Դեռեալիզացիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Դեռեալիզացումը ընկալման խախտում է, որի դեպքում աշխարհը ընկալվում է որպես անիրական կամ հեռավոր, զուրկ իր գույներից և որի դեպքում կարող են առաջանալ հիշողության խանգարումներ: Երբեմն այն ուղեկցվում է «արդեն տեսածի» (déjà vu) կամ «երբեք չտեսածի» (jamais vu) զգացողություններով [1]: Շատ հաճախ առաջանում է ապանձնավորման (деперсонализиация) հետ, ինչի հետևանքով ըստ հիվանդությունների միջազգային դասակարգման (ICD-10), այն համարվում է [2] տիպի՝« ապանձնավորման-դեռեալիզացման համախտանիշ », այսինքն, «դեռեալիզացում» տերմինը հաճախ ընկալվում է որպես շրջակա միջավայրի ընկալման փոփոխություն [3][4] :

Դերալիզացիան չի համարվում հոգեկան խանգարում (վերաբերում է նյարդային խանգարումների կամ այսպես կոչված «մանր հոգեբուժարանների» կատեգորիային, այն է, որ անձը շատ դեպքերում լիովին վերահսկում է ինքն իրեն, լինում է հավասարակշիռ, դա միայն վատթարացնում է կյանքի որակը):

Դեռեալիզացիան հաճախ կապված է դեպրեսիայի հետ, համարվում է նևրոզի հիմանական բաղադրիչ ախտանիշ, կամ այլ հոգեկան խանգարումների։ 

«Դեռեալիզացման զգացում» -ի նկարագրությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դեռեալիզացիան շրջակա միջավայրը ընկալվում է որպես փոխված, տարօրինակ, անճաշակ, օտար, անուրջային, քարացած: Այն ընկալվում է ինչպես «մառախուղի, կաթի,քիչ թափանցիկ ապակու» միջով, հաճախ կորցնում է իր ծավալն ու հեռանկարը `« ինչպես լուսանկարում»: Այլ դեպքերում շրջակա միջավայրը համեմատվում է դեկորացիայի հետ: Ակուստիկ երեւույթները փոփոխվում են. ձայները և հնչյունները դառնում են հեռավոր, դառնում են անորոշ, խուլ: Որոշ դեպքերում սենսորային ընկալումը անհետանում է կամ բթանում է: Շրջապատվող օբյեկտների գույները փոխվում են, նրանց գույնը դառնում է ձանձրալի և մոխրագույն. «լույսը խունացած է, սաղարթը խունացած է, արևը սկսում պայծառ չի շողում»: Այլ դեպքերում կա զգացողություն, թե ժամանակը կարող է դանդաղել, դադարել, անհետանալ՝«այլևս չկա»: Այլ դեպքերում, զգացվում է, թե ժամանակն անսովոր արագ է շարժվում: Շատերը պնդում են, որ այս զգացողությունը երկարատև դեժա վյու  է հիշեցնում:

Դեռալիզացիայի ենթադրյալ պատճառը [խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շատ դեպքերում դեռեալիզացիայի պատճառը զրկանքի հիմքում ընկած պատճառների ամբողջ համալիրն է: Ցանկությունների երկարատև ճնշման (հաճախ լիովին անգիտակցաբար) և / կամ կյանքի որոշակի հաջողությունների հասնելու անհնարինության գիտակցման արդյունքում, հոգեկանը դեռեալիզացիան կարող է օգտագործվել որպես պաշտպանական մեխանիզմ՝ ինքն իր համար: Սա բացատրում է այն փաստը, որ այս զգացողությունն ունեցող մարդկանց մեծամասնությունը թերահավատության աստիճանի բարձր մակարդակի վրա են:

Այլ դեպքերում դեռեալիզացիան կարող է "միանալ" շարունակական քրոնիկ սթրեսի, հոգնածության, ուժերի վերականգնման անկարողության դեպքում:

Խախտումները ֆիզիոլոգիական մակարդակի վրա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս զգացողության դեպքում, մարդը զգում է ամեն ինչի անիրական լինելը, հաճույքի բացակայություն, հույզերի և տրամադրության բացակայություն, տագնապ և այլն ։

Դեռեալիզացիայի բուժումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բուժման մեթոդները նույնն են, ինչ որ деперсонализация -ի (ապանձնավորման) դեպքում:

Բուժման կանխատեսումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնականում դրական է, զգացողությունը կարող է մնալ մի քանի րոպե կամ նույնիսկ՝ մի քանի տարի։ Հիմնականում դա կախված է ընտրված թերապիայի ճշգրտությունից: Սակայն, ինչպես ցույց է տալիս պրակտիկան, նման զգացողությունները լիովին բուժվում են: Որքան ավելի շատ է մարդը "սուզվում" իր գործունեության մեջ, այնքան զգացողությունը ավելի արագ է անցնում: Ապաքիոնումը՝աստիճանաբար:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Словарное определение дереализации
  2. F48.1 apps.who.int
  3. Simeon D., Abugel J. Feeling Unreal: Depersonalization Disorder and the Loss of the Self.
  4. Точилов В. А., Кушнир О. Н. Роль тревоги в патогенезе и терапии деперсонализации // Психиатрия и психофармакотерапия. — 2002. — № 2. — Т. 4.