Օսվենցիմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Օսվենցիմի գլխավոր դարպասները

Օսվենցիմ - Օսվենցիմի ճամբար կամ Աուշվից-Բիրկենաու (գերմ.՝ Auschwitz-Birkenau), գերմանա–ֆաշիստական համակենտրոնացման ճամբար։ Ստեղծվել է նվաճված Լեհաստանի Օսվենցիմ քաղաքի մոտ, Կրակովից ոչ հեռու։ ճամբարի կառուցումն սկսվել է 1940 թվականին, զբաղեցրել է 500 հեկտար տարածություն։ Եղել է մարդկանց ոչնչացնելու կոմբինատ՝ տեխնիկայի նորագույն նվաճումների օգտագործմամբ։ Գոյության ընթացքում ճամբարում ոչնչացվել էին ԽՍՀՄ–ի, Լեհաստանի, Ֆրանսիայի, Բելգիայի, Հունգարիայի, Նիդերլանդների, Ռումինիայի, Չեխոսլովակիայի, Հարավսլավիայի և այլ երկրների ավելի քան 4 մլն քաղաքացիներ։ Չնայած դաժան հալածանքին, ճամբարում կազմակերպվել է ընդհատակյա բջիջների և մարտական խմբերի ցանց։ 1944 թվականի աշնանը ճամբարի Դիմադրության ղեկավար կենտրոնը պատրաստում է ապստամբություն, սակայն մի քանի խմբեր դիմադրություն սկսեցին առանձին-առանձին նախատեսված ժամկետից շուտ և ապստամբությունը տապալվեց։ Հիտլերականները դաժան հաշվեհարդար տեսան գերիների հետ։ 1945 թվականի հունվարի 27-ին սովետական բանակն ազատագրեց ողջ մնացած սակավաթիվ բանտարկյալներին։ Երբեմնի ճամբարի տեղում այժմ ստեղծված է թանգարան։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png