Համա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Համա
حماه
Climbing the Hama Citadel (48699882).jpg
Կոորդինատներ: 35°8′0″ հս․ լ. 36°45′0″ ավ. ե. / 35.13333° հս․. լ. 36.75000° ավ. ե. / 35.13333; 36.75000
Երկիր Սիրիա Սիրիա
Մարզ Համայի մարզ
Գավառ Համայի գավառ
ԲԾՄ 289 մետր
Խոսվող լեզուներ արաբերեն
Բնակչություն 696 863[1] մարդ (2009)
Ազգային կազմ արաբներ
Կրոնական կազմ իսլամ
Հեռախոսային կոդ 33
Պաշտոնական կայք ehama.sy
##Համա (Սիրիա)
Red pog.png

Համա (արաբ․՝ حماه‎‎), քաղաք Սիրիայի կենտրոնական հատվածում՝ Օրոնտ գետի ափին։ Քաղաքը գտնվում է Հոմսից 47 կմ դեպի հյուսիս[2][3] և մայրաքաղաք Դամասկոսից 209 կմ հեռավորության վրա։

Համարվում է Համայի մարզի և նույնանուն գավառի վարչական կենտրոնը և խոշորագույն քաղաքը։

Ըստ 2009 թվականի Սիրիայի կենտրոնական բյուրոյի տվյալների, քաղաքի բնակչությունը կազմում է 696 863 մարդ։ Համարվում է Սիրիայի 5-րդ ամենաշատ բնակչություն ունեցող քաղաքը Դամասկոսից, Հալեպից, Հոմսից և Լաթակիայից հետո։

Քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից մոտ 270 մետր բարձրության վրա։

Կլիման՝ կիսաանապատային է։ Բնորոշ են տաք ամառները և մեղմ ձմեռները։ Զբաղեցնումէ 3680 կմ² տարածք։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համա քաղաքի ներկայիս տարածքը բնակեցված է եղել դեռևս նոր քարե դարի և երկաթե դարաշրջանի ժամանակներից։

Համա քաղաքը նաև նշվում է մի շարք արձանագրությունների մեջ, որպես ժամանակների արամերեն լեզվի ամենամեծ կենտրոններից մեկը։

Ալեքսանդր Մակեդոնացու արևելյան արշավանքի ժամանակ քաղաքը ստացել է հունական ծագմամբ Էպիվանիա անունը։ Ավելի ուշ քաղաքում հաստատվել է Բյուզանդիայի վերահսկողությունը։

638-639 թվականներին քաղաքը նվաճել են արաբները: Խաչակրաց երրորդ արշավանքից հետո 1108 թվականին այստեղ ստեղծվել է խաչակրաց իշխանություններ։

1188 թվականին Սալահ ադ-Դին ալ-Բիտարը վերանվաճել է քաղաքը։ Նրա մահից հետո քաղաքում հաստատվել է մամլուքների կառավարությունը։ 14-րդ դարի սկզբին արդեն քաղաքը համարվում էր Օսմանյան Թուրքիայի կենտրոններից մեկը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմից ժամանակ քաղաքը ավերվեց։ Դրանից հետո Թուրքիան ենթարկվեց կապիտուլյացիայի։ Համա քաղաքը (որպես Սիրիայի մաս) անցավ Ֆրանսիային:

1941 թվականին նա դարձավ նորանկախ Սիրիայի բաղկացուցիչ մաս։

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համաի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Միջին բարձր °C (°F) 11.4
(52.5)
13.8
(56.8)
17.9
(64.2)
23.1
(73.6)
29.3
(84.7)
33.8
(92.8)
36.2
(97.2)
36.2
(97.2)
33.8
(92.8)
27.6
(81.7)
19.7
(67.5)
13.1
(55.6)
24.66
(76.39)
Միջին օրական °C (°F) 6.6
(43.9)
8.3
(46.9)
11.6
(52.9)
15.9
(60.6)
21.1
(70)
25.8
(78.4)
28.2
(82.8)
27.9
(82.2)
25.3
(77.5)
19.3
(66.7)
12.7
(54.9)
7.9
(46.2)
17.55
(63.59)
Միջին ցածր °C (°F) 2.9
(37.2)
3.3
(37.9)
5.4
(41.7)
8.8
(47.8)
12.9
(55.2)
17.4
(63.3)
20.2
(68.4)
20.1
(68.2)
17.1
(62.8)
12.4
(54.3)
6.6
(43.9)
3.7
(38.7)
10.9
(51.6)
Տեղումներ մմ (դյույմ) 72.5
(2.854)
54.3
(2.138)
49.3
(1.941)
32.3
(1.272)
10.3
(0.406)
3.8
(0.15)
0.4
(0.016)
0.1
(0.004)
1.8
(0.071)
21.4
(0.843)
40
(1.57)
66.5
(2.618)
352.7
(13.883)
 % խոնավություն 65.5 63 59 56 51.5 46 44.5 46.5 48 54.5 59.5 65.5 54.955
աղբյուր: Climate Charts'

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «2004 official census»։ cbss։ Վերցված է 2013-11-04 
  2. Updated: Your Cheat Sheet to the Syrian Conflict. PBS.
  3. «Hamah (Syria)»։ Encyclopedia Britannica։ Վերցված է հունիսի 3, 2013 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]