Արիստիդես

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արիստիդես Արդար
Ἀριστείδης
Aristide, Charles Brocas (1774-1835).jpg
Պետական գործիչ
Ծնվել էմ.թ.ա. 550-ականներ
ԾննդավայրԱլոպեկե, Անտիոքիդես, Հին Աթենք
Մահացել էմ. թ. ա. 467 կամ մ. թ. ա. 466
Մահվան վայրԱթենք, Հին Աթենք
ՔաղաքացիությունՀին Աթենք
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ և զինծառայող
Զբաղեցրած պաշտոններԱթենքի արխոնտ, ստրատեգոս և ստրատեգոս
ԱնդամությունԱնտիոքիդես
Aristides Վիքիպահեստում

Արիստիդես (Αριστείδης) (մ․ թ․ ա․ մոտ 540-467), Աթենացի պետական և ռազմական գործիչ։ Հայտնի է դարձել մ․ թ․ ա․: 500-449 թթ.-ի հույն-պարսկական պատերազմներում։ Մարաթոնի ճակատամարտում (մ․ թ․ ա․ 490) ճանաչված ստրատեզոս էր։ 489 թվականին ընտրվեց Աթենքի առաջին կամ անվանադիր արքոնտ։ Հակառակվելով Ատտիկայի ծովային ուժերը հզորացնելու Թեմիստոկլեսի ծրագրին՝ Արիստիդեսն առաջարկեց մեծացնել ցամաքային ուժերը, բայց պարտվեց և 483 թ.-ին արտաքսվեց Աթենքից։

Պարսկական վտանգի ուժեղացման ժամանակ վերադարձավ հայրենիք և Սալամինի ճակատամարտում (մ․ թ․ ա․480) վերականգնեց իր փառքը։ 479 թ.-ին գլխավորեց աթենացիներին Պլատեայի ճակատամարտում։ 476 թ.-ից ստանձնեց աթենական, ապա՝ համահունական նավատորմի հրամանատարությունը։ Արիստիդեսի ջանքերով ընդհանուր թշնամու՝ Աքեմենյան Իրանի դեմ դաշնակցեցին Էգեյան ծովի կղզիներն ու քաղաքները, և ստեղծվեց Աթենական առաջին կամ Դելոսյան ծովային միությունը։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 63 CC-BY-SA-icon-80x15.png