Սալամինի ճակատամարտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սալամինի ճակատամարտ
Հույն-պարսկական պատերազմներ
Kaulbach, Wilhelm von - Die Seeschlacht bei Salamis - 1868 (alt).JPG
Սալամինի ճակատամարտ
Թվական մ.թ.ա. 480, սեպտեմբերի 28
Վայր Էգեյան ծով, Սալամին կղզու մոտ գտնվող կղզի
Հակառակորդներ
Հին Հունաստան Աքեմենյան Իրան
Հրամանատարներ
Թեմիստոկլես (Աթենք)
Էվրիբիադես (Սպարտա)
Քսերքսես I
Կողմերի ուժեր
300-400 ռազմանավ 500-800 ռազմանավ
Կորուստներ
40 ռազմանավ 200 ռազմանավ

Սալամինի ծովային ճակատամարտ կամ Սալամինի ծովամարտ (հունարեն՝ μάχη της Σαλαμίνας), ծովային ճակատամարտ է Հունաստանի և Պարսկաստանի միջև։

Ճակատամարտի սկիզբը և ընթացք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ք.ա. 476 թվականին Պարսկաստանի բանակը Քսերքսեսի առաջնորդությամբ մտավ Հունաստանի Աթենք պոլիս։ Աթենքի բնակիչները տեղափոխվեցին մոտակա Սալամին կղզի անվտանգության համար։ Պարսիկներին հաջողվեց ջախջախել աթենացիների և սպարտացիների զորքերին և ավերել ու թալանել Աթենքը։ Պարսիկները մտան և թալանեցին Ակրոպոլիսը։ Հաղթանակած Քսերքսեսը որոշեց ամբողջովին ոչնչացնել հունական նավատորմը։ Պարսկական նավերը ուղղությունը փոխեցին շարժվելով Սալամին կղզի։ Պարսկական ծանրաքաշ նավերը չէին կարողանում անցնել Սալամինի նեղ կիրճերի միջով։ Պարսկական նավերի առաջընթացը խոչընդոտեցին հունական նավերը։ Հույները սուր գործիքներ էին ամրացրել նավերի ծայրերին և կարողանում էին հեշտությամբ ջախջախել պարսկական ռազմանավերին։ Այս ծովամարտում հույները ջախջախիչ հաղթանակ տարան թշնամու նկատմամբ։ Պարսկական մոտ 800-անոց նավատորմից հայրենիք վերադարձան մոտ 600-ը։ Քսերքսեսը ստիպված էր նահանջել։ Քսերքսեսը վերադարձավ Պարսկաստան, սակայն պարսկական զորքերը մնացին Հունաստանի արևելքում։ Ձմռան պատճառով պատերազմը կարճ ժամանակով դադարեց։

Հուշարձան Սալամին կղզում, նվիրված երկու հույն հերոսներին, ոոնք կռվեցին Սալամինի ճակատամարտում

Ճակատամարտի ավարտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գարնանը սկսվեց հույն-պարսկական պատերազմների երկրորդ շրջափուլը։ Սալամինի ճակատամարտով քաջալերված մի շարք հունական պոլիսներ, իրենց ուժերը միավորելով, ջախջախեցին պարսկական բանակին և վտարեցին Հունաստանից։ Պարսիկների հնարավոր հարձակումը ճնշելու նպատակով Աթենքում ստեղծվեց Ծովափնյա միություն։ Միության անդամ պոլիսները միությանը տրամադրում էին ռազմանավեր պարսիկներիդեմ պայքարի համար։ Տեսնելով օրեցօր զարգացող Հունաստանին Քսերքսեսը հաշտություն է խնդրում։ Ք.ա. 449 թվականին հույն-պարսկական պատերազմներն ավարտվում են։ Հույն ժողովուրդը հաղթելով հզոր Աքեմենյան Պարսկաստանին ցույց տվեց իր հզորությունը։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]