Կարինի նահանգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Էրզրումի նահանգից)
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Էրզրում
թուրք.՝ Erzurum
Erzurum location districts.png
ԵրկիրԹուրքիա Թուրքիա
ԿարգավիճակՆահանգ
Մտնում էԱրևելյան Անատոլիա տարածաշրջան
ՎարչկենտրոնԿարին (Էրզրում)
Բնակչություն (2000)937 389
Տարածք24 741
Latrans-Turkey location Erzurum.svg
Erzurum districts.png
ISO 3166-2 կոդTR-25
Հեռախոսային կոդ442
Փոստային ինդեքսներ25000–25999
Ավտոմոբիլային կոդ25
Կոորդինատներ: 40°3′47.000000101593″ հս․ լ. 41°34′1.000000098391″ ավ. ե. / 40.06305555558377307° հս․. լ. 41.56694444447177261° ավ. ե. / 40.06305555558377307; 41.56694444447177261
erzurum.gov.tr

Էրզրում (թուրք.՝ Erzurum), Թուրքիայի նահանգներից մեկն է։ Նախքան Հայոց Ցեղասպանության շրջանը ունեցել է հոծ հայ բնակչություն։ Նահանգի մայրաքաղաքն Էրզրում քաղաքն է։

Էրզրումն իր շրջակայքով հայտնի լեռնադահուկային հանգստի գոտի է։ Շրջապատող սարերը տարվա մեծ մասը ծածկված են ձնով, ինչը մեծ հնարավորություններ է ստեղծում տուրիզմի համար։ Էրզրումը հայտնի է իր ջրով, շատ մոտ է Եփրատ գետին։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էրզրումի հիմնադրումը վերագրում են Ք.Ա. 2-րդ հազարամյակի 2-րդ կեսին ապրած հայոց թագավոր Կարաննիին, որից էլ առաջացել է քաղաքի հայկական Կարին անունը։ Այն եղել է խոշոր արհեստավորական, գիտամշակութային կենտրոն, որտեղ ապրել ու արարել են հայերը։ Կարինը բոլոր ժամանակներում եղել է հայաշատ քաղաք։ Մինչև 4-րդ դարը Երվանդունիների, Արտաշեսյանների և Արշակունիների թագավորության շրջանում եղել է հայկական պետության կազմում, Կարինի գավառի կենտրոն։ 387 թվականին Հայաստանի առաջին բաժանմամբ անցել է Հռոմեական կայսրությանը և Կարինը կոչվեց Թեոդորոս կայսեր անունով Թեոդուպոլիս։ 5-րդ դարից Կարինը կռվախնձոր դարձավ պարսիկների և բյուզանդացիների միջև։ 885 թվականին, Հայաստանում Բագրատունիների թագավորության հաստատումից հետո, Կարինը նույնպես մտավ հայկական պետության կազմի մեջ։

1049-ին սելջուկները գրավեցին և կործանեցին Հայաստանի Արծն քաղաքը, որի հայ բնակիչները գաղթեցին Կարին և այն կոչեցին Արծն։ Քանի որ այն բյուզանդական տիրույթներում էր, նախկինից տարբերելու համար սկսեցին ասել Արզնար-Ռում, որ հետագայում ձևափոխվելով դարձավ Էրզրում։ Սելջուկ-թուրքերին կարճ ժամանակով այստեղից վռնդեցին Զաքարյանները, իսկ 1242 թ քաղաքը անցավ մոնղոլ-թաթարների իշխանության տակ։ 19-20րդ դարերում ռուսները երեք անգամ գրավել են Կարինը և նորից վերադարձրել Օսմանյան կայսրությանը։ Ադրիանուպոլսի հաշտության պայմանագրով, ռուսները, Արևմտյան Հայաստանի տասնյակ քաղաքների և հարյուրավոր գյուղերի հետ Կարինը վերադարձրեցին Օսմանցիներին։ Բնակչությունը կաթողիկոսարանի հետ գաղթեց և բնակություն հաստատեց Ախալքալաքում, Ախալցխայում, Լոռիում և այլուր։

Էրզրումի հիմնական քաղաքներն են․

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]