Էլլա Ֆիցջերալդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Էլլա Ֆիցջերալդ
Ella Fitzgerald 1968.jpg
Հիմնական տվյալներ
Բնօրինակ անուն Ella Fitzgerald
Նաև հայտնի է որպես «Լեդի Էլլա», «Ջազի առաջին լեդի»
Ծնվել է ապրիլի 251917
Նյուփորթ Նյուս, Վիրջինիա
Երկիր ԱՄՆ
Մահացել է հունիսի 15, 1996(1996-06-15) (տարիքը 79)
Բևերլի Հիլզ, Կալիֆորնիա,ԱՄՆ
Ժանրեր ջազ, սվինգ, փոփ
Մասնագիտություն երգչուհի
Գործունեություն 1934-1993
Լեյբլ Decca Records, Verve Records
Կապված Դյուկ Էլինգթոն
Լուի Արմսթրոնգ
Քոուլ Փորթեր
Քուինսի Ջոնս
Քաունթ Բեյսի
Իրվինգ Բեռլին
Կայք ellafitzgerald.com

Էլլա Ջեյն Ֆիցջերալդ (անգլ.՝ Ella Jane Fitzgerald; ապրիլի 25, 1917[1] , Q335017? - հունիսի 15, 1996[1][2] , Բևերլի Հիլզ), ամերիկացի ջազային երգչուհի, հայտնի է նաև ինչպես «Լեդի Էլլա» և «Երգի առաջին լեդի»:

Երեք օկտավա մեծությամբ ձայնի սեփականատեր Ֆիցջերալդը համարվում է ջազի պատմության մեծագույն վոկալիստներից մեկը: Համենայն դեպս ոչ ոք չէր կարող գերազանցել նրան ձայնային իմպրովիզացիաներում (սկետ երգեցողություն):

Գրեմմի մրցանակի քառակի դափնեկիր է: Երգչուհու կենդանության օրոք վաճառվել է ավելի քան 40 ձայնապնակ: Պարգևատրվել է Ազգային մշակույթի մեդալով և Ազատության նախագահական շքանշանով: Պարգևատրվել է ֆրանսիական Արվեստի և գրականության շքանշանով:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դաստիարակվել է միայնակ մոր կողմից Նյու-Յորք նահանգում: Նրա դեբյուտը կայացավ 17 տարեկանում նյու-յորքյան Ապոլլո թատրոնում: Մինչև 1942 թվականը ելույթ էր ունենում բիգբենդների կազմում: 1950-ականների վերջին ձայնագրեց ամերիկական համայրա ողջ դասական ռեփերտուարը, մի քանի ժողովածու բաղկացած էր Գերշվին եղբայրների շլյագերներից: Այրա Գերշվինը հայտարարել է, որ Էլլան բացահայտել է իր երգերի իրական խորությունը: Այդ ժամանակ էլ դուրս եկավ նրա հավաքածուները ձայնագրված Լուի Ամսթրոնգի հետ՝ «Ella and Louis» և «Ella and Louis Again»: Առավել հայտնի էր Ջորջ Գերշվինի «Summertime» զուգերգը:

«Ջազի առաջին լեդին» շարունակեց իր ելույթները մինչև 1980-ականների վերջ: 1993 թ. շաքարախտի հետևանքով ամպուտացիայի ենթարկվեցին Էլլայի երկու ոտքերը՝ ծնկից վերև: Նա գրեթե կուրացել էր: Էլլայի մահից երեք տարի հետո նախագահ Բիլ Քլինթոնը հանդես եկավ հատուկ հայտարարությամբ՝ «Այսպիսի տաղանդի, նրբագեղության և մակարդակի մարդու մահը մեծ կորուստ է ջազի աշխարհի և ամբողջ երկրի համար»:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Record #118691554 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]