Ռենե Մագրիտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox artiste.png
Ռենե Մագրիտ
ֆր.՝ René Magritte
Rene Magritte by Wolleh.jpg
Ծնվել է նոյեմբերի 21, 1898({{padleft:1898|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր Լեսին[3]
Վախճանվել է օգոստոսի 15, 1967({{padleft:1967|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1][2] (68 տարեկանում)
Մահվան վայր Բրյուսել
Քաղաքացիություն Flag of Belgium.svg Բելգիա
Մասնագիտություն նկարիչ
Ոճ սյուրռեալիզմ
Ուշագրավ աշխատանքներ Պատկերների դավաճանություն, The Mysteries of the Horizon և Golconda
Անդամակցություն Նկարիչների իրավունքների հասարակություն
Ամուսին Ժորժետ Բերգեր
ստորագրություն
Magritte, Rene 1898-1967 Signature.jpg
René Magritte Վիքիպահեստում

Ռենե Ֆրանսուա Մագրիտ (ֆր.՝ René Magritte, նոյեմբերի 21, 1898[1][2], Լեսին[3] - օգոստոսի 15, 1967[1][2], Բրյուսել), բելգիացի սյուրռեալիստ նկարիչ։ Հայտնի է իբրև սրամիտ և միաժամանակ խորհրդավոր նկարների հեղինակ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մագրիտը ծնվել է 1898 թվականի նոյեմբերի 21-ին բելգիական Լեսին քաղաքում: Մանկությունն ու պատանեկությունն անցկացրել է արդյունաբերական Շառլեռուա քաղաքում:

1912 թվականին մայրը խեղդվել է Սամբրա գետում, ինչը, ըստ էության, մեծ ներգործություն է ունեցել դեռահասի և ապագա նկարչի վրա, թեև պետք չէ նաև գերագնահատել այդ իրադարձության ազդեցությունը նկարչի ստեղծագործությունների վրա: Մանկությունից Մագրիտի հիշողության մեջ պահպանվել են նաև այլ, ոչ այդքան ողբերգական, սակայն առեղծվածային դեպքեր, որոնք նրա հավաստմամբ իրենց արտացոլումն են գտել իր ստեղծագորությունների մեջ (դասախոսություն 1938 թվական):

Երկու տարի Մագրիտը սովորել է Բրյուսելի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, որը կիսատ է թողել 1918 թվականին: Այդ ժամանակ ծանոթացել է Ժորժետա Բերգերի հետ և 1922 թվականին ամուսնացել՝ ապրելով մինչև մահ:

Ռենե Մագրիտը (ձախից առաջինը, կանգնած) և Ժորժետա Բերգերը (ձախից առաջինը, նստած) բելգիական նկարիչների խմբում 1922

Ռենե Մագրիտը մահացել է 1967 թվականի օգոստոսի 15-ին ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղից՝ կիսատ թողնելով իր «Լույսի կայսրություն» նկարի նոր տարբերակը: Թաղված է Սխարբեկյան գերեզմանատանը:

2009 թվականի հունիսի 2-ին Բրյուսելում բացվել է Մագրիտի թանգարանը ([1]):

Ռենե Մագրիտի թանգարանը Բրյուսելում

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մինչև 1926 թվականը Մագրիտն աշխատում էր թերթի արտադրության գործարանում՝ որպես պաստառների և գովազդի նկարիչ, այնուհետև բրյուսելյան Սենտո պատկերասրահի հետ պայմանագիրը նրան թույլ տվեց ամբողջությամբ նվիրվել նկարչությանը:

Ռենե Մագրիտի և նրա կնոջ շիրիմը Սխարբեկյան գերեզմանատանը

1926 թվականին նկարել է «Շփոթված ձիապանը» նկարը, որը համարել է այդ ոճի իր առաջին հաջող նկարը: 1927 թվականին Բրյուսելում կազմակերպեց իր առաջին ցուցահանդեսը: Քննադատները այն համարեցին անհաջող, և Մագրիտը կնոջ հետ մեկնեց Փարիզ: Այստեղ նա ծանոթացավ Անդրե Բրետոնի հետ և ընդգրկվեց սյուրռեալիստների նրա խմբակի մեջ: Այստեղ նա ոչ թե կորցրեց իր անհատականությունը, այլ կարողացավ ձեռք բերել իր յուրահատուկ ոճը, որով հայտնի են նրա նկարները:

Նկարիչը չէր վախենում վիճել այլ սյուրռեալիստների հետ. նա բացասաբար էր վերաբերում հոգեվերլուծությանը և հատկապես արվեստի մեջ դրա դրսևորումներին: Նրա ստեղծագործությունների էությունը ոչ այնքան հոգեբանական է, որքան փիլիսոփայական-պոետիկ՝ երբեմն հիմնված լինելով տրամաբանության պարադոքսների վրա:

Սենտո պատկերասրահի հետ պայմանագրի լուծարումից հետո Մագրիտը վերադարձավ Բրյուսել և վերսկսեց աշխատանքները գովազդի ոլորտում: Այնուհետև եղբոր հետ գործակալություն բացեց, որը նրան ապահովեց մշտական եկամտով: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բելգիայի գերմանական օկուպացիայի պայմաններում Մագրիտը փոխեց իր նկարների գունային երանգավորումը և ոճը՝ մոտենալով Ռենուարի ոճին: Նա կարևոր էր համարում խրախուսել մարդկանց և նրանց մեջ հույս արթնացնել:

Սակայն պատերազմից հետո Մագրիտը դադարեց նկարել այդպիսի «լուսավոր» ոճում և վերադարձավ իր նախապատերազմական շրջանի նկարների ոճին: Վերամշակելով և կատարելագործելով այն՝ նաև վերջնականապես ձևավորեց իր տարօրինակ ոճը և ձեռք բերեց լայն ճանաչում:

Ոճ և փիլիսոփայություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մագրիտի նկարներին բնորոշ է առանձնահատուկ, կարծես անխռով ոճը: Նա նկարում է սովորական առարկաներ, որոնք, ի տարբերություն այլ սյուրռեալիստների (Դալի, Մաքս Էռնստ), գրեթե երբեք չեն կորցնում իրենց «առարկայականությունը»: Դրանք չեն տարրալուծվում, չեն վերածվում սեփական ստվերների: Սակայն այդ առարկաների տարօրինակ համադրությունը զարմացնում է և ստիպում մտածել:

Նա սովորական երևույթների նկատմամբ դրսևորում է արտասովոր մոտեցում, նրա նկարները պարունակում են անսովոր ենթատեքստեր, որոնք ծանոթ գաղափարներին տալիս են նոր իմաստներ։ Այս նկարչական մոտեցումը հաճախ կոչում էին «կախարդական իրատեսություն», որի առաջին ներկայացուցիչը Մագրիտն էր:

Մագրիտի նպատակը, իր իսկ ներկայացմամբ, դիտողին մտածել ստիպելն է: Դրա պատճառով նկարչի նկարները հաճախ հիշեցնում են գլուխկոտրուկներ, որոնք ամբողջությամբ լուծել հնարավոր չէ, քանի որ դրանք առաջադրում են հարցեր կեցության էության մասին: Մագրիտը միշտ խոսում է տեսածի խաբուսիկության, դրա թաքնված խորհրդավորության մասին, որը սովորաբար մենք չենք նկատում:

Տարօրինակ տարրերից զատ նա ցուցադրում է բացառիկ սրամտություն՝ կերտելով իր հայտնի նկարները, ինչպես օրինակ «Մադամ Ռեկամյե դե Դավիդ» նկարը (1949 թ, սեփական հավաքածու)։ «Մարդու զավակ» նկարը (1964) Մագրիտի փոխկապակցված նկարներից է, որը նա կրկնում է իր մի շարք այլ նկարներում տարբեր կերպ։

Հայտնի է նկարչի աշխատանքների մի շարք, որոնցում նա սովորական առարկաների տակ գրում է՝ դա այդ չէ: Հատկապես հայտնի է «Պատկերների դավաճանություն» նկարը, որում պատկերված է ծխամորճ «Սա ծխամորճ չէ» գրությամբ: Այդ կերպ Մագրիտը ևս մեկ անգամ հիշեցնում է դիտողին, որ առարկայի պատկերը բուն առարկան չէ:

Մագրիտի ինքնագիրը, որով նա ստորագրում էր իր նկարները

Մագրիտի համար նկարների անվանումը կարևոր նշանակություն ունի: Դրանք գրեթե միշտ պոետիկ են և առաջին հայացքից ոչ մի կերպ կապված չեն նկարի հետ: Հենց դրանում էլ նկարիչը տեսնում է նկարների նշանակալիությունը: Նա կարծում է, որ

Aquote1.png Նկարի անվանման թաքնված պոետիկ կապը նկարի հետ նպաստում է այն կախարդական զարմանքին, որը համարվում է արվեստի կոչումը:
- Ռենե Մագրիտ
Aquote2.png

Նկարիչը փորձել է իր ստեղծագործությունների մեջ լուծել իրական աշխարհի և ընկալման համապատասխանության խնդիրը, իմաստավորել պատկերի և իրականության տարբերությունը կամ նույնությունը: Այդ պատճառով իր նկարներում Մագրիտը հաճախակի է կիրառել նկարների պատկերներ, հայելի, պատուհան, աչքեր, բեմ կամ վարագույր:

Նկարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1928—1929 - «Պատկերների դավաճանություն»
  • 1933 - «Մարդկային գոյության պայմաններ»
  • 1951 - «Մադամ Ռեկամիեի հեռանկարը»
  • 1964 - «Մարդու զավակ»

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Record #118576208 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. 3,0 3,1 3,2 Record #118576208 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է դեկտեմբերի 10-ին 2014:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ткач, М.И. Энциклопедия пейзажа. — Olma Media Group, 2002. — С. 207. — 350 с.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]