Բիստ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Բիստ
Bist
Կոորդինատներ: 39°08′58″ հս․ լ. 45°52′50″ ավ. ե. / 39.14944° հս․. լ. 45.88056° ավ. ե. / 39.14944; 45.88056
Երկիր Ադրբեջան Ադրբեջան
Ինքնավար Հանրապետություն Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետություն
Շրջան Որդուարի շրջան
Պաշտոնական լեզու Ադրբեջաներեն
Բնակչություն 479 մարդ (2010)
Ազգային կազմ Ադրբեջանցիներ
Կրոնական կազմ Շիա իսլամ
Ժամային գոտի UTC+4
##Բիստ (Ադրբեջան)
Red pog.png

Բիստ[1] (ադրբ.՝ Bist), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում։

Բիստի Սուրբ Նշան կամ Կոպատափ անապատ վանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ ըստ ավանդության V դ.։ - Տեղը՝ Բիստից 1 կմ հյուսիս։ - Ճարտարապետը՝ անհայտ։ - Պատվիրատուն, մեկենասը՝ 1668 թ. վերանորոգման մեկենաս Պետրոս եպիսկոպոս։ - Հորինվածքը՝ մեկ զույգ մույթերով եռանավ բազիլիկա։ - Շինանյութը՝ սրբատաշ բազալտ, վարդագույն քար։ - Վերանորոգումներ՝ 1668 թ., 1890-ական թվականներ։ - Մուտքը՝ հարավային ճակատում։ - Աբսիդը՝ յոթանիստ։ - Մույթերը՝ քառակուսի։ - Ավանդատները՝ մեկ զույգ, երկհարկանի թաքստոցներով։ - Արձանագրություններ՝ հարավային ճակատում, ինտերյերում։ - Որմնանկարներ՝ չունի։ - Պատկերաքանդակներ՝ չունի։ - Զարդաքանդակներ՝ մուտքի շուրջը։ - Շրջակայքում՝ եկեղեցու հարավային ճակատին կցված է գավիթ-սրահը, որի առջև գտնվում է վանքի գերեզմանատունը։ Հուշարձանի հարավային և արևմտյան կողմերում կիսախաթար վիճակով տեսանելի են համալիրի 6 - 7 շինությունրի, ավերված պարսպի հետքերը։ - Վիճակը՝ կանգուն։

Վանքի գավիթը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ XVII դ.։ - Տեղը՝ կցված է եկեղեցի հարավային ճակատին։ - Ճարտարապետը՝ անհայտ։ - Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։ - Հորինվածքը՝ թաղածածկ սրահ։ - Շինանյութը՝ սրբատաշ բազալտ, վարդագույն քար։ - Վերանորոգումներ՝ անհայտ։ - Մուտքը՝ հարավային ճակատում։ - Արձանագրություններ՝ չունի։ - Վիճակը՝ կանգուն։

Վանքի գերեզմանատունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ XVI - XVII դդ.։ - Տեղը՝ եկեղեցու հարավարևելյան կողմում, գավթի առջև։ - Տապանաքարերի թիվը՝ 9։ - Տապանաքարերի տեսակը՝ հարթ, օրորոցաձև։ - Արձանագիր տապանաքարերի թիվը՝ 3։ - Վիճակը՝ տապանաքարերը թաղված են հողի մեջ, արձանագրությունները քայքայված։

Բիստի Սուրբ Աստվածածին վանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ XII - XIII դդ,։ - Տեղը՝ գյուղի կենտրոնական թաղամասում։ - Ճարտարապետը՝ անհայտ։ - Պատվիրատուն, մեկենասը՝ եկեղեցու 1687 թ. վերանորոգման մեկենաս Ալեքսան Բստեցի վարդապետ։ - Հորինվածքը՝ քառամույթ եռանավ բազիլիկա։ - Շինանյութը՝ սրբատաշ վարդագույն քար, բազալտ։ - Վերանորոգումներ՝ 1687 թ., 1877 թ.։ - Մուտքը՝ արևմտյան ճակատում։ - Աբսիդը՝ յոթանիստ։ - Մույթերը՝ խաչաձև։ - Ավանդատները՝ մեկ զույգ, երկհարկանի, թաքստոցներով։ - Արձանագրություններ՝ արևմտյան և արևելյան ճակատներում։ - Որմնանկարներ՝ XIX դ. քայքայված բեկորներ։ - Պատկերաքանդակներ՝ չունի։ - Զարդաքանդակներ՝ մուտքի շուրջը։ - Շրջակայքում՝ եկեղեցու արևմտյան ճակատին կցված է գավիթը, ունեցել է նաև վանքապատկան այլ շինություններ, որոնք ավերվել են։ - Վիճակը՝ կանգուն, թափված է հյուսիսային որմի արտաքին երեսապատող քարերի մի մասը։

Վանքի գավիթը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ XVII դ.։ - Տեղը՝ կցված է եկեղեցու արևմտյան ճակատին։ - Ճարտարապետը՝ անհայտ։ - Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։ - Հորինվածքը՝ թաղածածկ սրահ։ - Շինանյութը՝ վարդագույն սրբատաշ քար, բազալտ։ - Մուտքը՝ արևմտյան ճակատում։ - Վերանորոգումներ՝ անհայտ։ - Արձանագրություններ՝ չունի։ - Պատկերաքանդակներ՝ չունի։ - Զարդաքանդակներ՝ չունի։ - Վիճակը՝ կանգուն։

Բիստի հին գերեզմանատուն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ X - XIX դդ։ - Տեղը՝ ս. Աստվածածին վանքից 350 - 400 մ արևմուտք, գյուղի հյուսիսարևմտյան թաղամասի թեքադիր վայրում։ - Տապանաքարերի թիվը՝ 800 - 830։ - Տապանաքարերի տեսակը՝ հարթ, խաչքարեր, քառանկյունի, խոյաձև։ - Արձանագիր տապանաքարերի թիվը՝ 150 - 155։ - Վիճակը՝ տապանաքարերի մի մասը կիսով չափ թաղված է հողի մեջ, իսկ մի մասն էլ տեղահան է արված, կոտրատված։ Արձանագրությունների զգալի մասը դժվարընթեռնելի ու քայքայված են։

Բիստի նոր գերեզմանատուն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ XVII - XX դդ.։ - Տեղը՝ Բիստի հյուսիսարևմտյան կողմում, Նորակերտ վտակի աջ ափին։ - Տապանաքարերի թիվը՝ 250 - 260։ - Տապանաքարերի տեսակը՝ քառանկյունի։ - Արձանագիր տապանաքարերի թիվը՝ 100 - 105։ - Վիճակը՝ XVII - XVIII դդ. տապանաքարերը թաղված են հողի մեջ։

Բիստի Նորակերտ գետի կամուրջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ XVI դ.։ - Տեղը՝ Բիստի հյուսիսարևմտյան կողմում, Նորակերտ գետակի վրա։ - Կառուցող վարպետը՝ անհայտ։ - Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։ - Հորինվածքը՝ միաթռիչք։ - Շինանյութը՝ սրբատաշ և կիսամշակ քար։ - Վերանորոգումներ՝ անհայտ։ - Արձանագրություններ՝ չունի։ - Վիճակը՝ գործող։

Բիստի Մեսրոպավան գետի կամուրջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ XVII դ.։ - Տեղը՝ Բիստի հարավային կողմում, Մեսրոպավան գետի վրա։ - Կառուցող վարպետը՝ անհայտ։ - Պատվիրատուն, - մեկենասը՝ անհայտ։ - Հորինվածքը՝ սրբատաշ և կիսամշակ քար։ - Վերանորոգումներ՝ 1869 թ.։ - Արձանագրություններ՝ արևմտյան ճակատում, կամարի վրա։ - Վիճակը՝ գործող։

Բիստի Սուրբ Սարգիս եկեղեցի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ անհայտ։ - Տեղը՝ Բիստից 2,5 - 3 կմ հարավ, բարձրագագաթ սարի վրա։ - Ճարտարապետը՝ անհայտ։ - Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։ - Հորինվածքը՝ միանավ դահլիճ։ Շինանյութը՝ կիսամշակ քար։ - Վերանորոգումներ՝ անհայտ։ - Մուտքը՝ արևմտյան ճակատում։ - Աբսիդը՝ կիսաշրջանաձև։ - Ավանդատները՝ մեկ զույգ։ - Արձանագրություններ՝ անհայտ։ - Որմնանկարներ՝ չունի։ - Պատկերաքանդակներ՝ չունի։ - Զարդաքանդակներ՝ չունի։ - Շրջակայքում՝ նկատվում են շինությունների և պարսպի ավերակների հետքերը։ - Վիճակը՝ ավերակ։

Բիստի Սուրբ Կարապետ մատուռ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակը՝ XIV - XV դդ.։ - Տեղը՝ Բիստից 4 - 5 կմ արևմուտք, Շոռոթ տանող արահետի եզրին։ - Հորինվածքը՝ միանավ դահլիճ։ - Շինանյութը՝ կիսամշակ քար։ - Վերանորոգումներ՝ XVII դ., XIX դ.։ - Մուտքը՝ արևմուտքից։ - Աբսիդը՝ կիսաշրջանաձև։ - Ավանդատներ՝ չունի։ - Արձանագրություններ՝ չունի։ - Շրջակայքում՝ կան XVII դ. մի քանի խաչքարեր։ - Վիճակը՝ ավերակ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]