Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Վեստ Բրոմվիչ
West Bromwich Albion.svg.png
Ամբողջական անուն West Bromwich Albion A.F.C.
Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն Ֆուտբոլային Ակումբ
Մականուն(ներ) Վեստ Բրոմ
Ալբիոն
Անվանում Վեստ Բրոմվիչ
Գույներ Կապույտ-ճերմակ
Հիմնադրում 1878 թ.;132 տարի առաջ
Մարզադաշտ Հոթորնս, Վեստ Բրոմվիչ
Տարողունակություն 20 532
Նախագահ Անգլիա Ջերիմի Պիս
Մարզիչ Շոտլանդիա Սթիվ Կլարկ
Կայք
Լիգա Ֆուտբոլային լիգայի առաջնություն
2010-11 11-րդ
Տան դաշտ
Մրցակցի դաշտ
Երրորդ համազգեստ

Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն (անգլ.՝ West Bromwich Albion Football Club; անգլիական արտասանություն։ [wɛst ˈbrɒmɨdʒ]), անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ, որը հանդես է գալիս Պրեմիեր լիգայում։ Հիմնադրվել է Վեստ Բրոմվիչ քաղաքում։

«Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնը» ֆուտբոլային լիգայի հիմնադիր անդամներից մեկն էր 1888 թ.-ին և իր գոյության մեծ մասը անց է կացրել անգլիական ֆուտբոլի բարձրագույն դիվիզիոնում։ Թիմը եղել է Անգլիայի չեմպիոն մեկ անգամ (1919-20), բայց ունեցել է ավելի շատ հաջողություններ գավաթի խաղարկությունում՝ հինգ հաղթանակ։ Առաջին հաղթանակը եկել է 1888 թ.-ին, իսկ վերջինը 1968 թ.-ին, որը առայժմ նրանց վերջին խոշոր տիտղոսն է։ «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնը» նաև արժանացել է ֆուտբոլային լիգայի գավաթին 1966 թվականին։

Թիմի հիմնական մրցակիցները Միդլենսից ակումբներն են։ Ավանդական մրցակից է համարվում «Աստոն Վիլլան», սակայն վերջին շրջանում նրանց հիմնական մրցակիցը համարվում է «Վուլվերհեմպտոն Ուոնդերերսը»։ Նրանց մրցակցությունը կոչվում է Black Country derby։

Պատմություն[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնի պատմություն
«Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնի» թիմը 1888 թվականին:

Ակումբը հիմնադրվել է 1878 թվականին Salter’s Spring Works-ի աշխատակիցների կողմից որպես «Վեստ Բրոմվիչ Ստոլերս»։[1] Միայն երկու տարի անց, 1880 թվականին, ակումբը ստացավ ներկայից անվանումը՝ «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն», չնայած երկրպագուները հաճախ այն կրճատում են մինչև «ՎԲԱ»։ Հինգ տարի անց, 1885 թվականին, թիմը ստացավ պրոֆեսիոնալ կարգավիճակ[2], իսկ 1888 թվականին դարձավ Անգլիայի ֆուտբոլային լիգայի հիմնադիր ակումբներից մեկը։[3] Նույն տարում «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնը» նվաճեց իր առաջին տիտղոսը՝ Անգլիայի գավաթը։[4] 1892 թվականին թիմին հաճողվեց կրկնել հաջողությունը և նվաճել երկրորդ գավաթը։ Թիմին հաջողվեց նաև սահմանել մինչև այժմ չգերազանցված ռեկորդ՝ հաղթելով առաջնության շրջանակներում «Դարվեն» ակումբին տասներկու գնդակի տարբերությամբ (12-0)։

1900 թ.-ի սկզբից «Վեստ Բրոմվիչը» անց է կացնում իր ընային հանդիպումները «Հոթորնս» ստադիոնում։ «Ալբիոնը» բավականին երկար ժամանակ էր հանդես գալիս անգլիական առաջնության բարձրագույն դիվիզիոնոմ, բայց միայն մեկ անգամ դարձավ Անգլիայի չեմպիոն՝ 1919-20 մրցաշրջանում։ դառնալով չեմպիոն առաջին և դեռևս վերջին անգամ, թիմը սահմանեց միավորների և խփած գնդակների ռեկորդ մրցաշրջանի ընթացքում։[5] 1920 թ.-ին «Վեստ Բրոմվիչին» առաջին անգամ հաջողվեց հաղթել Անգլիայի սուպերգավափը։ 1925 թ.-ին ակումբը զբաղեցրեց երկրորդ տեղը մրցաշարային աղուսյակում, բայց արդեն հաջորդ մրցաշրջանում լքեց բարձրագույն դիվիզիոնը։[6] 1930-31 մրցաշրջանում «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնը» ձևակերպեց յուրորինակ դուբլ՝ վերադառնալով բարձրագույն դիվիզիոն և նվաճելով երկրի գավաթը։[7] Իր պատմության մեջ լավագույն կազմը «Վեստ Բրոմվիչին» հաջողվեց հավաքել 50-ական թվականներին։ 1953-54 մրցաշրջանում թիմը նվաճեց արծաթե մեդալներ առաջնությունում և հաղթեց իր չորրորդ Անգլիայի գավաթը։ 1966 թ.-ին թիմը նվաճեց իր համար նոր գավաթ՝ հաղթելով լիգայի գավաթը։ Հերթական հաջողությանը թիմը հասավ 1968 թ.-ին, երբ թիմին հաջողվեց նվաճել հինգերորդ ազգային գավաթը։ 1980-ական թվականների սկզբից նվաճումները ավելի քիչ դարձան և թիմի մոտ սկսվեց անկում, իսկ 1986-ից մինչև 2002 թվականներին «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնը» ընդհանրապես չի մասնակցել անգլիական առաջնության բարձրագույն դիվիզիոնին։

2002 թ.-ին,հիմնականում անգլիացի մարզիչ Հարի Մեգսոնի շնորհիվ թիմը վեարդարձավ բարձրագույն դիվիզիոն։ Այնուհանդերձ «Վեստ Բրոմվիչին» չհաջողվեց հաստատվել Պրեմիեր լիգայում և նա դուրս թռավ, բայց կրկին վերադարձավ հաջորդ մրցաշրջանում։2004-05 մրցաշրջանում «Վեստ Բրոմվիչը», իր նախկին խաղացող Բրայան Ռոբսոնի գլխավորությամբ կարողացավ պհպանել իր տեղը բարձարագույն դիվիզիոնում՝ լինելով առաջնութոյան առաջին հատվածում վերջին տեղում։ Հաջորդ տարի «Վեստ Բրոմվիչը» լքեց Պրեմիեր լիգան։ 2006 թ.-ին գլխավոր մարզիչ նշանակվեց Թոնի Մոուրբեյը, ով երկրորդ փորձից կարողացավ հաղթել երկրորդ դիվիզիոնում և հասցնել թիմը մինչև գավաթի կիսաեզրափակչի։ 2009-10 մրցաշրջանում «Վեստ Բրոմվիչը» նորից անցկացրեց Չեմպիոնշիպում, բայց այն անցավ հաջող (ակումբը գրավեց 2-րդ տեղը) և հաջորդ տարի «Վեստ Բրոմվիչը» իրավունք ստացավ մասնակցել Պրեմիեր լիգային։

Լոգո[խմբագրել]

Ալբիոնի հիմնական լոգոն առաջացել է 1880-ականներին, երբ ակումբի քարուղար Թոմ Սմիթը առաջարկեց, որ Երգող կեռնեխը նստած դարպասաձողի վրա ընդունվի որպես լոգո։[8] Այդ ժամանակներից լոգոյի վրա միշտ եղել է կերնեխ, հաճախ կապույտ և սպիտակ գծերով ֆոնի վրա։

Լոգոն տարիների ընթացքում բազմաթիվ անգամ փոխվել է, ինչը նշանակում է, որ ակումբը չի կարողացել գրանցել այն որպես ապրանքանիշ։ Դրա արդյունքում լոգոն փոխվեց 2006 թվականին, նոր լոգոն տվեց «Ալբիոնին» իրավական պաշտպանություն, որը նրանք փնտրում էին։[9]

Ակումբի հիմնկանան լոգոն պետք է տարբերել այն լոգոյից, որը հայտնվում էր թիմի մարզաշապիկի վրա։ Ակումբի պատմության մեծ մասի ընթացքում լոգոն չի օգտագործվել։[10] Վեստ Բրոմվիչ քաղաքի զինանշանը խաղացողները կրում էին իրենց մարզաշապիկին 1931, 1935 և 1954 գավաթի եզրափակիչների ժամանակ։ Քաղաքի լատիներեն կարգախոսը, "Labor omnia vincit", որը թարգմանվում է "աշխատանքը հաղթում է ամենի ինչ" կամ "աշխատանքը նվաճում է ամենի ինչ"։

Ստադիոն[խմբագրել]

«Հոթորնսը»՝ «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնի» ստադիոնը:

Ակումբը իր պատմության առաջին յոթ տարիների ընթացքում ունեցել է չորս ստադիոն։ Առաջինը կոչվում էր «Կուպերս Հիլլ», որտեղ թիմը խաղացել է 1878-1879 թվականներին։ 1879-ից մինչև 1881 թվականը թիմը խաղացել է «Դարտմութ Պարկում»։[11] 1881–82 սեզոնի ընթացքում նրանք խաղացել են «Բանս Ֆիլդում»։[12] 1882-1885 թվականներին «Ալբիոնը» վարձակալեց «Ֆոր Ակրես» ստադիոնը, բայց շուտով լքեց նաև այս ստադիոնը։ 1885-ից մինչև 1900 թվականը Ալբիոնը խաղում էր «Ստոնի Լեյնում», այս մարզադաշտում թիմը անցկացրեց իր պատմության ամենահաջող ժամանակը, քանի որ նվաճեց երկու գավաթ և երեք անգամ դարձավ երկրի փոպչեմպիոն։

1900 թվականին, երբ «Ստոնի Լեյնի» վարձակալման ժամկետն ավարտվեց և ակումբը տեղափոխվեց ավելի մեծ ստադիոն, որը գտնվում էր Հանդսվորթ քաղաքի մոտ։ Նոր ստադիոնը կոչվեց «Հոթորնս»։[13] «Ալբիոնը» ոչ-ոքի խաղաց «Դերբի Քաունթիի» դեմ, նոր ստադիոնում անցկացված առաջին խաղում, 1900 թվականի սեպտեմբերին։[14] Հաճախելիություն ռեկորդը գրանցվել է 1937 թ.-ին, երբ 64,815 հանդիսատես ներկա էին ստադիոնում, երբ Ալբիոնը 3–1 հաշվով հաղթեց «Արսենալին» գավաթի 1/4 եզրափակչում։[15] Ներկայումս այն տեղավորում է 26,272 հանդիսատես, չորս տրիբունաները հայտնի են որպես the Birmingham Road End, Smethwick End, East Stand և West Stand։[16] Գտնվելով 551 ֆուտ (168 մետր) բարձրության վրա, «Հոթորնսը» Պրեմիեր Լիգայի և Ֆուտբոլային լիգայի 92 ստադիոնների շարքում ամենաբարձրն է։[17]

Մրցակցություն[խմբագրել]

Պատմականորեն Ալբիոնի հիմնական մրցակիցը «Աստոն Վիլլան» էր Բիրմինգհեմ քաղաքից։ Երկու թիմերը վիճարկել էին երեք Անգլիայի գավաթներ 1887 և 1895 թվականների միջև (Վիլլան հաղթել է երկուսը, Ալբիոնը մեկը)։ Այնուամենայնիվ, ավելի հաճախ Ալբիոնի ֆանատները իրենց հիմնական մրցակիցը համարում են «Վուլվերհեմպտոն Ուոնդերերսին»։ Հիմնականում այն պատճառով, որ 1989 և 2002 թվականների միջև Ալբիոնը և Վիլլան երբեք չեն գտնվել միևնույն դիվիզիոնում։

Ալբիոնը և Վուլվսը հանդիպել են Բլեք Քաունթրիի դերբիի (անգլ.՝ Black Country derby) շրջանակներում ավելի քան 150 անգամ։ Մրցակցությունը հայտնի դարձավ, երբ երկու թիմերը պայքարում էին լիգայի տիտղոսի համար 1953-54 սեզոնում։ 2004 թ.-ին Planetfootball.com կայքի հարցումը հաստատեց, որ Ալբիոնի և Վուլվսի երկրպագուները համարում էին միմյանց հիմնական մրցակիցներ։ Ավելի քիչ կարևորվում է նաև «Բիրմինգհեմ Սիթիի» հետ մրցակցությունը, որի հետ Ալբիոնը հանդիպել է Անգլիայի գավաթի եզրափակչում 1931-ին և կիսաեզրափակչում՝ 1968-ին։[18][19] «Ուոլսոլի» հետ նույնպես կար որոշակի մրցակցություն, սակայն այս թիմը հիմնականում խաղում էր ավելի ցածր դիվիզիոններում քան Ալբիոնը։ Վերջին ժամանակներում որոշակի մրցակցություն է առաջացել նաև «Ստոկ Սիթիի» հետ։ Ամենամեծ խուլիգանական խմբավորումը, որը կապում էր իրեն Ալբիոնի հետ, կոչվում է «5-րդ սեկցիա»։[20]

Ներկա կազմ[խմբագրել]

N Դիրք Խաղացող
3 Շվեդիա ՊՇ Յոնաս Օլսոն
6 Անգլիա ՊՇ Լայամ Ռիջուել
7 Շոտլանդիա ԿՊ Ջեյմս Մորիսոն
9 Իռլանդիա ՀՐ Շեյն Լոնգ
11 Հյուսիսային Իռլանդիա ԿՊ Քրիս Բրունտ
12 Բրազիլիա ՊՇ Սթիվ Ռեյդ
14 Անգլիա ԿՊ Ջերոմ Թոմաս
15 Ավստրալիա ՀՐ Քրիս Վուդ
16 Շոտլանդիա ԿՊ Սքոթ Ալլան
17 Շոտլանդիա ԿՊ Գրեհեմ Դորանս
18 Չիլի ՊՇ Գոնսալո Խարա
21 Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն ԿՊ Յուսուֆ Մուլումբու
N Դիրք Խաղացող
22 Հունգարիա ԿՊ Զոլտոն Գերա
23 Հյուսիսային Իռլանդիա ՊՇ Գարեթ ՄակԱուլի
22 Նիգերիա ՀՐ Պիտեր Օդեմվինգե
25 Անգլիա ԴՊ Կրեիգ Դոուսոն
26 Անգլիա ՊՇ Ջեյմս Հերսթ
27 Անգլիա ԿՊ Սեմ Մանտոմ
28 Անգլիա ՊՇ Բիլլի Ջոնս
29 Անգլիա ԿՊ Ջորջ Թորն
30 Ռումինիա ՊՇ Գաբրիել Տամաշ
31 Իռլանդիա ՀՐ Սայմոն Կոքս
32 ՀՐ Մարկ-Անտոնի Ֆորչուն

Հայտնի ֆուտբոլիստներ[խմբագրել]

Ակումբի 125-ամյակի տոնակատարության շրջանակներում, 2004 թվականին, «Վեստ Բրոմվիչի» պաշտոնոկան կայքը և Express & Star թերթը անցկացրեցին հարցում՝ պարզելու թիմի պատմության բոլոր ժամանակների լավագույն խաղացողներին։ Արդյունքում կազմվեց 16 հոգուց կազմված թիմ, բոլոր ընտրված խաղացողները պատկերված են «Հոթորնսում» գտնվող հիշատակի որմնանկարի վրա։ Այդ տասնվեց խաղացողներից տասնչորսը անգլիացիներ էին։ Նրանցից տասնհինգ, այդ թվում Սիրիլ Ռեջիսը Անգլիայի հավաքականի խաղացողներ էին։[21]

Ջեֆֆ Աստլի դարպասները «Հոթորնսում»:
Անուն Ազգ. Տարի Խաղ Գոլ Ամպլուա
Բիլլի Բասսետտ {{{2}}} 1886–99 311 77 Հարձակվող
Ջես Պենինգտոն {{{2}}} 1903–22 496 0 Պաշտպան
Ուիլլիամ Ռիչարդսոն {{{2}}} 1929–45 354 228 Հարձակվող
Ռեյ Բարլոու {{{2}}} 1944–60 482 48 Վինգեր
Ռոննի Ալլեն {{{2}}} 1950–61 458 234 Հարձակվող
Դոն Հոու {{{2}}} 1952–64 379 19 Պաշտպան
Թոնի Բրաուն {{{2}}} 1963–81 720 279 Հարձակվող
Ջեֆֆ Աստլ {{{2}}} 1964–74 361 174 Հարձակվող
Ջոն Օսբորն {{{2}}} 1967–72
1973–78
312 0 Դարպասապահ
Ջոն Ուայլ {{{2}}} 1970–83 619 29 Պաշտպան
Վիլլի Ջոնստոն {{{2}}} 1972–79 261 28 Հարձակվող
Բրայան Ռոբսոն {{{2}}} 1974–81 249 46 Կիսապաշտպան
Դերեկ Ստետհեմ {{{2}}} 1976–87 373 11 Պաշտպան
Լորի Կանինգեմ {{{2}}} 1977–79 114 30 Վինգեր
Սիրիլ Ռեջիս {{{2}}} 1977–84 302 112 Հարձակվող
Ռասսել Հոլտ {{{2}}} 2001–07 213 0 Դարպասապահ

Այլ նշանակալի մրցանակներից, որոնք տրվել են Ալբիոնի խաղացողներին, ներառում է ՊՖԱ-ի լավագույն երիտասարդ ֆուտբոլիստի մրցանակը, որը տրվել է Սիրիլ Ռեջիսին 1979 թվականին։[22] 1998-ին, Բիլլի Բասսետը և Բրայան Ռոբսոնը ընդգրկվեցին Ֆուտբոլային Լիգայի 100 լեգենդների շարքում, Արթուր Ռոուլիի, Ջեոֆֆ Հերստի և Ջոննի Ջայլսի հետ միասին։[23]

Մարզիչներ[խմբագրել]

Անուն Ազգ. Տարի P W D L Նվաճումներ
Լուիս Ֆորդ {{{2}}} 1890–92 58 18 10 30 Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի հաղթող 1892
Էդուարդ Սթիվենեսոն {{{2}}} 1894–95 36 14 5 17 Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի ֆինալիստ 1895
Ֆրենկ Հեվեն {{{2}}} 1896–02 214 86 45 83 Երկրորդ դիվիզիոնի չեմպիոններ 1901-02
Ֆրեդ Էվերիս {{{2}}} 1902–48 1520 656 331 533 Երկրորդ դիվիզիոնի չեմպիոն 1910–11, Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի ֆինալիստ 1912, 1935, Առաջին դիվիզոնի չեմպիոն 1919–20, Առաջին դիվիզիոնի փոխչեմպիոն 1924–25, Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի հաղթող 1931
Ջեք Սմիթ {{{2}}} 1948–52 179 70 46 63 Երկրորդ դիվիզիոնի փոխչեմպիոն 1948–49
Վիկ Բուկինգեմ {{{2}}} 1953–59 301 130 78 93 Առաջին դիվիզոնի փոխչեմպիոն 1953-54, Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի հաղթող 1954
Ջիմմի Հագան {{{2}}} 1963–67 201 78 49 74 Լիգայի գավաթի հաղթողներ 1966
Ալեն Էշման {{{2}}} 1967–71 182 64 49 69 Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի հաղթող 1968
Ջոննի Ջիլս {{{2}}} 1975–77,
1984–85
159 60 42 57 Երկրորդ դիվիզիոնից որակավորում 1975–76
Ռոն Ատկինսոն {{{2}}} 1978–81,
1987–88
212 85 68 59 Առաջին դիվիվիոնի 3-րդ տեղ 1978–79
Օսվալդո Արդիլես {{{2}}} 1992–93 55 30 11 14 Երկրորդ դիվիզիոնի փլեյ-օֆֆ հաղթող 1992–93
Գարի Մեգսոն {{{2}}} 2000–04 221 94 50 77 Երկրորդ դիվիզիոնի փոխչեմպիոն 2001–02, 2003–04
Թոնի Մոուբրեյ {{{2}}} 2006–09 140 57 32 51 Ֆուտբոլային լիգայի առաջնության չեմպիոն 2007–08
Ռոբերտո դի Մատտեո {{{2}}} 2009–11 82 40 19 23 Ֆուտբոլային լիգայի առաջնության փոխչեմպիոն 2009–10
Ռոյ Հոջսոն {{{2}}} 2011 –12 47 25 13 9 Պրեմիեր Լիգայում բարձրագույն տեղը (2011)

Նվաճումներ[խմբագրել]

  • Carling.png Ֆուտբոլային լիգայի գավաթ։ 1966
  • CommunityShield.png Ֆուտբոլի Անգլիայի սուպերգավաթ։ 1920, 1954

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. McOwan pp. 7–10.
  2. «In the record book»։ West Bromwich Albion F.C.։ 14 October 2008։ http://www.wba.premiumtv.co.uk/page/History/0,,10366~1022925,00.html։ Վերցված է 13 December 2008։ 
  3. McOwan pp. 19–21.
  4. McOwan p. 20.
  5. McOwan p. 42.
  6. McOwan p. 45.
  7. As of 2008. Matthews (2007) p. 23.
  8. McOwan p. 15.
  9. «Albion unveil new badge»։ West Bromwich Albion F.C.։ 4 February 2006։ http://www.wba.premiumtv.co.uk/page/News/0,,10366~777862,00.html։ Վերցված է 11 November 2007։ 
  10. Matthews (2007) p. 64.
  11. Full Throstle DVD 0:05:36
  12. Full Throstle DVD 0:06:37
  13. Full Throstle DVD 0:15:16
  14. Matthews (2007) p. 79.
  15. Matthews (2007) pp. 83–84.
  16. «Stadium Plan»։ West Bromwich Albion F.C.։ 21 August 2008։ http://www.wba.premiumtv.co.uk/page/StadiumPlan/0,,10366,00.html։ Վերցված է 13 December 2008։ 
  17. Matthews (2007) p. 72.
  18. «Football Rivalries: The Complete Results»։ Planetfootball.com։ http://www.sportnetwork.net/main/s120/st44186.htm։ Վերցված է 11 November 2007։ 
  19. «Rivalry Uncovered!» (pdf)։ The Football Fans Census։ http://www.footballfanscensus.com/issueresults/Club_Rivalries_Uncovered_Results.pdf։ Վերցված է 11 November 2007։ 
  20. Kelly, John (19 May 2002). «Woz on the telly: Bunch of cowards». The Sunday Mirror. http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4161/is_20020519/ai_n12843434։ Վերցված է 24 March 2008.  (չաշխատող հղում)
  21. «The wraps come off 125th anniversary mural». West Bromwich Albion F.C.. 4 August 2004. http://www.wba.premiumtv.co.uk/page/News/0,,10366~547701,00.html։ Վերցված է 11 November 2007. 
  22. «Young Player of the Year 1974–2007»։ GiveMeFootball.com։ Professional Footballers' Association։ Արխիվացված օրիգինալից 27 September 2007-ին։ http://web.archive.org/web/20070927005504/http://www.givemefootball.com/rolls_of_honour/youngplayerroll.html։ Վերցված է 11 November 2007։ 
  23. «Football Legends list in full». BBC News. 5 August 1998. http://news.bbc.co.uk/1/hi/sport/football/144986.stm։ Վերցված է 11 November 2007. 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]