Մեթիլդոպա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մեթիլդոպա
Methyldopa molecule ball.png
Քիմիական բանաձև C₁₀H₁₃NO₄
Մոլային զանգված 211,084458 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Դասակարգում
CAS համար 555-30-6
PubChem 38853
EINECS համար 209-089-2
SMILES CC(CC1=CC(=C(C=C1)O)O)(C(=O)O)N
ЕС 209-089-2
ChEBI 35562
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Մեթիլդոպա, վաճառքային անունը Ալդոմետ, զարկերակային գերճնշման համար կիրառվող դեղ[2]։ Այն հղիության դեպքում առկա բարձր զարկերակային ճնշման ժամանակ նախընտրելի դեղ է[2]։ Զարկերակային գերճնշման այլ տեսակների համար, այդ թվում և շատ բարձ ճնշման դեպքում նախընտրելի են այլ դեղեր[2]։ Մեթիլդոպան կիրառվում է բերանացի կամ ներերակային եղանակով[2]։ Ազդեցությունը դրսևորվում է 5 ժամվա ընթացքում և տևում է մեկ օր[2]։

Տարածված կողմնակի ազդեցություններից է քնկոտությունը[2]։ Ավելի ծանր կողմնակի ազդեցություն են՝ արյան կարմիր բջիջների քայքայումը, լյարդային խնդիրները և ալերգիկ ռեակցիաները[2]։ Մեթիլդոպան պատկանում է ալֆա-2 ադրեներգիկ ընկալիչների համակորդների խմբին[2]։ Այն խթանում է գլխուղեղը և իջեցնում է սիմպաթիկ նյարդային համակարգի ակտիվությունը[2]։

Մեթիլդոպան հայտնաբերվել է 1960 թվականին[3]։ Այն ներառված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության անփոխարինելի դեղերի ցանկում՝ որպես մեծ արդյունավետություն և անվտանգություն ունեցող դեղ[4]։ Զարգացող երկրներում արժեքը կազմում է ամսական 4,31-9,48 ԱՄՆ դոլար[5]։ ԱՄՆ-ում արժեքը կազմում է ամսական 25 ԱՄՆ դոլար-ից քիչ[6]։

Բժշկական կիրառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեթիլդոպան կիրառվում է հետևյալ դեպքերում՝

Կողմնակի ազդեցություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեթիլդոպան առաջացնում է բազմաթիվ կողմնակի ազդեցություններ, որոնք տարբերվում են իրենց ծանրության աստիճանով։ Դրանք կարող են ունենալ մեղմ դրսևորում, եթե դեղաչափը ավելի քիչ է 1 գ/օր-ից[7]։ Կողմնակի ազդեցություններն են՝

Ճնշման բարձրացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեթիլդոպայի հանկարծակի ընդհատումը բերում է զարկերակային ճնշման բարձրացման[8]։

Ազդեցության մեխանիզմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեթիլդոպան ունի ազդեցության երկու մեխանիզմ՝

Ֆարմակոկինետիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեթիլդոպան ներծծվում է ստամոքս-աղիքային ճանապարհով։ Նյութափոխանակվում է լյարդում և աղիներում, հեռացվում է մեզով։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երբ մեթիլդոպան նոր էր ներկայացվել, համարվում էր հիմնական հակագերճնշումային դեղորայքը, բայց այժմ հատկապես ծանր գերճնշման դեպքում կիրառվում են այլ դեղամիջոցներ, մասնավորապես՝ ալֆա-պաշարիչներ, բետա-պաշարիչներ և կալցիումական անցուղիների պաշարիչներ։ Ընդհանրապես այն իջեցնում է սիրտ-անոթային համակարգի հիվանդությունների ռիսկը՝ սրտամկանի ինֆարկտ, կաթված, և նվազեցնում է մահացությունը[9]։ Այժմ այն համարվում է հղիների գերճնշման համար առավել արդյունավետ և անվտանգ դեղորայք, այլ հակագերճնշումային դեղերի հետ համեմատ, քանի որ դրանք ազդում են պտղի վրա։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 methyldopa
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 «Methyldopa»։ The American Society of Health-System Pharmacists։ Արխիվացված օրիգինալից 21 December 2016-ին։ Վերցված է 8 December 2016 
  3. Walker S. R. (2012)։ Trends and Changes in Drug Research and Development (անգլերեն)։ Springer Science & Business Media։ էջ 109։ ISBN 9789400926592։ Արխիվացված օրիգինալից 2016-09-14-ին 
  4. «WHO Model List of Essential Medicines (19th List)»։ World Health Organization։ April 2015։ Արխիվացված օրիգինալից 13 December 2016-ին։ Վերցված է 8 December 2016 
  5. «Methyldopa»։ International Drug Price Indicator Guide։ Վերցված է 8 December 2016 
  6. Hamilton Richart (2015)։ Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition։ Jones & Bartlett Learning։ էջ 140։ ISBN 9781284057560 
  7. British National Formulary 56։ September 2008։ էջեր 95–96։ ISBN 978-0-85369-778-7 
  8. Methyldopa (PIM 342) Archived 2008-03-13 at the Wayback Machine.
  9. Mah GT, Tejani AM, Musini VM. Methyldopa for primary hypertension. Cochrane Database of Systematic Reviews 2009, Issue 4. Art. No.: CD003893. DOI: 10.1002/14651858.CD003893.pub3.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]