Jump to content

Հարավային օվկիանոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հարավային օվկիանոս

4 օվկիանոսներից՝ Խաղաղ օվկիանոս, Ատլանտյան օվկիանոս, Հնդկական օվկիանոս, Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոս, բացի երբեմն առանձնացնում են 5-րդ օվկիանոսը՝ Հարավային օվկիանոս, որը ընդգրկում է Անտարկտիդային հարող շրջանները կամ վերը նշված առաջին 3 օվկիանոսների հարավային շրջանները։ Մակերեսը կազմում է 20,327,000 քառակուսի կիլոմետր, եթե հաշվենք, որ հյուսիսային սահմանը հարավային լայնության 60 աստիճանն է[1][note 4]:

Այս օվկիանոսն անվանվում է նաև Անտարկտիկական կամ Ավստրալիական[2][3][note 5][note 6][2][note 7][5] Մեծությամբ չորրորդ օվկիանոսն է՝ իր զբաղեցրած տարածքով մեծ լինելով միայն Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսից[6]։ Այս օվկիանոսի սահմանագծային գոտին այնտեղ է, որտեղ անտարկտիկական դեպի հյուսիս հոսող սառը ջրերը միախառնվում են մերձանտարկտիկական համեմատաբար տաք ջրերին։

Միջազգային ջրագրական կազմակերպության [International Hydrographic Organization] (IHO) ներկայացուցիչ, կոմոնդոր Ջոն Լիչի (Commodore John Leech) կարծիքով՝ վերջին շրջանում իրականացված օվկիանոսագրական հետազոտությունները բացահայտել են Հարավային ջրաշրջանառության կարևորությունը, և անհրաժեշտություն է, որ գործածվի Հարավային օվկիանոս եզրույթը՝ բնորոշելու համար ջրային այն մեծ տարածքը, որն ընկած է այդ ջրաշրջանառության հյուսիսային սահմանագծից դեպի հարավ[7]։ Հարավային օվկիանոսի հարցում IHO-ի պաշտոնական տեսակետը ներկայումս վերոշարադրյալն է, քանզի 60-րդ զուգահեռականը որպես սահմանագիծ ճանաչելու վերաբերյալ տեսակետը հավանության չի արժանացել։ Ոմանք էլ իբրև բնական սահմանագիծ են ընդունում անտարկտիկական սեզոնային տատանվող կոնվերգենցիան[8]։

2000 թվականին Միջազգային հիդրոբանական կազմակերպությունը (International Hydrographic Organization, IHO ) որոշում ընդունեց համաշխարհային օվկիանոսը բաժանել հինգ օվկիանոսների՝ առանձնացնելով Հարավային օվկիանոսը Խաղաղ, Ատլանտյան և Հնդկական օվկիանոսներից[9]։

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Gille, Sarah T. 2002. "Warming of the Southern Ocean since the 1950s": abstract, article. Science: vol. 295 (no. 5558), pp. 1275–1277.
  • Descriptive Regional Oceanography, P. Tchernia, Pergamon Press, 1980.
  • Matthias Tomczak and J. Stuart Godfrey. 2003. Regional Oceanography: an Introduction. (see the site Արխիվացված 2007-06-30 Wayback Machine)
  1. ↑ Also a translation of its former French name (Grand Océan Austral ) in reference to its position below the Pacific, the "Grand Océan ".
  2. ↑ Used by Dr Hooker in his accounts of his Antarctic voyages.[4] Also a translation of the ocean's Japanese name Nankyoku Kai (南極海 ).
  3. ↑ Also a translation of the ocean's Chinese name Nánbīng Yáng (南冰洋 ).
  4. ↑ Historic names include the "South Sea"[2], the "Great Southern Ocean",[3][note 1] the "South Polar Ocean" or "South-Polar Ocean",[note 2] and the "Southern Icy Ocean".[2][note 3]
  5. ↑ Also a translation of its former French name (Grand Océan Austral ) in reference to its position below the Pacific, the "Grand Océan ".
  6. ↑ Used by Dr Hooker in his accounts of his Antarctic voyages.[4] Also a translation of the ocean's Japanese name Nankyoku Kai (南極海 ).
  7. ↑ Also a translation of the ocean's Chinese name Nánbīng Yáng (南冰洋 ).

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ NGS (2014).
  2. 1 2 3 4 Sherwood, Mary Martha (1823), An Introduction to Geography, Intended for Little Children, 3rd ed., Wellington: F. Houlston & Son, էջ 10.
  3. 1 2 EB (1911).
  4. 1 2 Hooker, Joseph Dalton (1844), Flora Antarctica: The Botany of the Antarctic Voyage, London: Reeve {{citation}}: Text "Joseph Dalton Hooker" ignored (օգնություն).
  5. ↑ «Geography – Southern Ocean». CIA Factbook. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 13-ին. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 16-ին. «... the Southern Ocean has the unique distinction of being a large circumpolar body of water totally encircling the continent of Antarctica; this ring of water lies between 60 degrees south latitude and the coast of Antarctica and encompasses 360 degrees of longitude.»
  6. ↑ «Introduction – Southern Ocean». CIA Factbook. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 13-ին. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 16-ին. «...As such, the Southern Ocean is now the fourth largest of the world's five oceans (after the Pacific Ocean, Atlantic Ocean, and Indian Ocean, but larger than the Arctic Ocean).»
  7. ↑ The Southern Ocean is the Fifth and Newest World Ocean
  8. ↑ Pyne, Stephen J.; The Ice: A Journey to Antarctica. University of Washington Press, 1986. (A study of Antarctica's exploration, earth-sciences, icescape, esthetics, literature, and geopolitics)
  9. ↑ «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 26-ին. Վերցված է 2009 թ․ փետրվարի 17-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հարավային օվկիանոս» հոդվածին։
Երկիր մոլորակի օվկիանոսներ