Մամլուքներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մամլուք, 1779 թ. նկար

Մամլուքներ (արաբ.՝ مملوك‎‎, բառացի թարգմանաբար` սեփականություն), զինվորական դաս միջնադարյան Եգիպտոսում, որը ձևավորվում էր տարբեր ազգերից (հիմնականում թուրք, չերքեզ, վրացի) գերված պատանիներից, որոնց վաղ հասակից վարժեցնում էին ռազմական գործին։

Մամլուքները սկզբում կազմում էին եգիպտական բանակի հատուկ ընտրանի, և որոնք դարձան խաչակիրների դեմ պայքարող գլխավոր ուժը։

1250 թ. մամլուքները անցնում են եգիպտոսի իշխանության գլուխ, և նրանց օրոք եգիպտոսն ունենում է տնտեսական և մշակութային մեծ վերելք։ 1375 թ. մամլուքները գրավում են Կիլիկիայի Հայկական Թագավորությունը և մայրաքաղաք Սիս, գերի վերցնում արքա Լևոն Զ-ին և ընտանիքին։ Դրանից հետո փաստացի Կիլիկիայի Հայկական Թագավորությունը դադարում է գոյություն ունենալուց և 1515 թ. վերջնականապես գրավվում է օսմանյան թուրքերի կողմից։

1808 թվակաից սկսած եգիպտոսի արքա Մուհամեդ Ալին նրանց զրկում է մեծ իրավունքներից` այդ թվում հողատիրական իրավունքից և 1811 թ. գրեթե բնաջնջում նրանց։ Արդյունքում սպանվում է մոտ 4000 մամլուք, փրկվածների մի մասն էլ փախչում է Սուդան։

Գրականություն[խմբագրել]

  • Պողոսյան Վ. Ա. Հայերը - Նապոլենոի ուղեկիցներ. Պատմություններ և առասպելներ։ Երևան, «Էդիտ Պրինտ» հրատարակչություն, 2009. ISBN 978-9939-52-163-3
  • D. Nicolle, A. McBride «The Mamluks 1250—1517» - «Osprey Publishing», 1993 ISBN 1-85532-314-1
  • БАХРИТЫ. Династия мамлюкских султанов, правивших в Египте в 1250 - 1382 гг.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]