Փառակա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փառակա (այլ կիրառումներ)
Գյուղ
Փառակա
Parağa
Կոորդինատներ: 39°04′30″ հս․ լ. 45°53′36″ ավ. ե. / 39.07500° հս․. լ. 45.89333° ավ. ե. / 39.07500; 45.89333
ԵրկիրԱդրբեջան Ադրբեջան
Ինքնավար ՀանրապետությունՆախիջևանի Ինքնավար Հանրապետություն
ՇրջանՈրդուարի շրջան
ԲԾՄ1525 մետր
Պաշտոնական լեզուԱդրբեջաներեն
Բնակչություն300 մարդ (2010)
Ազգային կազմԱդրբեջանցիներ
Կրոնական կազմՇիա իսլամ
Ժամային գոտիUTC+4
##Փառակա (Ադրբեջան)
Red pog.png

Փառակա[1] (ադրբ.՝ Parağa), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում։

Փառակայի Սուրբ Շմավոն եկեղեցի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ XII-XIII դդ։
- Տեղը՝ գյուղի կենտրոնական մասում։
- Ճարտարապետը՝ անհայտ։
- Պատվիրատուն, մեկենասը՝ 1680 թ վերանորոգման նպաստավորողներ Փառակայի ժողովուրդ և հոգևոր դաս։
- Հորինվածքը՝ քառամույթ եռանավ բազիլիկա։
- Շինանյութը՝ սրրատաշ բազալտ, մոխրագույն և սպիտակ քար։
-Վերանորոգումներ՝ 1680 թ, XIX ե։
- Մուտքը՝ արևմտյան և հարավային ճակատներում։
- Աբսիդը՝ հնգանիստ։
- Մույթերը՝ խաչաձև։
- Ավանդատները՝ մեկ զույգ, երկհարկանի, թաքստոցներով։
- Արձանագրություններ՝ հարավային մուտքի կամարի տակ (քայքայված)։
- Որմնանկարներ՝ քայքայված բեկորներով։
- Պատկերաքանդակներ՝ ունեցել է հարավային մուտքի կամարի տակ։
- Զարդաքանդակներ՝ մուտքերի շուրջը։
- Շրջակայքում՝ արևմտյան ճակատի առջև ունի թաղածածկ գավիթ, իսկ հարավային մուտքի մոտ կան XVI-XVII դդ մի քանի քայքայված արձանագրություններով տապանաքարեր։
- Վիճակը՝ կանգուն։

Եկեղեցու գավիթը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ XVII դ։
- Տեղը՝ կցված է եկեղեցու արևմտյան ճակատին։
- Ճարտարապետը՝ անհայտ։
- Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։
- Հորինվածքը՝ թաղակապ սրահ։
- Շինանյութը՝ սրբատաշ մոխրագույն քար։
- Վերանորոգումներ՝ XIX դ։
- Մուտքը՝ հյուսիսային և հարավային ճակատներում։
- Արձանագրություններ՝ չունի։
- Պատկերաքանդակներ՝ չունի։
- Զարդաքանդակներ՝ չունի։
- Վիճակը՝ կանգուն, ծածկում և որմերում ունի ճեղքեր։

Փառակայի Սուրբ Հակոբ Հայրապետ վանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուրբ Հակոբ Հայրապետ եկեղեցին

Ժամանակը՝ XII-XIII դդ։
- Տեղը՝ գյուղից 1 կմ հյուսիս-արևմուտք, լեռնալանջին կպած բլուրի հարթ վայրում։
- Ճարտարապետը՝ անհայտ։
- Պատվիրատուն, մեկենասը՝ եկեղեցու 1691-1701 թթ վերանորոգման մեկենաս Փառակայի ժողովուրդ և հոգևոր դաս։
- Հորինվածքը՝ քառամույթ գմբեթակիր բազիլիկա։
- Շինանյութը՝ սրբատաշ բազալտ, վարդագույն և սպիտակ քար։
- Վերանորոգումներ՝ 1691-1701 թթ։
- Մուտքը՝ արևմտյան ճակատում։
- Աբսիդը՝ կիսաշրջանաձև։
- Մույթերը՝ խաչաձև։
- Ավանդատները՝ մեկ զույգ, երկհարկանի, թաքստոցներով։
- Գմբեթը՝ քարաշեն (աղյուսե ծածկով), 12 նիստերով։
- Արձանագրություններ՝ արևմտյան հարավային և հյուսիսային ճակատներում։
- Որմնանկարներ՝ չունի։
- Պատկերաքանդակներ՝ գմբեթի առագաստային անցումներում, հարավային ճակատում։
- Զարդաքանդակներ՝ մուտքի և լուսամուտների շուրջը։
- Շրջակայքում՝ եկեղեցու արևմտյան ճակատի առջև եղել է գավիթ-սրահը, հարավային կողմում սեղանատունը և այլ շինությունները, որոնք այժմ ավերակ են։
- Վիճակը՝ կանգուն։

Փառակայի Սուրբ Ստեփանոս վանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ XIV-XV դդ։
- Տեղը՝ Փառակայից 1,5 կմ արևմուտք, Փառակա գետակի ձախ ափին։
- Ճարտարապետը՝ անհայտ։
- Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։
- Հորինվածքը՝ միանավ դահլիճ։
- Շինանյութը՝ սրբատաշ և կիսամշակ քար։
- Վերանորոգումներ՝ XVII դ, XIX դ։
- Մուտքը՝ արևմտյան ճակատում։
- Աբսիդը՝ կիսաշրջանաձև։
- Ավանդատներ՝ չունի։
- Արձանագրություններ՝ չունի։
- Պատկերաքանդակներ՝ չունի։
- Զարդաքանդակներ՝ չունի։
- Շրջակայքում՝ եկեղեցին ունեցել է մի քանի շինություններ, պարիսպ, որոնք այժմ ավերվել են։ Ավերակներում կան նաև XVI-XVII դդ մի քանի առանց արձանագրությունների խաչքարեր։
- Վիճակը՝ ավերակ։

Փառակայի Սուրբ Եղիա Մարգարա մատուռ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ XIV-XV դդ։
- Տեղը՝ Փառակայի հարավարևմտյան կողմի բարձրագագաթ լեռան կատարին։
- Հորինվածքը՝ միանավ դահլիճ։
- Շինանյութը՝ կիսամշակ որձաքար։
- Վերանորոգումներ՝ XVII դ, XIX դ։
- Մուտքը՝ արևմուտքից։
- Աբսիդը՝ կիսաշրջանաձև։
- Ավանդատներ՝ չունի։
- Արձանագրություններ՝ չունի։
- Զարդաքանդակներ՝ չունի։
- Շրջակայքում կան XVII դ մի քանի խաչքարերի բեկորներ։
- Վիճակը՝ կիսավեր։

Փառակայի Սուրբ Հուռումսիմա խաչ սրբատեղ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ անհայտ։
- Տեղը՝ գյուղի հյուսիսարևելյան կողմում։
- Հորինվածքը՝ ունեցել է միանավ դահլիճի կազմություն։
- Շինանյութը՝ կիսամշակ որձաքար։
- Վերանորոգումներ՝ XVII դ, XIX դ։
- Մուտքը՝ արևմուտքից։
- Աբսիդը՝ կիսաշրջանաձև։
- Ավանդատներ՝ չունի։
- Արձանագրություններ՝ անհայտ։
- Շրջակայքում՝ կա մի մեծ քար, որի վրա քանդակված են խաչապատկերներ։
- Վիճակը՝ ավերակ։

Փառակայի գերեզմանատուն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ X-XX դդ։
- Տեղը՝ գյուղի հյուսիսային կողմի բարձրադիր և հարթ վայրում։
- Տապանաքարերի թիվը՝ 800-820։
- Տապանաքարերի տեսակը՝ հարթ, խաչքարեր, քառանկյուն, խոյաձև։
- Արձանագիր տապանաքարերի թիվը՝ 67-70։
- Վիճակը՝ XIV-XVII դդ արձանագրությունների մի մասը քայքայված են։

Փառակայի կամուրջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ XVII դ։
- Տեղը՝ գյուղի արևելյան կողմում, Փառակա գետակի վրա։
- Կառուցող վարպետը՝ անհայտ։
- Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։
- Հորինվածքը՝ միաթռիչք։
- Շինանյութը՝ սրբատաշ և կիսամշակ քար։
- Վերանորոգումներ՝ անհայտ։
- Արձանագրություններ՝ անհայտ։
- Վիճակը՝ քանդված է ամբողջ կամարը։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]