977 Անգլիա Ռայ Ուիլկինս
1978 Անգլիա Միկի Դրոյ
1979 Անգլիա Տոմի Լանգլեյ
1980 Անգլիա Կլիվ Ուալկեր
1981 Հարավսլավիա Պետար Բորոտա
1982 Անգլիա Մայկ Ֆիլլերի
1983 Ուելս Ջոեյ Ջոնս
1984 Շոտլանդիա Պատ Նեվին
1985 Շոտլանդիա Դավիդ Սպիդի
1986 Ուելս Էդի Նիեդզվիկի
1987 Շոտլանդիա Պատ Նեվին
1988 Անգլիա Տոնի Դորիգո
 
Տարի Հաղթող
1989 Անգլիա Ջրահամ Ռոբերտս
1990 Նիդերլանդներ Կեն Մոնկու
1991 Իռլանդիա Անդի Տաուսենդ
1992 Անգլիա Պաուլ Էլիոտ
1993 Անգլիա Ֆրենկ Սինկլայր
1994 Անգլիա Ստիվ Կլարկ
1995 Նորվեգիա Իռլանդ Ջոհնսոն
1996 Նիդերլանդներ Ռուդ Գուլիտ
1997 Ուելս Մարկ Հյուջս
1998 Անգլիա Դենիս Վայզ
1999 Իտալիա Ջանֆրանկո Զոլա
2000 Անգլիա Դենիս Վայզ
2001 Անգլիա Ջոհն Տերի
2002 Իտալիա Կարլո Կուդիչինի
2003 Իտալիա Ջանֆրանկո Զոլա
2004 Անգլիա Ֆրենկ Լեմպարդ
2005 Անգլիա Ֆրենկ Լեմպարդ
2006 Անգլիա Ջոհն Տերի
2007 Գանա Մայքլ Էսսյեն
2008 Անգլիա Ջո Քոուլ
2009 Անգլիա Ֆրենկ Լեմպարդ
2010 Կոտ դ'Իվուար Դիդիե Դրոգբա
 
Տարի Հաղթող
2011 Չեխիա Պետր Չեխ
2012 Իսպանիա Խուան Մատա
2013 Իսպանիա Խուան Մատա
2014 Բելգիա Էդեն Ազար

Հայտնի մարզիչներ[խմբագրել]

1rightarrow.png  Տես նաև Չելսի ՖԱ-ի մարզիչների ցանկ 

Այս մարզիչները ամենաքիչը մեկ մրցնանակ են շահել, երբ եղել են Չելսիի ղեկին։

Անուն Ժամանակամիջոց Մրցանակ
Անգլիա Տեդ Դրեյք 1952-1961 Առաջին Դիվիզիոն, Քամյունիթի Շիլդ
Շոտլանդիա Տոմի Դոչերտի 1962-1967 Անգլիայի Գավաթ
Անգլիա Դեյվ Սեկտոն 1967-1974 Անգլիայի Գավաթ, ՈւԵՖԱ Հաղթողների Գավաթ
Անգլիա Ջոհն Նիլ 1981-1985 Երկրորդ Դիվիզիոն
Անգլիա Ջոհն Հոլինս 1985-1988 Լրիվ Անդամների Գավաթ
Անգլիա Բոբի Կամպբել 1988-1991 Երկրորդ Դիվիզիոն, Լրիվ Անդամների Գավաթ
Նիդերլանդներ Ռուդ Գուլիտ 1996-1998 Անգլիայի Գավաթ
Իտալիա Գիանլուչա Վիալի 1998-2000 Անգլիայի Գավաթ, Լիգայի Գավաթ, Քամյունիթի Շիլդ, Հաղթողների Գավաթ, ՈւԵՖԱ Սուպեր Գավաթ
Պորտուգալիա Ժոզե Մոուրինյո 2004-2007 2 Պրեմիեր Լիգա, 2 Լիգայի Գավաթ, Անգլիայի Գավաթ, Քամյունիթի Շիլդ
Նիդերլանդներ Գուս Հիդինկ 2009 Անգլիայի Գավաթ
Իտալիա Կառլո Անչելոտտի 2009-2011 Պրեմիեր Լիգա, Անգլիայի Գավաթ, Քամյունիթի Շիլդ
Իտալիա Ռոբերտո Դի Մատեո 2012 Անգլիայի Գավաթ, Չեմպիոնների Լիգա
Իսպանիա Ռաֆաել Բենիտես 2012-ներկա

Մարզչական անձնակազմը[խմբագրել]

Պաշտոն[59] Անձնակազմ
Մարզիչ Պորտուգալիա Ժոզե Մոուրինյո
Առաջին Թիմի Մարզչի Օգնական Անգլիա Սթիվ Հոլլանդ
Առաջին Թիմի Մարզչի Օգնական Անգլիա Էդդի Նյուտոն
Տեխնիկական տնօրեն Նիգերիա Միքայել Էմենալո
Դարպասապահի մարզիչ Ֆրանսիա Քրիստոֆ Լոլիչոն
Առաջին Թիմի Սպորտային Մարզիչ Անգլիա Գլեն Դրիսկոլ
Անձնական Սպորտային Մարզիչ Իտալիա Գիովանի Մաուրի
Առաջին Թիմի Սպորտային Մարզչի Օգնական Անգլիա Քրիս Ջոնս
Երիտասարդական Թիմի Մարզիչ Անգլիա Միկ ՄակԳիվեն
Բժշկական Նախագահ Իսպանիա Դոկտոր Պակո Բիոսկա
Առաջին թիմի բժիշկ Ջիբրալթար Եվա Կարնեիրո
Սպորտային Նախագահ և Երիտասարդության Առաջընթացի Նախագահ Պորտուգալիա Դանիել Սուսա
Երկրորդ Թիմի Մարզիչ Անգլիա Դերմոտ Դրամմի
Երիտասարդական Թիմի Մարզիչ Անգլիա Ադրիան Վիվեշ
Ակադեմիայի Մարզիչ Անգլիա Նեիլ Բաթ
Խաղի Վերլուծող Անգլիա Ջեյմս Մելբուրն

Չելսիի արդյունքները Պրեմիեր Լիգայում[խմբագրել]

Մրցաշրջան Տեղ Միավորներ Խաղեր Հաղթանակ Պարտություն Ոչ-ոքի Խփած գոլեր Բաց թողած գոլեր Տարբերությունը
2011-2012 6 64 38 18 10 10 65 46 +19
2010-2011 2 71 38 21 9 8 69 33 +36
2009-2010 1 86 38 27 5 6 103 32 +71
2008-2009 3 83 38 25 8 5 68 24 +44
2007-2008 2 85 38 25 10 3 65 26 +39
2006-2007 2 83 38 24 11 3 64 24 +40
2005-2006 1 91 38 29 4 5 72 22 +50
2004-2005 1 95 38 29 8 1 72 15 +57
2003-2004 2 79 38 24 7 7 67 30 +37
2002-2003 4 67 38 19 10 9 68 38 +30
2001-2002 6 64 38 17 13 8 66 38 +28
2000-2001 6 61 38 17 10 11 68 45 +23
1999-2000 5 65 38 18 11 9 53 34 +19
1998-1999 3 75 38 20 15 3 57 30 +27
1997-1998 4 63 38 20 3 15 71 43 +28
1996-1997 6 59 38 16 11 11 58 55 +3
1995-1996 11 50 38 12 14 12 46 44 +2
1994-1995 11 54 42 13 15 14 50 55 -5
1993-1994 14 51 42 13 12 17 49 53 -4
1992-1993 11 56 42 14 14 14 51 54 -3

Նվաճումները[խմբագրել]

1rightarrow.png  Տես նաև Չելսիի մրցաշրջաններ 
  • Պաշտոնական կայքի տվյալներով.[60]

Ազգային[խմբագրել]

  • Երկրորդ Դիվիզիոն
    • Ոսկե մեդալակիր Չեմպիոն (2)։ 1983/84, 1988/89 թթ.
    • Արծաթե մեդալակիր Փոխ-չեմպիոն (5)։ 1906/07, 1911/12, 1929/30, 1962/63, 1976/77 թթ.
  • FA Cup.png Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ
    • Ոսկե մեդալակիր Հաղթանակ (7)։1969/70, 1996/97, 1999/00, 2006/07, 2008/09, 2009/10 թթ., 2011/12 թթ.
    • Արծաթե մեդալակիր Եզրափակչի մասնակից (4)։ 1914/15, 1966/67, 1993/94, 2001/02 թթ.
  • CommunityShield.png Քամյունիթի Շիլդ
    • Ոսկե մեդալակիր Հաղթանակ (4)։ 1955, 2000, 2005, 2009 թթ.
    • Արծաթե մեդալակիր Եզրափակչի մասնակից (5)։ 1970, 1997, 2006, 2007, 2010 թթ.

Միջազգային[խմբագրել]

Ակումբի Նախագահները[խմբագրել]

Ակումբի ներկա նախագահ Բրյուս Բակը

Սկսած 1905 թ. ակումբն ունեցել է 10-ը նախագահ։ Ակումբի առաջին նախագահը Կլոդ Կիրբին էր։[62] ով նաև, այդ պաշտոնում ամենաերկարը մնաց — 30 տարի, սկսած 1905 թ. մինչև 1935 թ., սակայն նրա պաշտոնավորման ընթացքում ակումբը ոչ մի մրցանակ չի շահել։ Այլ հայտնի նախագահներ էին Ջո Միրսը, ակումբի նախագահ Ջոզեֆ Միրսի որդին և Բրայան Միրսը՝ Ջոի որդին և Ջոզեֆի թոռը։[63]. Ջո Միրսի 26 տարվա պաշտոնավորման ընթացքում Չելսին հաղթել է 3 մրցանակ։ 1 Առաջին Դիվիզիոնի, 1 Անգլիայի Սուպերգավաթի և 1 Անգլիայի Լիգայի տիտղոսներ։ Իսկ Բրայանի 12 տարվա պաշտոնավորման ընթացքում, ակումբը հաղթել է 1 Անգլիայի Գավաթ և 1 ՈւԵՖԱ Գավաթակիրների Գավաթ։

Ամենա հաջողված նախագահներն էին Կեն Բեյթսը Բրյուս Բակը, յուրաքանչյուրի օրոք ակումբը շահել է 10-ական գավաթ։[64] Բեյթսի 22 տարվա պաշտոնավորման ընթացքում 10 տիտղոս։ 8 ազգային և 2 պաշտոնական։ Բեյթսը նաև թիմի համար կարողացավ պահպանել Սթեմֆորդ Բրիջը։ Ներկայիս նախագահն է Բրյուս Բակը։[65] Նա նախագահ դարձավ 2004 թ., այն բանից հետո, երբ թիմը գնվեց Ռոման Աբրամովիչի կողմից, մինչ այդ նա փաստաբան էր Սիբնյեֆծ կազմակերպությունում, որ պատկանում էր Աբրամովիչին, մինչև վաճառելը Գազպրոմին 2005 թ.։[66] Չելսին ունի նաև ցմահ նախագահ՝ հայտնի դերասան և լորդ Ռիչարդ Ատենբորոն։ Ատենբորոն միացավ ակումբին 1969 թ., նա մնաց որպես ակումբի տնօրեն մինչև 1982 թ., երբ նա դարձավ ակումբի ցմահ փոխ-նախագահ, իսկ 2008 թ. դարձավ ցմահ նախագահ։[67]

Նախագահների ցանկը[խմբագրել]

Տարի Նախագահ
1905—1935 Կլոդ Կիրբի
1935—1936 Չառլզ Պռատ
1936—1940 Չառլզ Կրիսպ
1940—1966 Ջո Միրս
1966—1968 Չառլզ Պռատ կրտսեր
1968—1969 Լեն Ուիտլի
1969—1981 Բռայան Միրս
1981—1982 Չառլզ Կադոգան
1982—2004 Կեն Բեյթս
2004-ից սկսած Բրյուս Բակ

Ակումբի տնօրինությունը[խմբագրել]

Ակումբի սեփականատերը՝ Ռոման Աբրամովիչը
Սեփականատեր Ռուսաստան Ռոման Աբրամովիչ
Նախագահ Անգլիա Բրյուս Բակ
Պատվավոր նախագահ Լորդ Ռիչարդ Ատենբորոու
Գլխավոր գործադիր Անգլիա Ռոն Գուրլեյ
Ֆինանսների նախագահ Անգլիա Կրիս Ալեքսանդր
Նախագահների խորհուրդ Կանադա Էուգեն Տենեբաում
Ակումբի քարտուղար Անգլիա Դավիդ Բարնարդ
Ընկերության քարտուղար Անգլիա Ալան Շոու

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. «Club Info»։ chelseafc.com։ http://www.chelseafc.com/page/ClubInfo/0,,10268,00.html։ Վերցված է 2011 թ. մարտի 13։ 
  2. «UEFA Team Ranking 2013». ՈՒԵՖԱ-յի պաշտոնական կայքէջ. 2012-07-18. http://kassiesa.home.xs4all.nl/bert/uefa/data/method4/trank2013.html։ Վերցված է 2012-07-18. 
  3. 3,0 3,1 «Chelsea centenary crest unveiled». BBC Sport. 12 November 2004. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/c/chelsea/4008257.stm։ Վերցված է 2 January 2007. 
  4. «All Time League Attendance Records»։ http://www.nufc.com/2010-11html/attendance-all-time.html։ Վերցված է 13 September 2010։ 
  5. Kempster, Tony։ «Attendances 2009/10»։ http://www.tonykempster.co.uk/prematt.htm?comp=1։ Վերցված է 22 May 2010։ 
  6. «Team History»։ Chelsea FC։ http://www.chelseafc.com/page/TeamHistory/0,,10268~1800325,00.html։ Վերցված է 11 March 2010։ 
  7. Brian Glanville (10 January 2004). «Little sign of change for Chelsea and their impossible dreams». Times Online. http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article992039.ece։ Վերցված է 15 March 2009. 
  8. Brian Glanville (27 April 2005). «The great Chelsea surrender». Times Online. http://www.timesonline.co.uk/article/0,,762-1586242,00.html։ Վերցված է 29 December 2006. 
  9. Glanvill, Rick (2006)։ Chelsea FC: The Official Biography – The Definitive Story of the First 100 Years։ Headline Book Publishing Ltd, 196։ ISBN 0-7553-1466-2։ 
  10. Glanvill (2006)։ Chelsea FC: The Official Biography, 84–87։ 
  11. Glanvill (2006)։ Chelsea FC: The Official Biography, 143–157։ 
  12. Glanvill (2006)։ Chelsea FC: The Official Biography, 89–90։ 
  13. «Grant sacked as Chelsea manager». BBC Sport. 24 May 2008. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/c/chelsea/7418774.stm։ Վերցված է 24 August 2009. 
  14. [1]
  15. «Դի Մատեոն հեռացված է աշխատանքից». Sports.ru. http://www.sports.ru/football/144861296.html։ Վերցված է 2012-11-21. 
  16. 16,0 16,1 «Stadium History»։ chelseafc.com։ http://www.chelseafc.com/xxchelsea180706/index.html#/page/StadiumHistoryHistory։ Վերցված է 21 January 2007։ 
  17. Glanvill (2006)։ Chelsea FC: The Official Biography, 69–71։ 
  18. Glanvill (2006)։ Chelsea FC: The Official Biography, 91–92։ 
  19. Veysey, Wayne (24 May 2005), QPR take over Chelsea training ground, Evening Standard
  20. «Chelsea plan Bridge redevelopment». BBC Sport. 20 January 2006. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/c/chelsea/4630618.stm։ Վերցված է 1 January 2007. 
  21. «Kenyon confirms Blues will stay at Stamford Bridge». RTÉ Sport. 12 April 2006. http://web.archive.org/web/20071215050229/http://www.rte.ie/sport/2006/0412/stamfordbridge.html?rss։ Վերցված է 1 January 2007. 
  22. Mears, Brian (2002)։ Chelsea: Football Under the Blue Flag։ Mainstream Sport, 42։ ISBN 1-84018-658-5։ 
  23. «Interview with Stamford the Lion (Chelsea FC mascot)»։ scribd.com։ http://www.scribd.com/doc/4445303/Interview-with-Stamford-the-Lion-Chelsea-FC-mascot։ Վերցված է 2010-10-12։ 
  24. «Талисманы АПЛ»։ football.ya1.ru։ http://football.ya1.ru/index.php?newsid=31988։ Վերցված է 2010-10-12։ 
  25. «У «Челси» украли талисман»։ Спорт-Экспресс։ http://news.sport-express.ru/2005-08-02/95598/։ Վերցված է 2010-10-12։ 
  26. «Марафон Льва Стэмфорда»։ chelsea-fc.ru։ http://www.chelsea-fc.ru/news/latest/20100426-1435.html։ Վերցված է 17-7-2010։ 
  27. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Classic_Kits
  28. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Chelsea_Kits_y_Sponsors
  29. Ashling O'Connor (2 May 2005). «Clubs to cash in on mobile advertising». Times Online. http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article387503.ece։ Վերցված է 21 January 2010. 
  30. «Viagogo». chelseafc.com. http://www.chelseafc.com/page/SponsorsAndPartners/0,,10268~1325942,00.html։ Վերցված է 2010-10-12. 
  31. «EA SPORTS». chelseafc.com. http://www.chelseafc.com/page/SponsorsAndPartners/0,,10268~1375627,00.html։ Վերցված է 2010-10-12. 
  32. «Dolce&Gabbana». chelseafc.com. http://www.chelseafc.com/page/SponsorsAndPartners/0,,10268~1325944,00.html։ Վերցված է 2010-10-12. 
  33. «Laurent Perrier». chelseafc.com. http://www.chelseafc.com/page/SponsorsAndPartners/0,,10268~1325933,00.html։ Վերցված է 2010-10-12. 
  34. «188BET». chelseafc.com. http://www.chelseafc.com/page/SponsorsAndPartners/0,,10268~1753733,00.html։ Վերցված է 2010-10-12. 
  35. «Thomas Cook Sport». chelseafc.com. http://www.chelseafc.com/page/SponsorsThomasCook/0,,10268~1446713,00.html։ Վերցված է 2010-10-12. 
  36. «Lucozade Sport». chelseafc.com. http://www.chelseafc.com/page/SponsorsAndPartners/0,,10268~2117430,00.html։ Վերցված է 2010-10-12. 
  37. «Supporters Clubs Map»։ Chelseafc.com։ http://www.chelseafc.com/page/SupporterClubsMap/0,,10268,00.html։ Վերցված է 21 February 2011։ 
  38. «Football Rivalries: The Complete Results»։ Planetfootball.com։ http://www.thefootballnetwork.net/main/s120/st44186.htm։ Վերցված է 2 January 2007։ 
  39. «Cup Winners' Cup Trivia»։ RSSSF։ http://www.rsssf.com/miscellaneous/cwc.html#rec։ Վերցված է 21 January 2007։ 
  40. «Chelsea 3–2 Birmingham». BBC Sport. 12 August 2007. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/6931067.stm։ Վերցված է 9 October 2007. 
  41. «Chelsea 0–1 Liverpool». BBC Sport. 26 October 2008. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/7674108.stm։ Վերցված է 26 October 2008. 
  42. Steve Hawkes (10 May 2004). «Football firms hit the film circuit». BBC Sport. http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/film/3687227.stm։ Վերցված է 25 January 2007. 
  43. «Chelsea teams up with Yash Raj Films». DNA India. 25 September 2006. http://www.dnaindia.com/report.asp?NewsID=1055099։ Վերցված է 1 January 2007. 
  44. «Blue Is The Colour»։ Chart Stats։ Արխիվացված օրիգինալից 7 May 2012-ին։ http://www.webcitation.org/67UZOgfnn։ Վերցված է 21 January 2007։ 
  45. «Caps' 'Proclaim' season opener»։ Vancouver Courier։ Արխիվացված օրիգինալից 3 January 2008-ին։ http://web.archive.org/web/20080103163706/http://www.vancourier.com/issues02/045202/sports.html։ Վերցված է 21 January 2007։ 
  46. «Eight teams successful in Women's Super League bid». London: fcbusiness.co.uk. 2010-03-24. http://www.fcbusiness.co.uk/news/article/newsitem=195/title=eight+teams+successful+in+women%26%23039%3Bs+super+league+bid։ Վերցված է 2011-02-20. 
  47. Leighton, Tony (2009-10-18). «John Terry digs deep to rescue Chelsea Ladies after funding cuts». London: The Guardian. http://www.guardian.co.uk/football/2009/oct/18/john-terry-chelsea-womens-football։ Վերցված է 2011-02-20. 
  48. «First Team Squad List». «Չելսի» ՖԱ-ի պաշտոնական կայքէջ. 2012-01-17. http://www.chelseafc.com/page/PlayerHome/0,,10268,00.html։ Վերցված է 2012-01-17. 
  49. «Bruma loan to Hamburg» (անգլերեն)։ chelseafc.com։ http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0,,10268~2384576,00.html։ Վերցված է հունիսի 30, 2011։ 
  50. «Error: no |title= specified when using {{Cite web}}»։ 
  51. «Էդեն Ազարը հաստատում է տեղափոխումը Չելսի» (իսպաներեն)։ as.com։ http://www.as.com/futbol/articulo/eden-hazard-confirma-marcha-chelsea/20120528dasdasftb_56/Tes։ Վերցված է մայիսի 28, 2012։ 
  52. «Error: no |title= specified when using {{Cite web}}» (անգլերեն)։ chelseafc.com։ http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0,,10268~2752630,00.html։ Վերցված է ապրլիլի 28, 2012։ 
  53. «Error: no |title= specified when using {{Cite web}}»։ 
  54. «Դրոգբա Դիդիե» (անգլերեն)։ chelseafc.com։ http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0,,10268~2785617,00.html։ Վերցված է մայիսի 22, 2012։ 
  55. «Ժոզե Բոսինգվա» (անգլերեն)։ chelseafc.com։ http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0,,10268~2827314,00.html։ Վերցված է հունիսի 30, 2012։ 
  56. «Բարով մնաս Կալու» (անգլերեն)։ chelseafc.com։ http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0,,10268~2827308,00.html։ Վերցված է հունիսի 30, 2012։ 
  57. «Բարով մնաս Կալու» (անգլերեն)։ chelseafc.com։ http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0,,10268~2827308,00.html։ Վերցված է հունիսի 30, 2012։ 
  58. «Բարով մնաս Կալու» (անգլերեն)։ chelseafc.com։ http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0,,10268~2827308,00.html։ Վերցված է հունիսի 30, 2012։ 
  59. Chelsea Management Chelsea FC
  60. «Trophy Cabinet»։ chelseafc.com։ http://www.chelseafc.com/page/HistoryTrophiesIndex/0,,10268,00.html։ Վերցված է 2010-10-12։ 
  61. «Trophy Cabinet»։ chelseafc.com։ http://www.chelseafc.com/xxchelsea180706/index.html#/page/TrophyCabinet։ Վերցված է 25 January 2007։ 
  62. «New York Blues - Blue News»։ freewebs.com։ http://www.freewebs.com/newyorkblues/bluenews.htm։ Վերցված է 2010-10-12։ 
  63. «Former chairman Brian Mears dies»։ chelseafc.com։ http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0,,10268~1739650,00.html։ Վերցված է 2010-10-12։ 
  64. «Bates leaves Chelsea»։ bbc.co.uk։ http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/c/chelsea/3526961.stm։ Վերցված է 2010-10-12։ 
  65. «A day in the life of...Bruce Buck»։ indipendent.co.uk։ http://www.independent.co.uk/news/people/profiles/a-day-in-the-life-ofbruce-buck-524893.html։ Վերցված է 2010-10-12։ 
  66. «£7.4bn sale of stake in Sibneft doubles Abramovich wealth»։ independent.co.uk։ http://www.independent.co.uk/news/business/news/16374bn-sale-of-stake-in-sibneft-doubles-abramovich-wealth-508839.html։ Վերցված է 2010-10-12։ 
  67. «Life president Attenborough»։ chelseafc.com։ http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0,,10268~1472484,00.html։ Վերցված է 2010-10-12։ 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Commons-logo.svg