Կարաչայ-Չերքեզիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետություն
ռուս.՝ Карачаево-Черкесская Республика
կարաչ.-բալկ.՝ Къарачай-Черкес Республика
կաբ.-չերք.՝ Къэрэшей-Шэрджэс Республикэ
Flag of Karachay-Cherkessia Զինանշան
Flag of Karachay-Cherkessia.svg
Coat of Arms of Karachay-Cherkessia.svg
Vid.jpg
Երկիր Ռուսաստան Ռուսաստան
Հիմն National Anthem of Karachay-Cherkessia
Կարգավիճակ Հանրապետություն
Մտնում է Ռուսաստան[1]
Վարչկենտրոն Չերկեսկ
Հիմնական լեզու ռուսերեն, կարաչայ-բալկարերեն, կաբարդա-չերքեզերեն
Պաշտոնական լեզուներ ռուսերեն, նողայերեն, կարաչայ-բալկարերեն, կաբարդա-չերքեզերեն և աբազերեն
Բնակչություն (2010)
477 859 (73 տեղ)
Տարածք 14100 կմ² (77 տեղ)
Map of Russia - Karachay-Cherkess Republic (2008-03).svg
Հիմնադրված է 1991 թ.
Սահմանում է Կաբարդա-Բալկարիա, Ստավրոպոլի երկրամաս և Կրասնոդարի երկրամաս
Ժամային գոտի մոսկովյան ժամանակ
ISO 3166-2 կոդ RU-KC
Ավտոմոբիլային կոդ 09
Կոորդինատներ: 43°55′ հս․ լ. 41°47′ ավ. ե. / 43.917° հս․. լ. 41.783° ավ. ե. / 43.917; 41.783
http://www.kchr.info/

Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետություն (ռուս.՝ Карачаево-Черкесская Республика, կարաչ.-բալկ.՝ Къарачай-Черкес Республика, կաբ.-չերք.՝ Къэрэшей-Шэрджэс Республикэ, աբազերեն՝ Къарча-Черкес Республика, նող․՝ Карашай-Шеркеш Республикасы), Ռուսաստանի Դաշնության սուբյեկտ-հանրապետություն[2], Հյուսիսային Կովկասի դաշնային օկրուգի մասը։

Մայրաքաղաքը` Չերկեսկ։

Հիմնադրվել է 1992 թվականի հունվարի 12-ին։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվանումը ստացել է կարաչայ և չերքեզ ժողովուրդների անունից[3]։

Աշխարհագրական դիրք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արևմուտքում սահմանակցում է Կրասնոդարի երկրամասին, հյուսիսում՝ Ստավրոպոլի երկրամասին, արևելքում՝ Կաբարդա-Բալկարական Հանրապետությանը, հարավում՝ Վրաստանին և մասամբ ճանաչված Աբխազիայի Հանրապետությանը։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ազգային կազմը

Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետության ազգային կազմը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով[4] ունի հետևյալ տեսքը․

Ազգություն Թվաքանակը, հազ. մարդ Բաժինը, %
Կարաչայներ 194.3 41.0
Ռուսներ 150.0 31.6
Չերքեզներ 56.5 11.9
Աբազներ 36.9 7.8
Նողայներ 15.7 3.3
Օսեր 3.1 0.7
Հայեր 2.7 0.6
Ուկրաինացիներ 2.0 0.4
Թաթարներ 1.7 0.4
Հույներ 1.3 0.3
Ադրբեջանցիներ 1.0 0.2

Վարչատարածքային բաժանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետությունը բաժանվում է 12 մունիցիպալ կազմավորումների՝ 2 քաղաքային օկրուգների և 10 մունիցիպալ շրջանների։

Քաղաքային օկրուգները և դրանց կենտրոնները․

I. Չերկեսկի քաղաքային օկրուգՉերկեսկ
II. Կարաչաևսկի քաղաքային օկրուգԿարաչաևսկ

Շրջանները և դրանց վարչական կենտրոնները․

  1. Աբազական շրջան — աուլ Ինժիչ-Չուկուն
  2. Ադիգե-Խաբլի շրջան — աուլ Ադիգե-Խաբլ
  3. Զելենչուկսկայայի շրջան — ստ․ Զելենչուկսկայա
  4. Կարաչաևսկի շրջան — ք․ Կարաչաևսկ (չի մտնում շրջանի կազմի մեջ)
  5. Մալի Կարաչայի շրջան — գ․ Ուչկեկեն
  6. Նողայական շրջան — ավ․ Էրկեն-Շախար
  7. Մերձկուբանյան շրջան — ավ․ Կավկազսկի
  8. Ուրուպի շրջան — ստ․ Պրեգրադնայա
  9. Ուստ-Ջեգուտայի շրջան — ք․ Ուստ-Ջեգուտա
  10. Խաբեզի շրջան — աուլ Խաբեզ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. OKTMO Ստուգված է մարտի 13-ին 2015:
  2. Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրություն. Հոդ. 5, կետ. 1, 2
  3. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987). Աշխարհագրական անունների բառարան. Երևան: «Լույս». 
  4. Население по национальности и владению русским языком по субъектам Российской Федерации; gks.ru (ռուս.) /վերցված է 2016-07-02/

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]