Համակենտրոնացման ճամբար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Ճամբար (այլ կիրառումներ)

Համակենտրոնացման ճամբար, ստեղծվել են հիտլերյան ֆաշիստների՝ իշխանության գլուխ անցնելուց (1933 թվական) հետո՝ նացիստական վարչակարգի հակառակորդներին մեկուսացնելու և ռեպրեսիաների ենթարկելու նպատակով։ Մինչև գերմանիայի ագրեսիան համակենտրոնացման ճամբարների (Դախաոս Զակսենհաուգեն) կալանավորները գերմանացի հակաֆաշիստներն էին, ամենից առաջ կոմունիստները, ինչպես նաև ռասայական կամ կրոնական շարժառիթներով հետապնդվող անձինք։ 1938—1939 թվականներին համակենտրոնացման ճամբարներում ստեղծվեցին գրավված երկրներում և դարձան այդ երկրների բնակչության նկատմամբ անխնա ռեպրեսիաների ու ցեղասպանության իրականացման գործիքներ։ 1939—1945 թվականներին բազմաթիվ նոր ճամբարներ ստեղծվեցին Լեհաստանում, Լատվիայում, Բելառուսիայում, Ուկրաինայում, Ֆրանսիայում և այլուր։ Համակենտրոնացման ճամբարներում կալանավորներին ոչնչացնում էին գազախցիկներում և դիակիզարաններում, ենթարկում անմարդկային կտտանքների և նվաստացման, նրանց աշխատեցնում էին, հաճախ անիմաստ, մինչև ծայրահեղ հյուծումը։ Ֆաշիստական համակենտրոնացման ճամբարներում տեղավորված 18 միլիոն մարդուց ավելի քան 11 միլիոն զոհվեցին։ Համակենտրոնացման ճամբարների տեղում ստեղծվել են թանգարաններ, հուշարձաններ, ողջ մնացած կալանավորների հետ կազմակերպվում են հանդիպումներ։ Այժմ համակենտրոնացման ճամբարներ կան Չիլիում, Հարավ-Աֆրիկյան Հանրապետությունում և ֆաշիստական վարչակարգ ունեցող այլ երկրներում։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 91 CC-BY-SA-icon-80x15.png