Փորկապություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Փորկապություն, կղանքի երկարատև (երկու օրից ավելի) կանգը աղիքներում կամ ամենօրյա արտաթորության դեպքում աղիքներից դժվարությամբ դատարկվելը։ Ըստ առաջացման պատճառի տարբերում են․ սննդային (ալիմենտար) փորկապություն, առաջանում է մանրացրած, բջջանյութից աղքատ սննդի երկարատև ընդունումից, հեղուկների, մրգերի, բանջարեղենի անբավարար օգտագործումից։ Նյարդային (նևրոգեն) փորկապությունն, պայմանավորված է պայմանական ռեֆլեքսների խանգարումներով (կղման ցանկության սիստեմատիկ ճնշումը՝ կախված աշխատանքային պրոցեսի առանձնահատկություններից), ներքին և սեռական օրգանների, ողնուղեղի ու գլխուղեղի հիվանդություններով։ Բորբոքային փորկապությունն, բնորոշ է աղիքների բորբոքումներին (հաստ աղիքի բորբոքում, թութք, հետանցքի ճաքեր և խուղակներ)։ Մեխանիկական փորկապությունն, լինում է աղիքների լուսանցքի խոչընդոտների (ուռուցքներ, կղանքային քարեր, կպումներ) դեպքում։ Թունային փորկապությունն, առաջանում է կապարով, մորֆինով, ատրոպինով թունավորվելիս։ Էնդոկրին փորկապությունն, կապված է ձվարանների, վահանագեղձի և հիպոֆիզի ֆունկցիաների խանգարումների հետ։ Փորկապությանը նպաստող գործոններն են՝ նստակյաց կյանքը, դրա հետ կապված ճարպակալումը և թոքերի լայնացումը։ Բուժումը պայմանավորված է հիվանդի անհատական առանձնահատկություններով և փորկապության ձևով, մաքրող հոգնաներ, դիետա (սև, թթու հաց, կաղամբ, գազար, ճակնդեղ, լոլիկ, մրգեր ևն), ացիդոֆիլային կաթ, լիմոնադ, մածուն, ռուսական կվաս ևն։ Եթե հիվանդը գեր չէ՝ ճարպերով հարուստ սնունդ (կարագ, ձեթ, ձկան յուղ, շպրոտ, սարդինա), արյան շրջանառության խանգարման բացակայության դեպքում՝ հեղուկների առատ ընդունում (օշարակ)։ Խորհուրդ չի տրվում օգտագործել կակաո, գինի, բրինձ, սպիտակ հաց, շոկոլադ, սև սուրճ, թունդ թեյ։ Փորկապությունյան բոլոր ձևերի ժամանակ՝ բուժական մարմնամարզություն, որովայնի մերսում, ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրներ, ցեխաբուժություն, հանքային ջրեր։ Հոգնաների համար օգտագործվում են երիցուկի թուրմ, կերակրի աղի լուծույթ, բուսայուղ։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png